Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Okul Öncesi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı Topluma Hizmet Dersi Kapsamında Dr. Öğr. Üyesi Songül PEKTAŞ rehberliğinde hazırlanmıştır.

Bugünlerde “disiplin” denince çoğumuzun aklına ne yazık ki cezalar, katı kurallar ve asık suratlar geliyor. Kimimiz eski usul sert kuralları savunuyor, kimimiz ise “çocuklar tamamen özgür olsun” diyor. Peki, asıl dengeyi nasıl kuracağız?

Birçok öğrenci ve veli için disiplin; okuldan uzaklaştırma ya da kınama almak demek. Oysa disiplin, birini korkutmak değil, ona sorumluluk almayı öğretmektir. Korkudan dolayı sessiz duran bir sınıf, disiplinli bir sınıf değildir; sadece bastırılmış bir sınıftır. O çocukların zil çaldığında koridorda neden bir anda taşkınlaştığını hiç düşündük mü? Çünkü içeride biriken o zoraki sessizlik, dışarıda kendine yer buluyor.

Disiplin sadece formanın düğmesiyle ya da saçın boyuyla ölçülmez. Gerçek disiplin, örnek olarak öğretilir. Derse zamanında giren bir öğretmen disiplini anlatmaz, yaşatır. Kurallar herkese eşit uygulanıyorsa orada güven oluşur. Güvenin olduğu yerde de karmaşa azalır.

Bir öğretmen öğrencisine nezaketle yaklaşıyorsa, öğrencisinden de aynı davranışı beklemeye hakkı olur. Çünkü okul sadece ders dinlenen bir yer değil; hayatın küçük bir provasıdır. Dış dünyada da kurallar ve sınırlar vardır. Okulda bu sınırları öğrenemeyen bir birey, ileride toplum içinde zorlanır.

Ama burada asıl önemli olan, kuralları dayatmak değil, nedenini anlatmaktır. Bir çocuk koridorda koşmaması gerektiğini sadece “yasak” olduğu için değil; bir arkadaşına zarar verebileceğini düşünerek, yani empati kurarak anlamalıdır.

Disiplin, tepemizde duran bir korku unsuru değil; zamanla kazanılan bir yaşam biçimi olmalıdır. Amacımız, sadece göz önündeyken kurallara uyan değil; kimse bakmazken bile doğru olanı yapabilen, yani öz disiplini gelişmiş bireyler yetiştirmektir.

Kısacası disiplin bir engel değil, bizi hedeflerimize götüren bir yoldur. Ve bu yol, korkuyla değil; anlayışla, tutarlılıkla ve saygıyla yüründüğünde gerçekten anlam kazanır…