Ticarette,  alış   verişte   doğru   ve   dürüst   olmak    başta   gelen   temel   kuraldır. Bu  konuda   hile  ve kurnazlığa    kaçan   ticaret   erbabı  malına  haram  karıştırdığı gibi, hem  de   halkı  kandırdığı   için  cezaya  da  müstehak  olur.  Kur’an   kerim   bize   her  konuda   ders   verdiği  gibi   bu  konuda  da  özellikle  geçmiş   kavimlerden   örnek  vererek  uyarmaya   çalışır. Bakın  ve  ibret   alın,  geçmiş   kavimler   şu  şu   hataları  yüzünden   helak  olup gittiler,  sakın  ha;  Dikkat  edin,  aynı  hatayı  yapmayın,  sonunuz  onlara   benzemesin  diye   sürekli   ikazda   bulunmaktadır. Kur’an-ı   Mübin de;  Bu  konuda   sonu  hüsran  olan  kavimlere  örnek  olarak,  iki   kavimden   özellikle   bahsedilir.  Bunlar;  Medyen    veeyke    kavimleridir.  Yaşama  bölgesi  olarak,  bu  günkü  Filistin,  Hicaz ve  kızıl   deniz  kıyılarıdır.  Bu kavimler   ticaretle   uğraşan  bir  millettir. Halkı   sürekli   kandıran   ve  aldatan   bir  ticaret   ahlakına   sahiptirler.  Peygamberleri  olanŞuayp  (as)    mın   sürekli    uyarılarına   rağmen,  yanlış   yapmaya   devam  ederler. Geşmiş   her  kavimde  olduğu  gibi  söyledikleri   tek  şey,  biz  atalarımızdan   böyle  gördük,  sen  mi   bizi  düzelteceksin  gibi   yanlış   savunmalar   olmuştur.Bu  insanlar   iki    terazi,  ölçek   kullanıyorlar.  Alırken   başka  terazi,  satarken   başka    terazi.  Alırken   fazlafazla,  verirken  de  eksik   tartarak   veriyorlar. Şuayp   (as)  mın    uyarıları  fayda   etmiyor   ve  sonunda   beklenen   son  geliyor.  Sayın  okuyucularım    bel  ki   diye  bilirler   ki,  hocam  sende   hep   eski  kavimlerden   örnek  veriyorsun.  Kur’an-ı    kerimin   belki de   yarıdan   fazlası,  baştan   sona  kadar   hep  geçmiş   kavimlerin    neden    yanlış  yaptıklarını  ve  o  yanlışların    nasıl  onları  helak  edip  gittiklerini   sürekli  bizlere   örnek  ve  öğüt  verir. Kur’ an   zaten  baştan  sona  bir  öğüt  ve   nasihat   rehberidir.Azgın  kavimlerden, Peygamberlere    yapılan   eziyet  ve  işkencelerden   devamlı   örnek  verir.  Sakın  ha   aynı  hataya   düşmeyin  diye   bizleri   uyarır. Ticaret  erbabı   helal  kazanç   yemek  istiyorsa   ve  cezaya   düçar  olmak   istemiyorsa   bu uyarılara  kulak  vermesi    gerekir. Yoksa sonuç   belli. Cenab-  Hak   Rahman   suresinde   bu  konuya   dikkatimizi   çekerek,  hem  eskiyi   hatırlatıyor,  hem   de  bizleri  uyarıyor. “  Tartı da  haddi  aşmayın, ve  tartıyı   adaletle  tutun, terazide  eksiklik  yapmayın”  diye  tekrar   tekrar   bu konu   anlatılmaktadır. Ayet: 8.9. Özellikle   ticaretle  meşgul   olanlar helal   kazanç  elde  etmek   istiyorlarsa  ve  günaha,  cezayadüçar  olmamak   istiyorlarsa   bu  konu  da   daha   dikkatli    olmalarını   acizane    tavsiye    ederim. Kur’an  bizim   her  konu  da  önderimiz  ve  rehberimiz    olduğunu   asla  aklımızdan    çıkarmayalım. Kainat’ın    Rabbine    emanet    olun. (  Burada   RAB   terbiye  eden   ve  düzene   koyan  demektir.) Ahmet    OĞUZ