EDİTÖRDEN

Yeniden Merhaba

Aziz okurlarımız, kıymetli edebiyat dostları;

Rüzgârın tabiatında vardır; hangi vadiden geçerse geçsin, hangi eve uğrarsa uğrasın, hangi çiçeğe dokunursa dokunsun ne istikametini kaybeder ne de serinliğini. Kahramanmaraş’ın kadim ruhundan beslenen, bu toprağın edep, irfan ve estetik birikimini mısralara, hikâyelere ve denemelere taşıyan Garbi Yeli de yetmiş iki hafta boyunca şehrin kültür ikliminde böylesi bir soluk oldu. Gündemin hızla tüketilen başlıkları arasında kendine mahsus sakin bir vaha kurdu. Şimdi ise bu soluğumuzu, biriktirdiklerimizi ve ilk günkü tazeliğiyle devam eden heyecanımızı yeni bir mecraya taşıma vakti geldi. 73. sayımız itibarıyla artık Kahramanmaraş’ta Bugün gazetesinin sayfalarından ve www.marasbugun.com.tr adresinden sizlere seslenecek, sözümüzü bu yeni yuvadan şehrin hafızasına emanet edeceğiz.

Matbuat geleneğimizde kültür ve sanat sayfaları her zaman müstesna bir yere sahip olmuştur. Günlük telaşın, geçici tartışmaların ve hayatın koşturmacasının ötesinde, şehrin kendi iç sesini duyabildiği, durup soluklandığı sakin duraklardır buralar. Kahramanmaraş’ta mahallî gazetelerimizin öteden beri bu alana gösterdiği vefa ve sahiplenme, sadece yerel basınımız için değil, Türk edebiyatı açısından da daima kıymetli bir zemin oluşturmuştur. Bizler de bundan yetmiş iki sayı evvel, hangi kapıyı çalsanız içeriden bir şairin çıktığı bu mümbit coğrafyada aynı vefanın izini sürerek yola koyulmuştuk. Yaz sıcağında şehre nefes aldıran, türkülerimize, romanlarımıza ve sokak aralarındaki sohbetlerimize sinmiş o tanıdık rüzgârın ismini kuşanmıştık: Garbi Yeli’nin. Amacımız gösterişli çıkışlar yapmak değildi. Aksine; sade, sahici, ayağı yere basan ve sürekliliği olan bir edebiyat zemini inşa etmek istedik. Yola çıkarken tek bir şiarımız vardı: “Az ama devamlı olsun.” Türkiye Yazarlar Birliği Kahramanmaraş Şubesi’nin manevi çatısı altında, ortak bir gönül seferberliği ve siz değerli okurlarımızın sessiz ama derinden hissedilen sahiplenmesiyle bugüne dek aralıksız geldik. Şimdi aynı sorumluluk bilinci, artan bir tecrübe ve tazelenmiş bir şevkle yeni adresimizdeyiz.

Bir kültür-sanat-edebiyat sayfasını canlı kılan, ona kimlik ve haysiyet kazandıran asıl güç, elbette kalem sahipleridir. Yazdıklarını bir emanet titizliğiyle işleyen, kelimenin hakkını vermeye çalışan kıymetli yazarlarımız ve şairlerimiz bu sayfanın en büyük gücüdür. İlk sayımızdan itibaren şiirleriyle gönlümüze serinlik veren, hikâyeleriyle insanın ve hayatın derinliğine ayna tutan, deneme, eleştiri ve incelemeleriyle düşünce ufkumuzu genişleten tüm kalem erbabına en içten teşekkürlerimizi sunuyoruz. Bununla birlikte edebiyat serüveninin henüz başında olan genç arkadaşlarımıza da ayrı bir değer ve önem atfediyoruz. İlk heyecanlarını, acemilikten ustalığa giden yolda ilk ürünlerini çekinmeden bizimle paylaşan genç istidatların, yıllarını edebiyata vermiş tecrübeli kalemlerle aynı sayfada, omuz omuza durması Garbi Yeli’nin en bereketli, en umut verici tarafıdır. Onların samimi gayreti ve taze nefesi olmasaydı, bu yolculuk böylesine gür ve çok sesli bir sedaya dönüşemezdi.

