Kahramanmaraş'ın yöresel söz varlığında bulunan Abbas inciri, iri yapısı, sarıya çalan dış rengi ve olgunlaştığında kırmızıya yaklaşan iç kısmıyla tanımlanıyor. Türkoğlu ilçesindeki ağız araştırmasında yer alan bu meyve, Onikişubat ilçesinin farklı mahallelerinde ticari olarak da yetiştiriliyor.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi akademisyenlerinden Esra Kirik'in 29 Ekim 2025'te yayımlanan Kahramanmaraş/Türkoğlu Ağzından Derleme Sözlüğü'ne Katkılar araştırmasının 26. sayfasında Abbas inciri doğrudan tanımlanıyor.
Araştırmadaki konuşma örneğinde, bahçeye dikilen incir ağacının Abbas inciri olduğunun anlaşılması ve meyvenin iri görünümü anlatılıyor.
ABBAS İNCİRİNİN YEREL ÖZELLİKLERİ BELGELENDİ
Akademik kaynakta Abbas incirinin rengi sarıya yaklaşan, oldukça iri bir incir olduğu belirtiliyor.
Olgun meyvenin iç kısmının kırmızıya çalması da ayırt edici özellikler arasında sıralanıyor.
Bu bilgiler, Türkoğlu'ndaki konuşma dilinde ürünün hangi fiziksel özelliklerle tanımlandığını gösteriyor.
Ancak araştırma, meyvenin ağırlığı, şeker oranı veya raf ömrü hakkında laboratuvar verileri içermiyor.
Dolayısıyla sözlükteki nitelikler, bütün üretim alanlarında geçerli sayısal standartlar olarak sunulamaz.
ONİKİŞUBAT'IN BEŞ MAHALLESİNDE YETİŞTİRİLİYOR
Anadolu Ajansının 27 Ağustos 2022 tarihli haberinde Abbas incirinin Onikişubat ilçesindeki üretim alanları ele alındı.
Haberde Fatmalı, Kurtlar, Cücelli, Önsen ve Kızıldamar mahalleleri ürünün yetiştirildiği yerler arasında gösterildi.
İncirlerin sabah saatlerinde toplandığı, büyüklüklerine göre ayrılarak kasalandığı ve iç piyasaya gönderildiği anlatıldı.
Dönemin İl Tarım ve Orman Müdürü Ramazan Bilir, 2022 sezonuna ilişkin açıklamasında yaklaşık 400 dekarlık üretim alanından ve 1200 tonluk üretimden söz etti.
Bu rakamlar 2022 yılına aittir; 2026 yılının güncel üretim verisi olarak değerlendirilmemeli.
ÜRÜNÜN TESCİL GEÇMİŞİ AYRI KAYITLARDA
Anadolu Ajansının 30 Temmuz 2020 tarihli haberinde, Abbas incirinin 2019 yılında tescil edildiği aktarıldı.
Haberde görüşlerine yer verilen Doğu Akdeniz Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü görevlisi Muhammet Ali Gündeşli, ürünün millî çeşit listesine girdiğini belirtti.
Bununla birlikte bitki çeşidi tescili ile coğrafi işaret tescili birbirinden farklı işlemlerdir.
Bu nedenle ürünün koruma statüsüne ilişkin kesin hukuki değerlendirmelerde ilgili güncel resmî sicil kayıtları esas alınmalı.
YEREL MEYVE ADLARI KÜLTÜREL MİRASA KATKI SAĞLIYOR
Abbas incirinin hem akademik ağız araştırmasında hem de tarımsal üretim haberlerinde bulunması, kelimenin dil ve tarım kültürü bakımından iki ayrı kayıtla desteklendiğini gösteriyor.
Türkoğlu derlemesinde sözcüğün kullanım biçimi belgelenirken Onikişubat'taki haberler meyvenin yetiştiricilik yönünü açıklıyor.
Ancak Türkoğlu'ndaki bütün üreticilerin aynı çeşidi yetiştirdiği veya ürünün yalnızca Kahramanmaraş'ta bilindiği sonucuna varılamaz.
Abbas inciri, Kahramanmaraş'ın tarımsal kimliğinde yer alan ve yöresel söz varlığında da kayıt altına alınmış meyve adlarından biri olarak öne çıkıyor.
KAYNAKLAR:
Esra Kirik (2025), Kahramanmaraş/Türkoğlu Ağzından Derleme Sözlüğü'ne Katkılar, s. 26:
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5145211
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5145211
Anadolu Ajansı, Abbas incirinde hasat, 27 Ağustos 2022:
https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/kahramanmarasin-cografi-isaretli-abbas-incirinde-hasat-bereketli-geciyor/2670511
https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/kahramanmarasin-cografi-isaretli-abbas-incirinde-hasat-bereketli-geciyor/2670511
Anadolu Ajansı, Tescilli Abbas inciri tezgâhlardaki yerini aldı, 30 Temmuz 2020:
https://mobile.aa.com.tr/tr/turkiye/tescilli-abbas-inciri-tezgahlardaki-yerini-aldi-/1927373
https://mobile.aa.com.tr/tr/turkiye/tescilli-abbas-inciri-tezgahlardaki-yerini-aldi-/1927373
Muhabir: Sefa Başer





