Kahramanmaraş'ın kuzey ilçelerinde gerçekleştirilen şeker pancarı yetiştiriciliği, Afşin-Elbistan Ovası'nın tarımsal faaliyetleri arasında önemli bir yer tutuyor. Şeker sanayisinin temel ham maddelerinden biri olan pancar, tarlada yetiştirilmesinden fabrikada işlenmesine kadar farklı aşamalardan geçen bir gıda üretim zincirinin başlangıcını oluşturuyor.
Kahramanmaraş İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün kayıtlarına göre Afşin'de şeker pancarı yetiştiriciliğine yönelik eğitim ve bilgilendirme çalışmaları geçmiş yıllarda da yürütüldü. 6 Mart 2020 tarihinde düzenlenen panelde üretim teknikleri, bitki hastalıkları, gübreleme ve tarımsal verimlilik konuları ele alındı.
Tarım ve Orman Bakanlığının 14 Ekim 2026 tarihli açıklamasında ise 2026-2027 üretim yılı için şeker pancarı alım fiyatı, kota tamamlama primi dahil ton başına 3 bin 720 lira olarak duyuruldu. Söz konusu fiyat Türkiye genelindeki üretim dönemi için açıklanmış olup yalnızca Afşin'e özgü bir fiyat değil.
AFŞİN-ELBİSTAN OVASINDA PANCAR YETİŞTİRİCİLİĞİ
Afşin-Elbistan Ovası, Kahramanmaraş'ın geniş tarım alanlarının bulunduğu bölgelerden biri.
Bölgede tahıl ve baklagillerin yanında şeker pancarı yetiştiriciliği de gerçekleştiriliyor.
Şeker pancarı, hasat edilen kök bölümünün şeker fabrikalarında işlenmesi amacıyla yetiştirilen endüstri bitkilerinden biri.
Tarladaki üretim süreci toprak hazırlığı, ekim, bitki bakımı, sulama ve hasat aşamalarını kapsıyor.
Hasat sonrasında kökler temizlenmek ve işlenmek üzere fabrikalara gönderiliyor.
Bu yönüyle şeker pancarı, Kahramanmaraş'taki tarımsal üretim ile gıda sanayisi arasındaki bağlantıyı gösteren ürünlerden biri.
2020 YILINDA YETİŞTİRİCİLİK PANELİ DÜZENLENDİ
Afşin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Afşin Belediyesinin iş birliğiyle 6 Mart 2020 tarihinde şeker pancarı yetiştiriciliği paneli düzenlendi.
Afşin Belediyesi Kültür Evi'ndeki etkinliğe tarım uzmanları, akademisyenler ve üreticiler katıldı.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesinden Prof. Dr. Fatih Kıllı şeker pancarı yetiştiriciliğini, Prof. Dr. Nihal Buzkan bitkide görülen virüs hastalıklarını, Dr. Öğretim Üyesi Yaşar Alptekin bakteriyel hastalıkları ve araştırma görevlisi Bedriye Bilir bitki besleme ve gübreleme konularını ele aldı.
Program, ilçede şeker pancarının yalnızca yetiştirilen bir ürün olmadığını, teknik bilgi aktarımı ve üretici eğitimlerinin de konusu olduğunu gösteriyor.
PANCARIN ŞEKERE DÖNÜŞMESİ FABRİKADA GERÇEKLEŞİYOR
Şeker pancarı hasadı tamamlandıktan sonra ürünler işleme tesislerine taşınıyor.
Fabrika sürecinde pancarın temizlenmesi, parçalanması, şekerli öz suyunun çıkarılması, arıtılması ve kristalleştirilmesi gibi işlemler bulunuyor.
Bu aşamalar sonucunda kristal şeker elde ediliyor.
Süreç, tarım alanında yetiştirilen bitkinin gıda sanayisinin ham maddesine dönüşmesini sağlıyor.
Ancak bütün fabrikaların aynı işleme kapasitesine sahip olduğu veya Kahramanmaraş'ta hasat edilen bütün pancarların aynı tesiste işlendiği ileri sürülemez.
Üretim planlaması, sözleşmeler ve fabrika kabul koşulları sezonlara göre değişebiliyor.
2026-2027 DÖNEMİ ALIM FİYATI AÇIKLANDI
Tarım ve Orman Bakanlığının 14 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ'nin 2026-2027 üretim yılı şeker pancarı alım fiyatı belirlendi.
Kota tamamlama primi dahil ton başına 3 bin 720 lira olarak açıklanan fiyat, pancar üreticilerini ilgilendiren güncel ekonomik göstergelerden biri.
Ancak açıklanan bu tutar, Afşin'deki bütün üreticilerin aynı tarihte aynı koşullarda satış yaptığı anlamına gelmiyor.
Sözleşme ve alım koşulları ayrıca değerlendirilmesi gereken unsurlar.
TARIMSAL ÜRETİMİN SANAYİYLE BAĞLANTISI SÜRÜYOR
Afşin'deki şeker pancarı yetiştiriciliği, kentin yerel gıda üretim tarihinin tarımdan sanayiye uzanan alanlarından birini oluşturuyor.
Şeker pancarının yetiştirilmesi mevsimlik tarımsal faaliyetlere dayanırken, fabrikadaki işleme süreci farklı bir teknik altyapı gerektiriyor.
Bu iki alanın bir araya gelmesi, pancarın ekonomik ve gıda üretimi bakımından önemini artırıyor.
Bununla birlikte 2026 yılı için Afşin ilçesinde hasat edilen kesin pancar miktarı bu araştırmada resmî bir sezon sonu istatistiğiyle doğrulanmadı.
Dolayısıyla eski yıllardaki üretim rakamları yeni sezonun sonucu olarak kullanılmıyor.
Afşin-Elbistan şeker pancarı, yetiştiricilik geçmişi ve şeker üretimine sağladığı ham maddeyle Kahramanmaraş'ın tarımsal gıda kültürünün önemli bileşenlerinden biri olmaya devam ediyor.
Resmî kaynaklar: İl Tarım ve Orman Müdürlüğü — 6 Mart 2020 yetiştiricilik paneli · Tarım ve Orman Bakanlığı — 14 Ekim 2026 alım fiyatı açıklaması · Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ resmî sitesi
Muhabir: Sefa Başer
