Türkiye'de yatırım fonları üzerinden patlak veren skandalın boyutları her geçen gün biraz daha büyüyor.

Milyarlarca liralık işlemler, şişirildiği iddia edilen hisse senetleri, birbirine bağlı şirketler ve denetim kurumları... Öyle bir tablo ortaya çıktı ki kimin neyi, ne zaman bildiğini anlamak neredeyse imkânsız.

İşin ilginç tarafı, herkes önceden uyarmış!

Hazine ve Maliye Bakanlığı uyarmış, SPK çalışma başlatmış, ilgili kurumlar toplantılar yapmış. Açıklamalara bakılırsa herkes görevini yerine getirmiş. O hâlde yüz binlerce insanın birikimini tehlikeye atan bu kriz nasıl yaşandı?

17 Eylül 2026'da Sermaye Piyasası Kurulu, yedi portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar verdi. Bu fonlarda 455 bin 758 yatırımcı bulunuyordu.[1] Elbette bu insanların tamamının parasını kaybettiği söylenemez. Ancak yıllarca çalışarak biriktirdiği parasını güvenilir olduğunu düşündüğü yatırım araçlarına yatıran yüz binlerce insan, bir anda ne olacağını bilemediği bir sürecin içinde buldu kendisini.

Üstelik tehlike aylar öncesinden fark edilmişti.

SPK'nın 18 Eylül tarihli açıklamasına göre, 2025 yılının son çeyreğinde bazı fonların, dolaşımdaki payı sınırlı olan hisse senetlerinde şirketlerin ekonomik gerçekleriyle açıklanamayacak fiyat hareketlerine neden olduğu gözlemlenmişti.[2]

Başka bir ifadeyle, bazı hisselerin değerleri şirketlerin gerçek ekonomik durumlarıyla bağdaşmayacak biçimde yükseliyordu.

Peki, bu sistem nasıl işliyordu?

İddialara göre, piyasada işlem gören pay miktarı sınırlı olan bazı şirketlerin hisseleri yoğun alım satımlarla yükseltiliyor, ardından bu hisseler yatırım fonlarının portföylerine alınıyordu. Hisse fiyatları yükseldikçe fonların hesaplanan değeri de artıyordu. Böylece gerçekte olduğundan daha yüksek kazanç sağlıyormuş görüntüsü oluşabiliyordu.

Yüksek getirileri gören yatırımcılar da birikimlerini bu fonlara yönlendiriyordu.

Elbette bir hisse senedinin değer kazanması veya bir fonun yüksek getiri sağlaması tek başına usulsüzlük anlamına gelmez. Ancak fiyatların yapay işlemlerle yükseltildiği ve fonlar arasında bu amaçla alım satımlar gerçekleştirildiği iddiaları doğrulanırsa ortada yalnızca başarısız bir yatırım değil, çok daha ciddi bir piyasa sorunu bulunduğu anlaşılacak.

Peki, olağan dışı hareketler fark edildiğinde ne yapıldı?

2 Aralık 2025'te Finansal İstikrar Komitesi toplandı. Ertesi gün SPK bünyesinde çalışma grubu oluşturuldu.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in 6 Kasım'da Mecliste yaptığı açıklamaya göre, Bakanlığın ilgili genel müdürlüğü 11 Şubat 2026'da SPK'ya hazırlanan düzenlemelerin ivedilikle uygulanması yönünde yazı gönderdi. SPK ise aynı tarihte Bakanlığın, taslağın sektör görüşleri alındıktan sonra yürürlüğe konulmasını bildirdiğini açıkladı.[3]

SPK, hazırlıkların sürdüğünü, ilgili kuruluşların görüşlerinin alındığını ve birtakım önlemlerin aşamalı olarak uygulandığını belirtti.

28 Ağustos'ta Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber yayımlandı. Yirmi gün sonra da fonların tasfiyesine karar verildi.[4]

2025'in sonlarından itibaren olağan dışı işlemlerin gözlemlendiği açıklanmışken, alınan önlemlerin yeterliliği neden tartışılmasın?

