Doğum izninin ardından iş hayatına geri dönen kadın çalışanların karşılaşabileceği görev değişikliği, ücret ve prim sorunlarıyla ilgili dikkat çeken bir yargı kararı verildi. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, özel bir bankada kıdemli analist olarak görev yapan kadın çalışanın doğum izni sonrasında uzmanlık alanından farklı bir işe yönlendirilmesini ayrımcılık yönünden değerlendirdi.
Yüksek Mahkeme, doğum izni öncesindeki görevinin yerine başka bir iş verilen çalışanın ayrımcılık iddiasını güçlü biçimde ortaya koyduğuna dikkat çekti. İşverenin ise görev değişikliğinin nedenini ve farklı muamelenin gerekçesini somut delillerle açıklaması gerektiğini belirtti.
Doğum izninden döndü, görev alanı değiştirildi
Karara konu olay, özel bir bankada kıdemli analist olarak çalışan kadın işçinin doğum iznine ayrılmasıyla başladı. İkiz bebek bekleyen çalışan, izne çıktığı dönemde yerine başka bir personelin alındığını, işe döndüğünde ise daha önce ilgilendiği bankacılık alanındaki görevlerinin kendisinden alındığını öne sürdü.
Kadın çalışan, doğum izni sonrasında uzmanlık alanı olan yatırım, araştırma ve hisse senedi çalışmalarını yürütmek yerine sigorta sektörünü takip etmekle görevlendirildiğini belirtti. Ayrıca hak kazandığı primlerin ödenmediğini ve çalışma arkadaşlarına kıyasla daha düşük ücret artışı aldığını iddia etti.
Yaşadığı durumu banka yönetimine bildirdiğini ancak taleplerine karşılık alamadığını savunan çalışan, görevine ilişkin değişikliklerin kariyerini olumsuz etkilediğini ileri sürdü. İş sözleşmesini haklı nedenle fesheden kadın işçi, çeşitli işçilik alacaklarının yanı sıra ayrımcılık ve manevi tazminat talebiyle yargıya başvurdu.
İlk mahkeme ayrımcılık iddiasını kabul etmedi
Davaya bakan İş Mahkemesi, çalışanın kıdem tazminatı talebini kabul ederken ayrımcılık ve manevi tazminat taleplerini reddetti. Mahkeme, iş yerinde sistematik bir psikolojik baskı uygulandığının yeterli delille ortaya konulamadığı değerlendirmesinde bulundu.
Kararın taraflarca istinafa taşınmasının ardından Bölge Adliye Mahkemesi de başvuruları reddetti. Dosyanın temyiz edilmesi üzerine uyuşmazlık Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin gündemine geldi.
Yargıtay: Görev değişikliğinin nedeni açıklanmalı
Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin ayrımcılık tazminatını reddetmesini doğru bulmadı. Kararda, çalışanın doğum iznine ayrılmasının ardından eski görevi yerine uzmanlık alanı dışında başka bir işte çalıştırıldığının dosyadaki deliller ve tanık anlatımlarıyla ortaya konulduğu belirtildi.
Yargıtay, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5. maddesinde düzenlenen eşit davranma ilkesine işaret ederek, çalışanın ayrımcılık yapıldığı ihtimalini güçlü biçimde gösteren bir durum ortaya koyduğunu değerlendirdi.
Bu aşamadan sonra görev değişikliğinin ayrımcılık oluşturmadığını ispatlama yükünün işverene geçtiğine dikkat çekilen kararda, bankanın çalışanın doğum öncesindeki görev ve pozisyonunun neden değiştirildiğini somut gerekçelerle açıklayamadığı ifade edildi.
Yüksek Mahkeme, bu nedenle ayrımcılık tazminatı talebinin kabul edilmesi gerekirken reddedilmesini hatalı bularak kararı bozdu.
Doğum izni sonrası görev değişiklikleri açısından emsal niteliğinde
Yargıtay'ın kararı, doğum izninden dönen kadın çalışanların iş yerindeki konumlarının korunması ve eşit muamele görmesi bakımından önem taşıyor.
Karar, doğum izni sonrasında yapılan her görev değişikliğinin kendiliğinden ayrımcılık sayılacağı anlamına gelmiyor. Ancak çalışanın uzmanlık alanından farklı bir göreve geçirilmesi gibi durumlarda, işverenin bu değişikliğin nedenini somut ve objektif gerekçelerle ortaya koyması gerektiğine işaret ediyor.
Böylece doğum izni sonrasında görev değişikliği, ücret ve çalışma koşulları bakımından farklı muameleye maruz kaldığını düşünen çalışanlar açısından hukuki değerlendirmede dikkate alınacak önemli bir karar ortaya çıkmış oldu.
Kaynak: Haber merkezi