Bu vesileyle Kahramanmaraş’ta Bugün gazetesine de gönülden şükranlarımızı sunuyoruz. Kültür ve edebiyatın bir şehrin hafızasını diri tutan, ona kimlik kazandıran en asli unsur olduğu bilinciyle sayfalarını bize açan Kahramanmaraş’ta Bugün ailesine müteşekkiriz. Yerel basınımızda kültür-sanat yayıncılığına gösterilen bu teveccüh, şehrimizin kültürel geleceği ve yarınlara bırakacağımız iz adına bizleri ziyadesiyle mutlu etmekte, omuzlarımızdaki sorumluluğu daha da anlamlı kılmaktadır.

Sözün sadece kâğıda değil, zamana, mekâna ve özellikle de insanın kalbine silinmez izler bıraktığı inancıyla Garbi Yeli, yeni yuvasında da edebiyata, sanata ve sahici söze gönül veren herkese açık bir buluşma noktası olmaya devam edecek. Şiirle, fikirle, hikâyeyle, dostlukla…

Garbi Yeli’ne siz de kelimelerinizle katılmak, bu rüzgâra bir nefes de siz eklemek isterseniz [email protected] adresinden bize her zaman ulaşabilirsiniz.

Gayret bizden, tevfik Allah’tan… 73. sayımızla yeniden merhaba.

Cüneyt Cesur

Maraş Demişken

I.Çocukluğumun şehri; küçük, şirin, bağların bahçelerin içinde, Allah’tan gayrı kimseden beklentisi olmadan kendi âleminde, kaderine razı, belki “varlıklı” olmayan ama mutlu ve asude yaşayan bir şehirdi. O günden bu yana köprünün altından çok sular aktı ki şehir; sanayisiyle, tarımıyla, nüfusuyla, binalarıyla bir eşiği geride bıraktı! Maraş her gün biraz daha irileşen, azmanlaşan; caddesiyle, pazarıyla bir keşmekeş içinde yaşanmak mecburiyetinde bırakılan bir şehir artık. Bana kalsa her sokak başında akan çeşmeleriyle, her mahalleden sabahla beraber yayılmaya giden küçükbaş ya da büyükbaş hayvan sürüleriyle, mahalle aralarındaki tarlalardan gelen nane kekik kokuları içerisinde insanların birbiriyle musafaha ettiği, ramazan teravihlerinde çocukların cami cemaatini kızdırdığı o güzelim tabii şehir hayatını yeniden kurmak isterim. Ama o güzelim yıllar artık geri gelmeyecek.

Maziye hasret fıtrî bir durum. Hepimizde az ya da çok bu özlemler olur. Madem o yıllarımız geri gelmeyecek, o zaman biz gelecek yıllarımızı nasıl kuruyoruz, buna bakalım. Bazı “gerçekçi” düşünen insanlar bizim yukarıdaki özlemini dile getirdiğimiz hallere dudak da bükebilir. Anlayışla karşılarım. Eyvallah.

Biz geçtiğimiz kırk yılı nasıl geçirdik, şehre neler yaptık, bunlara bir bakalım.

Maraş şehri 1994 yılından beri bugünkü siyasi iktidar ve zihniyet tarafından yönetildi. Hatta 12 Eylül 1980 darbesi sonrasındaki dönemden bu tarafa aynı zihniyetin hâkim olduğunu söylemek de mümkün. Otuz yıldır aynı çevrenin elinde olan Maraş’ta neler oldu? Şehir bayındır hâle mi geldi yoksa hesapsız kitapsız bir gelişme terörü ile malul mü bırakıldı?

Kırk yıl önceki Maraş’ın nüfusu takribi yüz bin civarında olsa gerek. Bugün bu sayı beş yüz bini geçmiş durumda. O zamanlar şehir; batıda kale çevresindeki mahalleler, doğuda Abdallar Mahallesi dediğimiz kısım, kuzeyde Pınarbaşı, güneyde ise Mezarlık ile sınırlı bir şehirdi. Bugünkü şehrin sınırları ise batıda Ceyhan Nehri’ne ulaşırken doğuda Dereköy ve hatta daha ötelerine; kuzeyde Pınarbaşı’nın arkası dağ olduğu için fazla ilerleyemese de güneyde esas şehre yirmi kilometre ötede bulunan Kapıçam’a ulaşmış durumda. Aradaki fark çok büyük. Bu kadar genişleyen bir şehrin elbette ihtiyaçlarının fazlalaşması gibi imkânlarının da arttığını biliyoruz. Kırk yıl önceki idarecilerin bulamadığı bütçelere nispetle bugünkü idarecilerin imkânları mukayese bile edilemez.