Riskler daha erken ve daha kapsamlı tedbirlerle azaltılabilir miydi? Düzenlemelerin hazırlanması ve uygulanması sırasında yaşanan gecikmelerin krizin boyutuna etkisi oldu mu?

Bunların cevaplarını öğrenmek vatandaşın en doğal hakkı.

Denetim dediğimiz mekanizma, yalnızca bir usulsüzlük ortaya çıktığında soruşturma başlatmak için kurulmadı.Riskleri önceden belirlemek, yatırımcıyı korumak ve gerektiğinde müdahale etmek de bu kurumların görevleri arasında.

Meselenin büyüklüğünü anlamak için Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in 6 Kasım'da Mecliste yaptığı açıklamaya da bakmak yeterli.

Şimşek, 1-16 Eylül tarihleri arasında gerçekleştiği ileri sürülen 401 milyar liralık para hareketinin 306 milyar liralık kısmının fonların kendi aralarında ve grup şirketleriyle yaptıkları işlemlerden kaynaklandığını belirtti.[5]

Yani söz konusu tutarın tamamı yatırımcıların sistemden çektiği para değildi.

Ancak bu açıklama, fonlar arasındaki milyarlarca liralık işlemlerin hangi gerekçelerle gerçekleştirildiği sorusunu ortadan kaldırmıyor.

Hangi fon, hangi şirketin hissesini hangi fiyattan aldı? Kimlere sattı? Bu işlemler sonucunda kim kazandı, kim kaybetti?

Dahası, fonlarla aynı grupta bulunan şirketler arasındaki işlemler hangi ölçütlere göre denetlendi?

Üstelik bütün bunları araştırabilmek için gerekli kayıtlar da mevcut.

Şimşek, fonların kuruluşundan tasfiyesine kadar bütün işlemlerin incelendiğini açıkladı. Bu durumda işlemlerin arkasındaki para ve yetki ilişkilerinin ortaya çıkarılması da mümkün olmalı.

Kaldı ki bu olayın yalnızca birkaç şirketin ya da fon yöneticisinin faaliyetleriyle sınırlı kalıp kalmadığını henüz bilmiyoruz.

Bu nedenle fon soruşturmasında gündeme gelen şirketlerin geçmiş halka arzları, fon portföylerine alınma süreçleri ve olağan dışı olduğu iddia edilen hisse hareketleri de incelenmeli. Gerektiğinde ilgili işlemlerin önceki yıllara uzanan kayıtları araştırılmalı. Böylece hiçbir şirketi veya yatırımcıyı peşinen zan altında bırakmadan, şüphe konusu işlemlerin nasıl gerçekleştiği ortaya çıkarılabilir.

27 Ekim'de yürürlüğe giren 7596 sayılı Kanun ile fon varlıklarının geri kazanılması ve yatırımcılara ödeme yapılmasına yönelik düzenlemeler getirildi.[6]

Ancak yalnızca paranın geri kazanılmasına odaklanmak, yaşananların nedenini anlamamıza yetmeyecek.

Asıl mesele, böyle bir yapının nasıl ortaya çıkabildiği ve alınan önlemlerin neden yeterli korumayı sağlayamadığı.

Bugün SPK'nın, Borsa İstanbul'un, bankacılık sistemini denetleyen kurumların ve ilgili diğer kuruluşların farklı görev ve yetkileri bulunuyor. Elbette her kurum yalnızca kendi yetki alanındaki iş ve işlemlerden sorumlu tutulabilir.

Fakat kurumların birbirlerine yazı göndermesi, uyarılarda bulunması ve toplantılar yapması tek başına etkin bir denetim yapıldığını göstermez.

Uyarının ardından ne yapıldığına bakmak gerekir.

Bir kurumun tespit ettiği risk diğerine bildirildiğinde süreç nasıl takip edildi? Alınması gereken önlemlerin uygulanmasında gecikmeler yaşandı mı? Yaşandıysa gerekçeleri neydi? Bütün bu süreçlerin yatırımcılar üzerindeki etkisi yeterince değerlendirildi mi?

Dahası, düzenleyici ve denetleyici kurumların aldıkları kararların ve uyguladıkları tedbirlerin sonuçları da incelenmeli.

