17 Ağustos 1999 Marmara depreminde Kocaeli'nin Gölcük ilçesi Değirmendere sahilinde denize çöken yapıların izleri, aradan geçen 27 yıla rağmen su altında duruyor. Japon yüksek mimar ve inşaat yüksek mühendisi Yoshinori Moriwaki, depremin yıl dönümü vesilesiyle Değirmendere Sualtı Topluluğu (DESSAT) ekipleriyle birlikte bölgeye dalarak kalıntıları inceledi. Gerçekleştirdiği anma dalışının ardından önemli açıklamalarda bulunan Moriwaki, Türkiye'deki yapılaşma süreçlerine ve geçmiş afetlerden çıkarılması gereken derslere ışık tuttu.
KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİ DÖNÜM NOKTASI OLDU
Türkiye'deki yapılaşma ve kentsel dönüşüm çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yoshinori Moriwaki, 1999 depreminden 2023 yılına kadar geçen süreçte istenilen seviyeye ulaşılamadığını ifade etti. 6 Şubat depremlerinde Kahramanmaraş ve Hatay başta olmak üzere pek çok ilde binlerce binanın yıkıldığını hatırlatan uzman isim, bu felaketlerin ardından Türkiye'de yapı güvenliğine bakış açısının kökten değiştiğini vurguladı. Moriwaki, yaşanan büyük acıların ardından adeta "jeton düştüğünü" ve ciddi bir uyanış sürecinin başladığını dile getirdi.
KAYAK ÇÖKEN BİNALAR VE ZEMİN GERÇEĞİ
Değirmendere'deki su altı kalıntılarına da değinen Moriwaki, 2 kilometrelik dolgu alanında zemin iyileştirmesi ve kazık sisteminin doğru yapılmadığı için yapıların deprem anında kayarak denize çöktüğünü belirtti.
Zemin güvenliğinin önemine dikkat çeken Moriwaki, vatandaşların ev alırken ya da kiralarken dikkat etmesi gereken üç temel unsuru şu şekilde sıraladı: "Birincisi zemin durumu. Zemin sağlamsa sarsıntı daha az hissedilir; yumuşaksa uygun kazık ve temel sistemleri şarttır. İkincisi ruhsat ve iskân. Üçüncüsü ise bina yaşı. 2000 yılından sonra yapılan binalar yeni yönetmeliğe göre inşa edilmiştir."
DEPREME KARŞI HER AN HAZIR OLMaliyiz
Depremin ne zaman ve nerede olacağını beklemek yerine her an yaşanabilecekmiş gibi hazırlık yapılması gerektiğini belirten Moriwaki, kentsel dönüşümün hızlandırılmasının hayat kurtaracağını söyledi. Özellikle kaçak ve denetimsiz yapı oranının yüksekliğine dikkat çeken uzman mimar, okullarda ve meslek odalarında verdiği seminerlerle afet bilincini yaymaya çalıştığını belirtti.
Deprem anında yaşam üçgeni oluşturulmasının ve acil durum çantasının kolay ulaşılabilir bir noktada bulundurulmasının hayati önem taşıdığını sözlerine ekledi.
