Kahramanmaraş'ın Çağlayancerit ilçesinde yetiştirilen Çağlayancerit cevizi, ince kabuğu, dolgun iç yapısı ve açık sarı rengiyle tanınan yerel tarım ürünleri arasında bulunuyor. İlçenin önemli geçim kaynaklarından biri olan ceviz, 30 Temmuz 2013 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescillendi. Ürün, 2023 yılında Avrupa Birliği'nden de coğrafi işaret tescili aldı.
Çağlayancerit Ziraat Odası adına kayıtlı 175 numaralı menşe adı belgesi, ürünün fiziksel özelliklerini, yetişme alanını ve üretim koşullarını tanımlıyor.
2026 yılındaki hasat sezonu ise Demirören Haber Ajansının 22 Eylül tarihli saha haberiyle kayıt altına alındı. Haberde ilçede 800 bin ceviz ağacı bulunduğu ve sezon için yaklaşık 8 bin tonluk üretim beklendiği açıklandı.
ci.turkpatent.gov.tr+2
CEVİZİN KABUK KALINLIĞI TESCİLLE BELİRLENDİ
Çağlayancerit cevizinin dikkat çeken özelliklerinden biri kabuk yapısı.
Türk Patent ve Marka Kurumunun resmî tescil belgesine göre meyve ağırlığı ortalama 15-16 gram arasında değişiyor.
Kabuk kalınlığı ise 1-1,10 milimetre olarak tanımlanıyor.
Cevizin iç oranı yüzde 53-54, iç ağırlığı ise 8-9 gram aralığında belirtiliyor.
İç renginin açık sarı veya beyaza yakın olması, ürünün ayırt edici özellikleri arasında bulunuyor.
Tescilli çeşit, kabuğunun kolay kırılması ve iç kısmının bütün olarak çıkarılabilmesiyle de tanımlanıyor.
Bununla birlikte bu ölçüler, coğrafi işaret belgesindeki ürün özellikleridir; her hasat edilen cevizin birebir aynı ağırlıkta olduğu anlamına gelmiyor.
YÜKSEK RAKIMLI BAHÇELERDE YETİŞTİRİLİYOR
Çağlayancerit cevizi, ilçenin coğrafi ve iklim özellikleriyle bağlantılı bir ürün.
Tescil belgesinde 1.100-1.500 metre rakım aralığı ürünün özellikleri arasında yer alıyor.
Yetiştiricilik için tavsiye edilen rakım aralığı ise 750-1.500 metre olarak belirtiliyor.
Ağaçların ilk yapraklanması mart ayının ortası ile nisan başında gerçekleşebiliyor. Çiçeklenme ise nisan-mayıs döneminde görülüyor.
Belgede ceviz ağaçlarının yaklaşık yedi yaşında meyve vermeye başladığı, 10-12 yaşında ekonomik olgunluğa ulaştığı belirtiliyor.
Çağlayancerit'in dağlık arazi yapısı ve yetiştiricilik koşulları, bu tarımsal ürünün yöreyle bağlantısını oluşturuyor.
GELENEKSEL HASATTA ÇIPKICILAR GÖREV ALIYOR
Çağlayancerit'teki ceviz hasadında, bölgede çıpkıcı olarak adlandırılan işçiler önemli yer tutuyor.
Bu işçiler, uzun değneklerle ağaç dallarındaki cevizleri düşürüyor.
Yere düşen cevizler toplanarak yeşil kabuklarından ayrılıyor.
Daha sonra ürünler kurutulmak üzere hazırlanıyor.
Anadolu Ajansının 25 Eylül 2023 tarihli saha haberinde cevizlerin evlerin damlarında veya düz alanlarda yaklaşık bir hafta kurutulduğu aktarılmıştı.
Demirören Haber Ajansının 22 Eylül 2026 tarihli haberinde ise cevizlerin ilçedeki işleme ve paketleme tesisine götürüldüğü belirtildi.
Bu kayıtlar, geleneksel hasat yöntemiyle modern işleme altyapısının aynı üretim zincirinde yer alabildiğini gösteriyor.
2026 HASADINDA 8 BİN TON ÜRETİM BEKLENTİSİ AÇIKLANDI
Çağlayancerit cevizi 2026 yılı hasat döneminde yeniden gündeme geldi.
DHA'nın 22 Eylül 2026 tarihli haberinde Çağlayancerit Ziraat Odası Başkanı Ömer Çedene, ilçede 800 bin kök ceviz ağacı bulunduğunu açıkladı.
Çedene, 2025 yılında yaşanan zirai donun ağaçlara verdiği zararın sonraki üretim dönemini de etkilediğini belirtti.
2026 sezonunda yaklaşık 8 bin ton ceviz üretimi beklendiğini, genç ağaçların gelişmesiyle ilerleyen dönemde üretimin artırılmasının hedeflendiğini ifade etti.
Bu rakam bir hasat dönemi beklentisidir. Kesinleşmiş yıl sonu üretim miktarı olarak değerlendirilmemeli.
2023 yılında yapılan açıklamalarda daha yüksek üretim beklentilerinin dile getirilmiş olması da farklı yıllardaki iklim koşulları ve üretim tahminlerinin değişebildiğini gösteriyor.
AVRUPA BİRLİĞİ TESCİLİYLE ULUSLARARASI KORUMA SAĞLANDI
Çağlayancerit cevizi, 2013 yılındaki Türkiye tescilinin ardından 2023'te Avrupa Birliği korumasına alındı.
14 Haziran 2023 tarihinde Anadolu Ajansının yayımladığı haberde, ürünün Avrupa Birliği'nde tescillenen Türkiye'nin 11'inci coğrafi işareti olduğu belirtildi.
Menşe adı koruması, ürünün belirlenen coğrafi alanla bağlantısını ve tescilde tanımlanan özelliklerini esas alıyor.
Ceviz, doğrudan tüketimin yanında Kahramanmaraş'ın geleneksel tatlılarında ve şıra ürünlerinde de kullanılan ham maddelerden biri.
Çağlayancerit cevizi, yetiştiriciliği, geleneksel hasat bilgisi ve coğrafi işaret korumasıyla ilçenin tarımsal ve gastronomik mirasında yer alıyor.
Doğrulanmış kaynaklar
Muhabir: Sefa Başer