Denetlemekle görevli kurumların uygulamalarının yeterliliği tartışma konusu olduğunda, yalnızca o kurumların kendi açıklamalarıyla yetinilmesi kamuoyundaki güven sorununu gidermeye yetmez. Gerekirse denetim süreçlerinin de bağımsız biçimde değerlendirilmesi gerekir.

Burada siyasi iktidarın sorumluluğunu da göz ardı edemeyiz.

Kamu kurumlarının yöneticilerini belirleyen, ekonomi politikalarını şekillendiren ve ülkenin finansal sistemine yön veren siyasi irade, yaşanan böylesine büyük bir krizin nedenlerini açıklamakla da yükümlüdür.

Bu, herhangi bir siyasetçiyi veya kamu görevlisini peşinen suçlu ilan etmek anlamına gelmez. Kimin hukuki sorumluluğu bulunduğuna yargı karar verir. Ancak siyasi sorumluluk yalnızca mahkeme kararlarına indirgenemez.

Hele ki yüz binlerce vatandaşın birikiminin söz konusu olduğu bir meselede...

Türkiye'de insanlar zaten geçim sıkıntısıyla mücadele ediyor. Bir ev sahibi olabilmek, çocuklarının geleceğini güvence altına almak veya emeklilik döneminde biraz rahat edebilmek için yıllarca para biriktiriyor.

Bu insanların yatırım yaptıkları her şirketi, her fonu, her para hareketini araştırmalarını bekleyemeyiz.

Onların devletin denetim kurumlarına güvenmekten başka ne seçeneği var?

Şimdi o güven ciddi bir sınavdan geçiyor.

Üstelik bu güven kaybının bedelini yalnızca fon yatırımcıları ödemeyebilir.

Finans piyasalarına duyulan güven sarsıldığında, birikimini değerlendirmek isteyen vatandaş da Türkiye'ye sermaye getirmeyi düşünen yabancı yatırımcı da iki kez düşünür. Yabancı yatırımcı yalnızca kazanacağı paraya bakmaz. Piyasanın ne kadar güvenilir olduğunu, kuralların nasıl uygulandığını, denetim kurumlarının görevlerini ne ölçüde yerine getirdiğini de değerlendirir.

Türkiye zaten yabancı sermayeye ihtiyaç duyan bir ülke. Böyle bir ortamda yaşanan güven kaybı, yeni yatırımları olumsuz etkileyebileceği gibi şirketlerin finansmana ulaşmasını da güçleştirebilir.

Nitekim Bursa Sanayicileri ve İşinsanları Derneğinin Ekim 2026 Ekonomik Gelişmeler Raporu'nda da fon krizinin yabancı yatırımcıların risk algısını olumsuz etkileyebileceği, şirketlerin borçlanma maliyetlerini artırabileceği ve finansal piyasalardaki sorunların reel sektöre yansıyabileceği belirtiliyor.[7]

Bu tehlikeyi küçümseyemeyiz. Finansman maliyetlerinin yükselmesi, şirketlerin yeni yatırımlarını ertelemesine, üretimin ve istihdamın olumsuz etkilenmesine yol açabilir. Üstelik böyle bir sürecin sonuçları yalnızca bugünü değil, önümüzdeki yılları da etkileyebilir.

Bugün yatırım fonlarında yaşanan krizin yarın hangi alanlara uzanacağını bilmiyoruz. Ancak ekonomik sonuçlarının yalnızca tasfiye edilen fonlarla sınırlı kalmayabileceğini görmek zorundayız.

Kaldı ki kaybedilen paranın yerine yenisi konulabilir. Peki, kaybedilen güveni yeniden kazanmak o kadar kolay mı?

Ortada bir suç varsa sorumluları ortaya çıkarılmalı. İddialar doğru değilse bunlar da belgelerle açıklığa kavuşturulmalı. İhmal varsa kimlerin görevini yerine getirmediği belirlenmeli.

Çünkü vatandaş yalnızca parasının geri verilmesini değil, parasının neden böyle bir riskle karşı karşıya kaldığını da öğrenmek istiyor.

