Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ) koordinatörlüğünde yürütülen “Türk Diaspora Edebiyatı Üzerine Bir Araştırma” projesi kapsamında Almanya'nın Köln kentinde Türk Diaspora Edebiyatı Çalıştayı gerçekleştirildi. Akademisyenler, araştırmacılar, yazarlar ve şairlerin katıldığı programda, Türk göçmen edebiyatının tarihsel gelişimi, kuşaklar arasındaki farklılıklar, kültürel aidiyet, ırkçılık, ötekileştirme ve çift dilli edebî üretim konuları değerlendirildi.
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) ile Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) birimi tarafından desteklenen çalıştay, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesinin iş birliği ve Maarif Europe'un ev sahipliğinde düzenlendi.
Gün boyunca devam eden etkinlikte, Türk diaspora edebiyatının farklı kuşaklar tarafından nasıl şekillendirildiği akademik ve edebî yönleriyle ele alındı.
Çalıştayın koordinatörlüğünü KSÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi ve KSÜ EDEM Müdürü Prof. Dr. Selim Somuncu üstlendi.
KSÜ KOORDİNATÖRLÜĞÜNDE KÖLN'DE AKADEMİK BULUŞMA
Almanya'nın Köln şehrinde gerçekleştirilen çalıştayın açılış konuşmalarını Maarif Europe Almanya Genel Direktörü Dr. Selman Dilek ile proje koordinatörü Prof. Dr. Selim Somuncu yaptı.
Programda, Türk diaspora edebiyatının yalnızca göç olgusuyla sınırlı olmayan çok yönlü yapısı üzerinde duruldu.
Göçmen yazarların edebî üretimlerinde karşılaştıkları toplumsal meseleler, farklı kuşakların kimlik ve aidiyet algıları ile edebiyatın kültürel hafızanın aktarımındaki rolü oturumların temel başlıkları arasında yer aldı.
Akademisyenlerin kuramsal değerlendirmeleri ile göçmen yazarların kişisel deneyimlerinin bir araya getirildiği çalıştay, üç ayrı oturumda gerçekleştirildi.
KAHRAMANMARAŞ'IN UNESCO EDEBİYAT ŞEHRİ SÜRECİ ANLATILDI
Çalıştayın ilk oturumunda proje ekibi tarafından akademik sunumlar yapıldı.
Prof. Dr. Selim Somuncu, Kahramanmaraş'ın UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'na Türkiye'den katılan ilk Edebiyat Şehri olma sürecini anlattı.
Somuncu, bu gelişme kapsamında üretilecek projelere ilişkin bilgiler paylaşırken, Kahramanmaraş'ın edebiyat alanındaki çalışmalarına da değindi.
Sunumunun devamında Batı ülkelerine yönelik göçmen edebiyatının tarihsel gelişimini ele alan Somuncu, göç hareketleriyle birlikte ortaya çıkan edebî üretimin geçirdiği dönüşümü değerlendirdi.
Böylece çalıştayın ilk bölümünde hem Kahramanmaraş'ın edebiyat alanındaki uluslararası konumu hem de Türk diaspora edebiyatının tarihsel arka planı gündeme taşındı.
DİASPORA EDEBİYATI POSTKOLONYAL ELEŞTİRİYLE İNCELENDİ
İlk oturumda söz alan proje asistanı ve araştırmacı M. Gazi Taş, diaspora edebiyatını postkolonyal eleştiri çerçevesinde değerlendirdi.
Taş, diaspora kavramının modern akademik literatürdeki yerini açıklayarak göçmen edebiyatına yönelik kuramsal yaklaşımlar hakkında bilgi verdi.
Sunumda, diaspora edebiyatının postkolonyal eleştiri perspektifinden incelenmesine imkân sağlayan teorik çerçeve ele alındı.
Araştırmacı Dr. İbrahim Biricik ise göçmen edebiyatındaki toplumsal sorunları edebî metinler üzerinden değerlendirdi.
Biricik, özellikle ırkçılık, ötekileştirme ve aidiyet meselelerine odaklanarak bu konuların göçmen yazarların eserlerinde nasıl yer bulduğunu akademik bir çerçevede inceledi.
İlk oturum, diaspora edebiyatının tarihsel ve kuramsal boyutlarına yönelik değerlendirmelerle tamamlandı.
İKİNCİ KUŞAK GÖÇMEN YAZARLAR DENEYİMLERİNİ PAYLAŞTI
Çalıştayın ikinci oturumunda, ikinci kuşak göçmen yazarlar Dursaliye Şahan, Aysel Yalçın ve Selçuk Ülger bir araya geldi.
