Malatya'da 15 dakikalık sağanak yolları göle çevirdi! Trafik durma noktasına geldi
Malatya'da 15 dakikalık sağanak yolları göle çevirdi! Trafik durma noktasına geldi
İçeriği Görüntüle
Kahramanmaraş'ın yöresel konuşma dilinde kullanılan paşadonu kelimesi, gece sefası adıyla bilinen çiçek türüne verilen yerel adlardan biri olarak akademik araştırmada kayıt altına alındı.
Burak Telli ve Büşranur Aslan'ın 2023 tarihli Kahramanmaraş Ağzından Derleme Sözlüğü'ne Katkılar-1 başlıklı araştırmasının 582. sayfasında paşadonu, Kahramanmaraş yöresinde görülen ve gece sefası olarak da anılan bir çiçek türü şeklinde açıklanıyor.
Bu kayıt, kentte bitkilerin standart isimleri dışında farklı yöresel adlarla da tanındığını gösteriyor.
Ancak kelimenin hangi mahallede ilk ortaya çıktığı, geçmişte ne kadar yaygın kullanıldığı veya bugün kaç kişi tarafından bilindiği konusunda araştırmada ayrı bir veri bulunmuyor.
PAŞADONU YÖRESEL BİR ÇİÇEK ADI
Akademik çalışmada paşadonu, Kahramanmaraş yöresinin bitki adları arasında sıralanıyor.
Kelimenin karşılığında gece sefası adı özellikle belirtiliyor.
Bu tanım, paşadonu sözcüğünün bir meslek, araç veya yiyecek değil, çiçek adı olduğunu ortaya koyuyor.
Bununla birlikte araştırmada paşadonu adının tarihsel kökenine ilişkin bir açıklama bulunmuyor.
Dolayısıyla kelimenin belirli bir kişiden, tarihî olaydan veya halk anlatısından doğduğu yönünde doğrulanmamış bir hikâye oluşturmak doğru değil.
GECE SEFASI BOTANİK KAYNAKLARINDA YER ALIYOR
Botanik çalışmalarında gece sefası ve akşam sefası adları, Mirabilis jalapa bitkisiyle ilişkilendiriliyor.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi bünyesinde hazırlanan bir botanik araştırmasında Mirabilis jalapa, gece sefası ve akşam sefası adlarıyla kaydediliyor.
Bu bilgi, yöresel kelimenin karşılığında verilen yaygın çiçek adını botanik terminolojiyle karşılaştırmaya yardımcı oluyor.
Ancak Kahramanmaraş ağız araştırmasında paşadonu adı verilen bitkilerden ayrıca botanik örnek alınarak tür doğrulaması yapıldığı belirtilmiyor.
Bu nedenle yörede paşadonu denilen her bitkinin kesin bilimsel türünün ayrı bir inceleme yapılmadan belirlendiği söylenemez.
MARAŞ AĞZINDA FARKLI ÇİÇEK ADLARI BULUNUYOR
Telli ve Aslan'ın araştırmasında yöresel bitki adları ayrı bir başlık altında inceleniyor.
Bu bölümde çeşitli çiçekler, çalılar ve doğal bitki örtüsüyle bağlantılı kelimeler yer alıyor.
Paşadonu da Kahramanmaraş'ın yerel çiçek adlarına ilişkin kayıtlardan biri.
Bununla birlikte sözlükte bir kelimenin bulunması, bütün mahallelerde aynı şekilde söylendiği anlamına gelmiyor.
Bitki isimlerinin belirli yerleşimlerde farklı karşılıklar taşıyabilmesi, ayrıntılı saha araştırmalarını gerekli kılıyor.
YÖRESEL BİTKİ KELİMELERİ KAYIT ALTINA ALINIYOR
Akademik ağız araştırmalarının amaçlarından biri, yerel konuşma dilinde bulunan kelimeleri yazılı kaynaklara aktarmak.
Paşadonu sözcüğünün anlamıyla birlikte kaydedilmesi, Kahramanmaraş'ta kullanılan çiçek isimlerinin belgelenmesine katkı sağlıyor.
Bu kayıt, bitkilerin yerel isimleriyle bilimsel adlarının karşılaştırılmasına yönelik başka araştırmalar için de bir başlangıç noktası oluşturuyor.
Ancak kelimenin kullanım sıklığı veya tarihî geçmişiyle ilgili kesin veriler bulunmadığından bu konularda yeni saha çalışmalarına ihtiyaç duyuluyor.
AKADEMİK KAYNAK: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3446787 (Telli ve Aslan, 2023, sayfa 582)

Muhabir: Sefa Başer