Ilıca’nın Zorkun yoluna 2 kilometrelik asfalt
Ilıca’nın Zorkun yoluna 2 kilometrelik asfalt
İçeriği Görüntüle
Kahramanmaraş mutfağında firik, geleneksel Maraş tarhanasının henüz tamamen kurumamış hâline verilen isim olarak biliniyor. Hasır üzerine serilen tarhananın belirli bir aşamada tüketilmesini anlatan bu kelime, akademik ağız araştırmalarında ve Anadolu Ajansının üretim haberlerinde yer alıyor.
Esra Kirik'in 2025 tarihli Kahramanmaraş/Türkoğlu Ağzından Derleme Sözlüğü'ne Katkılar çalışmasının 32. sayfasında firik, Maraş'a özgü tarhananın tam kurumadan yenilen hâli olarak tanımlanıyor.
Araştırmada yer alan konuşma örneğinde, az kurumuş firiğin daha çok sevildiğinden söz ediliyor. Bu kayıt, kelimenin Türkoğlu'ndaki günlük konuşma dilinde de bulunduğunu gösteriyor.
FİRİK TAM KURUMAMIŞ TARHANA ANLAMINA GELİYOR
Maraş tarhanası, dövme buğdayın pişirilip yoğurtla karıştırılması ve ince tabakalar hâlinde serilmesiyle hazırlanıyor.
Kurutma işlemi tamamlandığında ürün çerezlik veya çorbalık olarak değerlendirilebiliyor.
Firik ise aynı ürünün daha nemli ve esnek olduğu aşamayı anlatıyor.
Ancak akademik araştırma, firiğin kesin nem oranı veya kaç saat sonra tüketilmesi gerektiği hakkında teknik bir standart vermiyor.
Bu nedenle yarı kuruma aşamasının her üretim alanında aynı süreye karşılık geldiği söylenemez.
ÇİĞ HASIRLARI GELENEKSEL ÜRETİMİN PARÇASI
Anadolu Ajansının 4 Eylül 2024 tarihli fotoğraf galerisinde Maraş tarhanasının hazırlanma ve kurutulma aşamaları belgelendi.
AA'nın fotoğraf açıklamalarında, tarhananın çiğ adı verilen özel hasır benzeri sergilerde kurutulduğu anlatılıyor.
Galeride henüz tam kurumamış ürünün bölgede firik adıyla bilindiği de doğrudan belirtiliyor.
Bu kayıt, hem kelimenin anlamını hem de ilişkili olduğu gerçek üretim faaliyetini gösteren bir ajans kaynağı oluşturuyor.
FİRİK İÇİN İŞ YERLERİNDE KUYRUKLAR OLUŞTU
Anadolu Ajansının 4 Haziran 2024 tarihli haberinde Kahramanmaraş'ta tarhana firiği satan iş yerlerinin önünde oluşan kuyruklar anlatıldı.
Haberde ürünün mevsimsel olarak satışa sunulduğu ve belirli dönemlerde yoğun talep gördüğü belirtildi.
Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Başkanı Cihan Canbolat, firik tüketiminin bölgenin yemek kültürüyle bağlantısını değerlendirdi.
Bu haber, firiğin yalnızca tarihî bir kelime olarak bulunmadığını, 2024 yılında gerçek ticari ürün olarak da satışa sunulduğunu gösteriyor.
Ancak aynı talebin 2026 yılında aynı ölçüde devam ettiğine ilişkin güncel veri bulunmuyor.
TARHANANIN FARKLI HÂLLERİ YÖRESEL ADLAR TAŞIYOR
Maraş tarhanası, hazırlama ve kurutma aşamalarına göre farklı biçimlerde tüketilebilen bir ürün.
Firik kelimesi de bu üretim aşamalarından birinin yerel karşılığı olarak önem taşıyor.
Türkoğlu'ndaki akademik kayıt ile Kahramanmaraş merkezindeki ajans haberleri aynı sözcüğün iki farklı alandaki kullanımını destekliyor.
Firik, Kahramanmaraş'ın geleneksel mutfak kültüründe hem dil araştırmalarıyla hem de gerçek üretim fotoğraflarıyla belgelenmiş yöresel yiyecek adlarından biri olarak yer alıyor.
KAYNAKLAR:
Esra Kirik (2025), Kahramanmaraş/Türkoğlu Ağzından Derleme Sözlüğü'ne Katkılar, s. 32:
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5145211
Anadolu Ajansı, Kahramanmaraş'ta tarhana mesaisi, 4 Eylül 2024:
https://www.aa.com.tr/tr/pg/foto-galeri/kahramanmarasta-tarhana-mesaisi
Anadolu Ajansı, Kahramanmaraşlılar tarhana firiği için sıraya giriyor, 4 Haziran 2024:
https://mobile.aa.com.tr/tr/yasam/-kahramanmaraslilar-tarhana-firigi-icin-is-yerleri-onunde-siraya-giriyor/3239608

Muhabir: Sefa Başer