Kahramanmaraş'ta beş ilçe belediyesi, Sayıştayın 2025 yılı denetim raporlarında yer alan kamu alımlarına ilişkin bulgularla gündeme geldi. Andırın, Çağlayancerit, Ekinözü, Göksun ve Nurhak belediyelerinin, doğrudan temin ve pazarlık usulüyle gerçekleştirilen alımlarda mevzuatın öngördüğü harcama sınırını Kamu İhale Kurulundan gerekli izni almadan aştığı bildirildi.
Paylaşılan denetim bulgularına göre Türkiye genelinde 48 ilde toplam 126 belediye, Kamu İhale Kanunu kapsamında belirlenen yüzde 10'luk sınırın aşılmasıyla ilgili tespitlere konu oldu. Kahramanmaraş'tan ise beş ilçe belediyesi bu listede yer aldı.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 62'nci maddesinin (ı) bendi, belirli usullerle gerçekleştirilen alımların yıllık toplamına ilişkin sınırlamalar getiriyor. Bu sınırın aşılması için Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınması gerekiyor.
Sayıştay denetimlerinde gündeme gelen temel konu, belediyelerin gerçekleştirdiği alımların tamamı değil, belirli ihale ve doğrudan temin yöntemleriyle yapılan harcamaların yasal sınırı gerekli izin alınmadan aşması oldu.
KAHRAMANMARAŞ'TA HANGİ BELEDİYELER SAYIŞTAY RAPORUNDA YER ALDI?
Paylaşılan 2025 yılı denetim bulgularına göre Kahramanmaraş'tan beş belediye listede bulunuyor.
Bu belediyeler şöyle sıralandı:
-
Andırın Belediyesi
-
Çağlayancerit Belediyesi
-
Ekinözü Belediyesi
-
Göksun Belediyesi
-
Nurhak Belediyesi
Söz konusu belediyelerin, ilgili alım yöntemleri için öngörülen yüzde 10'luk sınırı Kamu İhale Kurulundan uygun görüş almadan aştığı belirtildi.
Ancak paylaşılan bilgilerde Kahramanmaraş'taki beş belediyenin her birinin toplam harcama tutarı, yasal sınırı kaç lira aştığı ve hangi alım kalemlerinde bu durumun ortaya çıktığı ayrı ayrı açıklanmadı.
Bu nedenle beş belediyenin harcama tutarlarının aynı olduğu veya aynı miktarda limit aşımı gerçekleştirdiği sonucuna varılamıyor.
SAYIŞTAYIN TESPİT ETTİĞİ YÜZDE 10 SINIRI NEDİR?
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 62'nci maddesinin (ı) bendi, kamu idarelerinin belirli yöntemlerle gerçekleştirdiği alımlara ilişkin bir harcama sınırı öngörüyor.
Düzenleme kapsamında doğrudan temin ve ilgili pazarlık usulleriyle yapılan alımların yıllık toplamı, ilgili bütçe ödeneğinin yüzde 10'u üzerinden değerlendiriliyor.
Bu sınırın aşılmasının gerektiği durumlarda Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınması gerekiyor.
Düzenlemenin amacı, kamu alımlarında açık ve rekabetçi ihale yöntemlerinin esas alınmasını, istisnai alım yöntemlerinin ise mevzuatta belirlenen çerçevede kullanılmasını sağlamak.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, yüzde 10 sınırının belediyenin bütün bütçesine uygulanan genel bir harcama yasağı olmaması.
Söz konusu sınır, kanunda belirtilen alım usulleri ve ilgili ödenekler üzerinden değerlendiriliyor.
Dolayısıyla Sayıştayın tespit ettiği durum, belediyelerin bütün harcamalarının mevzuata aykırı olduğu anlamına gelmiyor.
KAHRAMANMARAŞ'TAKİ BEŞ BELEDİYEDE NE KADAR LİMİT AŞILDI?
Paylaşılan haberde Andırın, Çağlayancerit, Ekinözü, Göksun ve Nurhak belediyelerinin ilgili denetim bulgularında yer aldığı belirtiliyor.
Bununla birlikte Kahramanmaraş'taki belediyeler için ayrı ayrı parasal limit aşımı tutarları paylaşılmadı.
Bu nedenle hangi belediyenin kaç liralık alım yaptığı veya yüzde 10 sınırını ne kadar geçtiği konusunda kesin bir rakam vermek mümkün değil.
Türkiye genelindeki bazı belediyelere ilişkin örneklerde ise harcama tutarları ve limit aşım miktarları yer aldı.
Paylaşılan verilere göre:
-
Ordu Büyükşehir Belediyesi: 165 milyon TL olarak belirtilen sınırın 104,6 milyon TL üzerinde, toplam 269,6 milyon TL harcama gerçekleştirildi.
-
Çankırı Belediyesi: 39,9 milyon TL'lik sınır karşısında yaklaşık 118 milyon TL harcama yapıldığı belirtildi.
-
Gaziantep Araban Belediyesi: 7,7 milyon TL'lik sınır karşısında 26,8 milyon TL doğrudan temin harcaması gerçekleştirildiği aktarıldı.