II.Maraş’ın Anadolu Türk tarihi içinde önemli bir yeri var. Selçuklu uzmanı Fatih Şeker’in kitabında, “Anadolu’nun Türkleşmeye başladığı yıllarda yani 10-12. yüzyıllardan itibaren Türkistan’dan Anadolu’ya gelen aşiretler önce Maraş havalisinde iskân edilir ve daha sonra fütühat siyaseti gereği yeni fethedilen coğrafyalara sevk edilirdi.” diye yazar. “Maraş havalisi” de farklı metinlerde doğuda bugün Adıyaman vilayeti ismiyle geçen Hısn-ı Mansur, batıda Kadirli, kuzeyde Bozok yaylaları (Yozgat, Sivas ve Erzincan), güneyde ise Halep sınırları olarak geçiyor. Kıbrıs’ta, Girit’te, Saraybosna’da ve Kosova’nın Prizren şehrinde Maraş ismiyle maruf yerleşim yerlerinin olması bu tespiti destekler. Böyle bir tarihi derinliği olan şehrin kıymetinin bilinip gereken ehemmiyetin verilmesi gerekirken şehir gelişimi bakımından çok ciddi hatalara maruz kalmış durumda ne yazık ki. Türkiye’nin tamamı için bir dönüm noktası olan 1980 yılından sonra Maraş’ta olanlara bakılırsa birçok temel yanlış yapıldığı görülür.

Bunlardan biri mesela, baraj inşaatlarından dolayı yerleşim yerleri değiştirilen köylerin Maraş Ovası’nda iskâna tabi tutulması. Ahır Dağı’na çıkıp da ovaya doğru bakanlar görecektir ki Antep ve Adana kara yollarının sağında ve solunda Aksu Mahallesi gibi birçok mahallenin birinci sınıf tarım arazilerinde gecekondu vaziyetinde kurulduğu görülecektir. O güzelim tarım arazileri taş toprak çöplüğüne dönüşmüş durumda şimdi.

Ramazan Şimşek

Kontra Pedal

Seksenli yıllarda küçük bir köyde yaşayan iki çocuk vardı: Biri pedalı öne çeviren, diğeri ise fren yapmaya çalışan...

Pedalı öne çeviren çocuk, yeni ve süslenmiş bir bisikletin mutlu sahibiydi. Her gün bu yeni bisikletiyle köyde gezip o mutluluğun tadını çıkarıyordu. Daha hızlı pedal çevirdikçe rüzgârın yüzünü ve bedenini okşaması ona adeta uçma hissi yaşatıyordu. Asla yorulmak nedir bilmezdi; pedal çevirmek onun için kanat çırpmak kadar huzur vericiydi. Köyün tozlu ve çamurlu yolları kirlettiği için süslenmiş bisikletini her gün zevkle yıkar, ilk günkü hâline getirirdi. Bir gün bisikletinin tekeri patladığında çok üzülmüş ve çaresizce ağlamaya başlamıştı. Neyse ki köyün yakınlarındaki Ayyıldız Bisiklet Tamircisi kısa sürede tekeri tamir edip hızlı ve mutlu bir şekilde pedal çevirmesini sağlamıştı.

Pedalı öne çeviren çocuk, hiçbir şeyin farkında olmadan, haklı olarak kendisine sunulan bu sevinci ve mutluluğu doyasıya yaşıyordu. Fren yapmaya çalışan çocuk ise bir bisikleti olmadığı için arkadaşının bisikletini arkadan iter, hatta onunla koşarak yarışırdı. O da bu koşturmacadan asla yorulmazdı. Aslında fren yapmaya çalışan çocuk sadece bisikletin arkasından değil; yetişemediği bir hayatın, mahrum kaldığı bir çocukluğun peşinden koşuyordu. Bisiklete o kadar yakın ama bir o kadar da uzaktı... O yaştaki bir çocuğun kalbine yüklenen en ağır yüktü belki de bu. Fren yapmaya çalışan çocuk, kalbinin en sert frenini yaparak yönünü değiştirmiş; yaşadığı ağır duyguların altında ezilmek yerine kendince çözümler bularak mücadele etmeye karar vermişti. Kendisini mutlu edecek ya da duygularını avutacak bir şeyler bulmaya çalışırken evinin çatısında karşısına eski bir lastik çember çıktı. Örümcek ağlarının arasından çıkardığı lastik çemberi yıkadıktan sonra sopasıyla onu çevirmeye başladı. Her sopa darbesiyle çemberini daha hızlı döndürmeye çalışıyordu. Bu durum onu, arkadaşının bisikletinin arkasından koşmaktan daha çok mutlu ediyordu. Aynı zamanda çemberin patlama ihtimali de yoktu; kırılmayacak, bozulmayacaktı.