Oturumda göçmenlik kavramının yıllar içerisinde geçirdiği değişim ele alındı.
Yazarlar, Almanya'daki Türk toplumunun edebî üretim süreçlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunarak kendi yazarlık deneyimlerinden örnekler sundu.
Programda, Almanya'daki “misafir işçi” algısının edebiyata yansımaları üzerinde duruldu.
Göçmenlik deneyiminin zamanla değişen anlamı ve edebiyatın bireylerin kendilerini ifade etmesindeki işlevi değerlendirildi.
İkinci kuşak yazarlar, edebiyatın yalnızca kişisel duyguların aktarıldığı bir alan olmadığını, aynı zamanda toplumsal deneyimlerin ve karşılaşılan güçlüklerin ifade edilmesinde önemli bir işlev üstlendiğini ele aldı.
EDEBİYATIN İFADE VE DİRENİŞ ALANI OLARAK ROLÜ TARTIŞILDI
İkinci oturumun dikkat çeken başlıklarından biri de edebiyatın ifade ve direniş alanı olarak üstlendiği rol oldu.
Dursaliye Şahan, Aysel Yalçın ve Selçuk Ülger, kendi edebî serüvenlerinden kesitler paylaşarak göçmenlik deneyiminin yazarlık süreçlerine etkisini değerlendirdi.
Yazarların karşılaştıkları toplumsal zorluklar ve bu deneyimlerin edebî metinlere yansımaları üzerinde duruldu.
Göçmenlik kavramının farklı dönemlerde kazandığı anlamlar da oturum kapsamında ele alınan konular arasında yer aldı.
Bu bölümde, ikinci kuşak yazarların deneyimleri üzerinden Türk diaspora edebiyatının toplumsal boyutuna dikkat çekildi.
ÜÇÜNCÜ KUŞAK YAZARLAR ÇİFT DİLLİ EDEBİYATI ELE ALDI
Çalıştayın son oturumunda üçüncü kuşak yazar ve şairler söz aldı.
Şair Bayram Zıvalı, Şair Yasemin Kelkit ve Yazar Emine Doğrul'un katıldığı oturumda, yeni nesil göçmen yazarların edebî üretim süreçleri değerlendirildi.
Özellikle çift dilli edebî üretim, üçüncü kuşağın şiir anlayışındaki değişimler ve mekân algısının dönüşümü üzerinde duruldu.
Oturumda, yeni kuşak yazarların farklı dil ve kültürlerle kurdukları ilişkinin edebî üretimlerine yansımaları ele alındı.
Şiir poetikasında yaşanan değişim ve mekân algısının giderek soyutlaşması da tartışılan konular arasında yer aldı.
Bu değerlendirmelerle Türk diaspora edebiyatının kuşaklar boyunca geçirdiği dönüşüm farklı yönleriyle incelendi.
GÖÇMEN KADINLARIN TOPLUMSAL ROLLERİ GÜNDEME GELDİ
Son oturumda ele alınan önemli konulardan biri de göçmen kadınların toplumsal yaşamdaki rolleri oldu.
Geçmişten günümüze göçmen kadınların toplumsal inşa süreçlerinde üstlendikleri, ancak çoğu zaman görünür olmayan katkıları değerlendirildi.
Bu çerçevede kadınların göçmen toplulukların sosyal ve kültürel yaşamındaki konumu, edebî üretimle ilişkili olarak ele alındı.
Üçüncü kuşak yazar ve şairlerin değerlendirmeleri, diaspora edebiyatında kuşak, dil, kimlik ve toplumsal cinsiyet konularının birlikte tartışılmasına imkân sağladı.
ÇALIŞTAY PLAKET TAKDİMİYLE SONA ERDİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi koordinatörlüğünde düzenlenen Türk Diaspora Edebiyatı Çalıştayı, gün boyunca gerçekleştirilen üç oturumun ardından tamamlandı.
Programın kapanış konuşmasını proje koordinatörü Prof. Dr. Selim Somuncu yaptı.
Kapanış konuşmasının ardından hediye ve plaket takdimi gerçekleştirildi.
YTB ve KSÜ BAP biriminin desteği, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesinin iş birliği ve Maarif Europe'un ev sahipliğiyle gerçekleştirilen çalıştayda, Türk diaspora edebiyatının tarihsel gelişiminden günümüzdeki çift dilli üretim süreçlerine kadar birçok konu akademisyenler ve edebiyatçılar tarafından değerlendirildi.
Kaynak: KSÜ