-
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi: Sınırı aşan 70,3 milyon TL'lik alımın 64,8 milyon TL'lik bölümü için izin alındığı, kalan 5,5 milyon TL'lik bölümün ise izinsiz gerçekleştirildiği belirtildi.
-
Bilecik Belediyesi: 27,3 milyon TL olarak belirtilen sınırın 6,8 milyon TL aşılarak 34,1 milyon TL harcama yapıldığı aktarıldı.
Bu örnekler, farklı belediyelerde tespit edilen harcama büyüklüklerini gösteriyor. Ancak söz konusu tutarlar Kahramanmaraş'taki beş belediyeye ait değil.
BELEDİYELERİN GEREKÇELERİ VE SAYIŞTAYIN DEĞERLENDİRMESİ
Paylaşılan denetim bulgularında, bazı belediyelerin limit aşımına ilişkin açıklamalarına da yer verildi.
Yerel yönetimlerin bir bölümünün, kamu hizmetlerinin kesintiye uğramaması ve öngörülemeyen ihtiyaçların karşılanması gerekçelerini öne sürdüğü belirtildi.
Özellikle araç ve iş makineleri için ihtiyaç duyulan yedek parçalar gibi acil alımlar, belediyelerin dile getirdiği gerekçeler arasında gösterildi.
Bazı belediyelerin ilerleyen dönemlerde mevzuatta öngörülen izin süreçlerine daha fazla dikkat edeceklerini bildirdiği aktarıldı.
Buna karşılık Sayıştayın, sonradan yapılan açıklamaların geçmiş dönemdeki mevzuata aykırılığı ortadan kaldırmadığı yönünde değerlendirmelerde bulunduğu belirtildi.
Paylaşılan metinde bu savunmaların hangilerinin Kahramanmaraş'taki beş belediyeye ait olduğu ayrı ayrı belirtilmedi.
Bu nedenle söz konusu gerekçelerin doğrudan Andırın, Çağlayancerit, Ekinözü, Göksun veya Nurhak belediyelerinden herhangi biri tarafından sunulduğu kesin olarak söylenemiyor.
TÜRKİYE GENELİNDE 126 BELEDİYE LİSTEDE
Sayıştayın 2025 yılı denetimlerine ilişkin paylaşılan bilgilere göre, Kahramanmaraş'ın da aralarında bulunduğu çok sayıda ilde belediyeler aynı harcama sınırı kapsamında değerlendirildi.
Kahramanmaraş'tan beş belediyenin yer aldığı listede çevre illerden Gaziantep, Malatya, Osmaniye, Adana ve Şanlıurfa'daki bazı belediyeler de bulunuyor.
Bölgedeki belediyeler şu şekilde sıralandı:
Kahramanmaraş: Andırın, Çağlayancerit, Ekinözü, Göksun, Nurhak.
Gaziantep: Araban, Yavuzeli.
Malatya: Arapgir, Arguvan, Yazıhan, Yeşilyurt.
Osmaniye: Osmaniye Belediyesi, Toprakkale.
Adana: Ceyhan, Saimbeyli.
Şanlıurfa: Eyyübiye.
Hatay: Paylaşılan listede Hatay'dan bir belediye adı yer almadı.
Denetimlerde yer alan belediyelerin farklı büyüklüklerde bütçelere sahip olması nedeniyle parasal sınırların ve harcama tutarlarının belediyeden belediyeye değişebildiği görülüyor.
SAYIŞTAY BULGUSU NE ANLAMA GELİYOR?
Sayıştay denetim raporlarında bir belediyeye ilişkin bulgu bulunması, kamu kaynaklarının kullanımında denetçiler tarafından mevzuat açısından değerlendirilmesi gereken bir durumun tespit edildiğini gösteriyor.
Ancak bir denetim bulgusu, tek başına belediye yöneticileri hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı bulunduğu anlamına gelmiyor.
Kahramanmaraş'taki beş belediyeye ilişkin paylaşılan bilgilerde herhangi bir kişi hakkında verilmiş kesinleşmiş yargı kararı veya uygulanmış yaptırım ayrıntısı bulunmuyor.
Haber konusu olan tespit, doğrudan temin ve ilgili pazarlık usullerindeki harcama sınırının gerekli izin olmadan aşılmasıyla ilgili.
Belediyelerin ilgili denetim raporlarındaki ayrıntılı açıklamaları, bulgulara verdikleri yanıtlar ve parasal tutarlar ise her belediyenin kendi raporu üzerinden ayrıca değerlendirilmeli.
Kahramanmaraş'ta Andırın, Çağlayancerit, Ekinözü, Göksun ve Nurhak belediyelerinin aynı başlık altında gündeme gelmesiyle birlikte kamu alımlarında mevzuata uygunluk ve harcama sınırları yeniden dikkat çekti.
Kaynak: https://www.memurlar.net/haber/1182348/dogrudan-teminde-yuzde-10-siniri-126-belediyede-asildi.html