Bütün bu açıklamaların ardından hâlâ cevap bekleyen bir soru var:

Herkes tehlikeyi gördüyse, herkes uyardıysa, kim önleyecekti?

Yoksa Türkiye'de denetim, tehlikeyi önlemekten çok, felaket yaşandıktan sonra kimin sorumlu olmadığını açıklama işine mi dönüştü?

DİPNOTLAR

[1] Sermaye Piyasası Kurulu, Tasfiye Konusu Fonlardaki Yatırımcı Sayısına İlişkin Açıklama, 23 Eylül 2026. Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verildiği ve bu fonlarda 455.758 tekil yatırımcı bulunduğu belirtilmiştir.

https://spk.gov.tr/duyurular/basin-duyurulari/2026/tasfiye-konusu-fonlardaki-yatirimci-sayisina-iliskin-aciklama

[2] Sermaye Piyasası Kurulu, Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber Düzenleme Süreci Açıklaması, 18 Eylül 2026. Açıklamada, 2025 yılının son çeyreğinde bazı fonlar aracılığıyla dolaşım oranı düşük hisselerde ekonomik gerçeklerle açıklanamayacak fiyat hareketleri gözlemlendiği bildirilmiştir.

https://spk.gov.tr/duyurular/basin-duyurulari/2026/yatirim-fonlarina-iliskin-rehber-duzenleme-surecine-iliskin-aciklama

[3] Türkiye Büyük Millet Meclisi, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in Plan ve Bütçe Komisyonu Açıklamaları, 6 Kasım 2026. Bakanlığın 11 Şubat tarihli yazısına ilişkin Şimşek'in açıklamaları ile SPK'nın 18 Eylül 2026 tarihli düzenleme süreci açıklaması birlikte değerlendirilmiştir.

https://tbmm.gov.tr/Haber/hazine-ve-maliye-bakani-simsek-tbmm-20261106021743

https://spk.gov.tr/duyurular/basin-duyurulari/2026/yatirim-fonlarina-iliskin-rehber-duzenleme-surecine-iliskin-aciklama

[4] Sermaye Piyasası Kurulu, Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber Güncellemesi, 28 Ağustos 2026. Rehberin güncellenme tarihi SPK duyurusundan, tasfiye kararlarının tarihi ise Kurulun 23 Eylül açıklamasından alınmıştır.

https://spk.gov.tr/duyurular/basin-duyurulari/2026/basin-duyurusu_28082026

[5] Türkiye Büyük Millet Meclisi, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in Açıklamaları, 6 Kasım 2026. Şimşek, Merkezi Kayıt Kuruluşu verileri üzerinden MASAK tarafından yapılan hesaplamalara göre, 401 milyar liralık tutarın 306 milyar liralık bölümünün fonların kendi aralarında ve grup şirketleriyle yaptıkları işlemlerden kaynaklandığını açıklamıştır.

https://tbmm.gov.tr/Haber/hazine-ve-maliye-bakani-simsek-tbmm-20261106021743

[6] 7596 Sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun, kabul tarihi 22 Ekim 2026, Resmî Gazete, 27 Ekim 2026, Sayı 33413. Kanunun 1. maddesinde, fonlardan hukuka aykırı biçimde çıkarılan değerlerin geri kazanılması, zararların sorumlulardan tahsili ve hak sahiplerine ödeme yapılması düzenlenmiştir.

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/10/20261027-0.htm

[7] Bursa Sanayicileri ve İşinsanları Derneği (BUSİAD), Doç. Dr. Derya Hekim, Ekim 2026 Ekonomik Gelişmeler Raporu, s. 19-21. Raporda fon krizinin finans piyasalarında güven kaybına yol açması, yabancı yatırımcıların risk algısını etkilemesi, şirketlerin finansman koşullarını zorlaştırması ve reel ekonomiye olası yansımaları değerlendirilmiştir. Krizin uzun vadeli ekonomik etkilerinin henüz netleşmediği de belirtilmiştir.

https://www.busiad.org.tr/dosyalar/raporlar/busiad-ekim-2026-ekonomik-gelismeler-raporu-252-6ae1b2735b5af.pdf