Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, plastik kirliliğini azaltmak amacıyla tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya arzını yasaklamaya hazırlanıyor. Plastik çatal, bıçak, tabak, pipet ve kulak pamukları gibi ürünleri kapsayan düzenlemenin 2026 sonunda yürürlüğe girmesi hedefleniyor.
Yeni yönetmelikle, yıllık yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf sağlanması ve 1,5 milyon ton karbondioksite eşdeğer karbon salımının engellenmesi öngörülüyor.
Alternatif Ürünler ve Sıfır Atık Adımları
Tek kullanımlık plastiklerin yerine doğa dostu cam, porselen, ahşap ve karton ürünler sunulacak. Bakanlık, Sıfır Atık Hareketi kapsamında depozito yönetim sistemiyle içecek ambalajlarının dönüşümünü teşvik etmeyi sürdürüyor.
Hazırlıklar Tamamlanma Aşamasında
2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası kapsamında yürütülen yönetmelik hazırlıkları tamamlanmak üzere. Taslak, kısa süre içinde kurum ve sektör temsilcilerinin görüşüne açılacak.
Türkiye’de Tek Kullanımlık Plastik Tüketimi
2022’de Türkiye’de 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi. Bunlar arasında 32 bin ton çatal-kaşık, 25 bin ton tabak, 10 bin ton pipet ve 120 bin ton plastik bardak yer aldı. Araştırmalara göre vatandaşların çoğunluğu tek kullanımlık plastiklerin kullanımının kısıtlanmasını veya yasaklanmasını destekliyor.
Avrupa’da Benzer Uygulamalar
AB ülkeleri, tek kullanımlık plastikleri azaltmak için çeşitli uygulamalar hayata geçirdi:
-
Fransa ve İspanya birçok ürünü yasakladı, geri dönüşüm hedefleri belirledi.
-
Almanya, üreticilerden raporlama talep edip çevresel projeleri destekliyor.
-
Hollanda ve İrlanda, bazı ürünlerde ücretlendirme ve yasaklar uyguluyor.
Türkiye’deki yeni düzenleme ile plastik kirliliğine karşı önemli bir adım atılmış olacak.