Bisikletli arkadaşıyla artık koşarak değil, çemberiyle yarışıyordu. Her defasında yenilse de onun da yarışacak bir çemberi, bir de umudu vardı. Akşamları çemberini ve sopasını, onlar için bahçede hazırladığı yere büyük bir titizlikle koyardı. Hepimiz için sıradan bir lastik çemberdi belki ama fren yapmaya çalışan çocuk için öyle değildi. Ona büyük anlamlar yüklemişti; duygularının ve azminin bir parçasıydı. Küçük yaşta aldığı kararlar ve verdiği mücadele; gelecekte zor da olsa, uzun da sürse onu mutlu bir hayatın beklediğinin işaretleriydi. Durum ne olursa olsun pes etmeden mücadele etmesi gerektiğini öğrenmişti. Yaşı biraz küçüktü belki ama hayat onu erken olgunlaştırmaya başlamıştı bile. Yediği her kontra pedal darbesiyle çocukluğunun sınırlarını geriye itiyordu.

İleri gitmek kadar durmayı bilmek de hayatımızın bir parçası değil mi?

Hepimizin hayatında, tıpkı o fren yapmaya çalışan çocuk gibi, zorunlu duraklamalar olmuştur. Denemekten ve tekrar başlamaktan asla vazgeçmeyin; hayat mücadele edenleri sever.

Samet Yurttaş

Kılıç Kuşanan Şiir

Kulağıma üflenen adım

Karışmadan halkın arasına

Yüreğimde yer etmişken

Toprak kokusu

Gözlerim alışmamışken dünyaya

Ben kılıç kuşanıp

At sürüyorum mezarlara

Yıldızları parlıyorken gökyüzünün

Bulutlara uzanıyorken ellerim

Yüzüm

Savaşa hazırlamışken kendini

Ayaklarım söz dinliyorken

Ben kılıç kuşanıp

At sürüyorum denizlere

Gönlüme zuhur ediyorken türküler

Bulanmamışken berrak suları içimin

Şiirlerin mayası tutuyorken ağzımda

Ben kılıç kuşanıp

At sürüyorum dağlara

Hâlâ hatırım varken kuşlarda

Hafızamda duruyorken noktanın yeri

Yıllar yaşımı sormamışken bana

Ben kılıç kuşanıp

At sürüyorum zamana

Bedirhan Dal

Bir Başka Dünya

farz et ki

yeni baştan yaratıldı dünya

sevdalar, sıyrıldı başka sevdalardan.

düşle

işte şimdi akça pakçasın

dolmuyor gözlerin tanıdık sokaklarda

eylül bir hazan ayı değil

insanlar da artık zehirlenmiyorlar baldan

farz et ki

yeni baştan yaratıldı dünya

sevdalar, sıyrıldı başka sevdalardan.

misal nedir insanı

şehirden kaldırıp köylere kaçıran

bir büyü müdür, yoksa

veba mı talamıştır şehrin afakını?

hep bir kırıklık vücudumuzda

yalpalıyoruz, bayır aşağı da olsa

nedir yani, misal nedir insanı

kuytularda saklandıran,

şehirden kaçırıp köylere göçüren?

bir başka dünya düşün

biraz hoyrat, yabanî.

oyma taşlar olsun

resimler mağara duvarlarında

ıslıklarda ninniler

bir bebek, aslan dişleri arasında

sel gelsin, yuva yıkılsın

kış gelsin, soğuk vursun.

bir çift güzel kelamın icadına

çağlar kala...

işte böyle bir başka dünya düşün

seni ancak o dünyada

gün yüreğime doğuyor

her an, gönlü kırık bir ana

gönül alıcı bir evlat doğuruyor

Yaratan,

yorgun kalplere iniyor da iniyor.

o hâlde, yok öyle dünyalar

evham etme, farz etme

etme eyleme, verme bana misal.

2 Eylül 2026

İstanbul

Garbi Yeli’ne sizden de bir esinti gelsin isterseniz, buyurun:

[email protected]