Türkiye'de peynir alışverişini yakından ilgilendiren önemli bir düzenleme hayata geçirildi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni kurallarla birlikte peynir ambalajlarında kullanılan bazı ifadeler yasaklanırken, üretimden satışa kadar birçok aşamada uyulması gereken şartlar yeniden düzenlendi.
Tüketicilerin market raflarında sıkça karşılaştığı “köy peyniri”, “doğal peynir”, “geleneksel peynir” ve “çiftlik peyniri” gibi tanımlamalar artık peynir etiketlerinde yer alamayacak. Düzenlemenin temel amaçları arasında ürünlerin gerçek özelliklerinin tüketiciye doğru aktarılması ve yanıltıcı etiket uygulamalarının önüne geçilmesi bulunuyor.
2015 yılında yürürlüğe giren önceki peynir tebliği de yeni düzenlemeyle birlikte kaldırıldı. Beyaz peynirden kaşara, tulum peynirinden eritme peynirine kadar pek çok ürünün tanımı ve üretim kriterleri yeniden belirlendi.
Peynir Etiketlerinde Dört İfade Artık Kullanılamayacak
Yeni tebliğin tüketicilerin doğrudan karşılaşacağı en önemli değişikliklerinden biri ürün etiketlerine yönelik oldu.
Peynir üreticileri ve gıda işletmeleri, ürün ambalajlarında aşağıdaki ifadeleri kullanamayacak:
-
Köy peyniri
-
Doğal peynir
-
Geleneksel peynir
-
Çiftlik peyniri
Böylece peynirlerin yalnızca belirli çağrışımlar oluşturan ifadelerle tanıtılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Ürünlerin etiketlerinde, mevzuatta belirlenen ürün adı ve özelliklerinin esas alınması gerekecek.
Çiğ Sütten Üretilen Peynir İçin 4 Ay Bekleme Zorunluluğu
Yeni düzenlemede peynir üretiminde kullanılan sütün niteliğine ilişkin önemli şartlar da getirildi.
Çiğ sütten veya termizasyon işleminden geçirilmiş sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin taze olarak satışa sunulmasına izin verilmeyecek. Bu ürünlerin tüketiciye ulaştırılabilmesi için üretim tarihinden itibaren en az 4 ay uygun koşullarda olgunlaştırılması gerekecek.
Taze tüketim amacıyla üretilen peynirlerde ise kullanılan çiğ sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işlemden geçirilmesi zorunlu olacak.
Bu düzenlemeyle peynir üretiminde süt işleme yöntemleri ve ürünlerin piyasaya sunulma koşulları daha belirgin hale getirildi.
Eski Kaşar Alacaklar Dikkat: 120 Gün Kuralı Geldi
Peynir çeşitlerinin olgunlaşma süreleri de yeni tebliğle birlikte daha net kurallara bağlandı.
Özellikle eski kaşar olarak satılan ürünler için önemli bir kriter getirildi. Buna göre bir peynirin etiketinde “eski kaşar” ifadesinin kullanılabilmesi için en az 120 gün boyunca olgunlaştırılmış olması gerekecek.
Ayrıca peynirlerin yağ oranına ve olgunlaşma durumuna göre sınıflandırılması zorunlu olacak. Ürünün hangi yağlılık grubunda bulunduğu ve olgunlaştırılmış olup olmadığı, ürün adıyla birlikte ambalajında belirtilecek.
Olgunlaştırılarak satışa sunulan peynirlerde üretim tarihinin gün, ay ve yıl şeklinde yazılması da gerekecek.
Üreticiler, olgunlaşma süresini tüketiciye şu ifadeyle bildirecek:
“Üretim tarihinden itibaren en az … gün olgunlaştırılarak piyasaya arz edilmiştir.”
Bu uygulamayla tüketicilerin satın aldıkları peynirin üretim ve olgunlaşma süresi hakkında daha açık bilgiye ulaşması amaçlanıyor.
Çiğ Sütten Üretilen Peynirin Etiketinde Bu Yazı Bulunacak
Yeni tebliğ, peynirlerin hangi hayvanın sütünden üretildiğinin ve hangi işlemlerden geçirildiğinin belirtilmesine ilişkin hükümler de içeriyor.
Pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem uygulanmadan çiğ sütten veya termizasyon işleminden geçirilmiş sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin ambalajlarında “Çiğ sütten üretilmiştir” ifadesinin bulunması zorunlu olacak.
Birden fazla hayvan türünün sütü kullanılarak hazırlanan peynirlerde de etiketleme kuralları değişecek.
Örneğin inek, koyun ve keçi sütlerinin birlikte kullanıldığı ürünlerde kullanılan süt türlerinin isimleri ürün adının yanında açıkça yazılacak. Bununla birlikte bu tür peynirlerin ambalajlarında inek, koyun veya keçi gibi hayvan türlerini temsil eden görseller kullanılamayacak.
Peynir Üretiminde Bazı Maddelerin Kullanımına İzin Verilmeyecek
Yeni düzenleme yalnızca etiketlerle sınırlı kalmadı. Peynirlerin içeriğinde bulunabilecek maddeler konusunda da önemli sınırlamalar getirildi.
Tebliğe göre peynir üretiminde şu maddelerin kullanılması yasaklandı:
-
Nişasta ve nişasta bazlı ürünler
-
Soya ve soya ürünleri
-
Süt yağı dışında kalan hayvansal yağlar
-
Jelatin
-
Bitkisel yağlar
-
Süt proteini dışındaki proteinler
Ancak aromalı ve çeşnili taze peynirlerde, teknolojik gereklilikler doğrultusunda stabilizör amacıyla izin verilen miktarda nişasta kullanılabilecek.
Bu istisna dışında peynir üretiminin belirlenen bileşen ve üretim standartlarına uygun gerçekleştirilmesi gerekecek.
Peynirler 10 Derecenin Altında Saklanacak
Peynirlerin tüketiciye ulaşana kadar hangi sıcaklıkta muhafaza edileceği de yeni tebliğde düzenlendi.
Buna göre peynirlerin depolanması, taşınması ve satışa sunulması sırasında sıcaklığın 10 derecenin altında tutulması zorunlu olacak.
Söz konusu şart, peynirlerin üretim sonrasındaki muhafaza ve pazarlama süreçlerinde de geçerli olacak.
Belirlenen kurallara aykırı hareket eden gıda işletmecileri hakkında ise 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında idari yaptırımlar uygulanabilecek.
Kaynak: Haber merkezi
