Maraş ekşili turşusu klasik turşudan farklı
Maraş ekşili turşusu klasik turşudan farklı
İçeriği Görüntüle
Kahramanmaraş ağzında berced kelimesi kalın kilim ve Türkmen halısı anlamıyla kullanılıyor. Sözcük akademik kaynakta kayıtlı.
Kahramanmaraş'ın geleneksel dokuma kültürüyle ilgili söz varlığında bulunan berced kelimesi, kalın kilim ve Türkmen halısı anlamıyla kullanılıyor. Kentin yöresel eşya ve dokuma adlarını inceleyen akademik araştırmada kayıt altına alınan kelime, geleneksel dokuma ürünlerinin yerel konuşma dilindeki karşılıklarını gösteriyor.
Burak Telli ve Büşranur Aslan tarafından 2023 yılında yayımlanan Kahramanmaraş Ağzından Derleme Sözlüğü'ne Katkılar-2 başlıklı çalışmanın 78. sayfasında berced kelimesi bulunuyor.
Araştırmada sözcük, nesnelerin fiziksel özellikleriyle ilgili söz varlığı içerisinde sınıflandırılıyor ve karşılığı kalın kilim, Türkmen halısı olarak açıklanıyor.
Bu kayıt, Kahramanmaraş'ın yerel dokuma adları arasında belirli ürün türlerini anlatan farklı kelimeler bulunduğunu ortaya koyuyor.
BERCED KALIN KİLİM VE TÜRKMEN HALISINI ANLATIYOR
Akademik kaynakta berced kelimesinin iki karşılığı yer alıyor.
Bunlar kalın kilim ve Türkmen halısı.
Ancak araştırmada kelimenin bütün Türkmen dokumaları için kullanıldığına veya belirli bir motifin zorunlu olduğu tek bir ürün türünü ifade ettiğine ilişkin açıklama bulunmuyor.
Benzer şekilde bercedin hangi tezgâhta üretildiği, çözgü ve atkı ipliklerinin özellikleri veya dokumanın teknik ölçüleri belirtilmiyor.
Bu nedenle sözcüğün tanımı ile belirli bir halı üretim yönteminin teknik özellikleri birbirinden ayrılmalı.
TÜRKOĞLU'NDA KİLİM DOKUMA EĞİTİMLERİ VERİLİYOR
Anadolu Ajansının 12 Mart 2026 tarihli haberinde, Kahramanmaraş'ın Türkoğlu ilçesinde kadınların katıldığı meslek edindirme kursları tanıtıldı.
Habere göre Aile Destek Merkezlerinde açılan kurslarda halı ve kilim dokuma, geleneksel el nakışları, örgü ve farklı üretim alanlarında eğitimler veriliyor.
İlçede Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ile İlçe Millî Eğitim Müdürlüğünün iş birliğiyle düzenlenen eğitimler, kadınların meslek edinmesini ve üretime katılmasını amaçlıyor.
Ancak bu kurslarda özel olarak berced adı verilen dokumanın üretildiğine ilişkin doğrulanmış bilgi bulunmuyor.
Ajans haberi, Türkoğlu'ndaki güncel dokumacılık faaliyetlerini belgeliyor. Akademik araştırma ise berced kelimesinin yerel anlamını açıklıyor.
KİLİM DOKUMACILIĞINDA İPLİK VE MOTİFLER ÖNEM TAŞIYOR
Geleneksel halı ve kilim dokumacılığında kullanılan iplikler, renkler ve motifler ürünün görünümünü belirleyen unsurlar arasında bulunuyor.
Anadolu Ajansının farklı bölgelerdeki dokuma kurslarına ilişkin haberlerinde, geleneksel tezgâhlarda iplik hazırlama, motif oluşturma ve dokuma aşamalarının öğretildiği anlatılıyor.
Bu bilgiler, berced kelimesinin ilişkili olduğu dokumacılık alanını anlamak açısından yardımcı oluyor.
Ancak bir dokumanın kalın olması, onun otomatik olarak berced adıyla anıldığı anlamına gelmiyor.
Ürünün yöresel adlandırılması için doğrudan kaynak veya yerel kullanım kaydı gerekiyor.
GELENEKSEL DOKUMA ADLARI KÜLTÜREL BELLEKTE
Kahramanmaraş ağız araştırmalarında kıyafetler, kumaşlar, dokumalar ve ev eşyalarıyla bağlantılı çok sayıda kelime bulunuyor.
Berced de kalın kilim ve Türkmen halısı anlamıyla belgelenmiş bu adlandırmalardan biri.
Ancak kelimenin Kahramanmaraş'ın hangi ilçelerinde daha yaygın kullanıldığı, ne zaman ortaya çıktığı veya günümüzde kaç dokumacı tarafından bilindiği konusunda ayrıntılı veri bulunmuyor.
Bu bilgilerin belirlenmesi için yöresel dokuma örneklerinin ve ustaların kullandığı kelimelerin birlikte araştırılması gerekiyor.
Berced, Kahramanmaraş'ın geleneksel dokuma kültürüyle bağlantılı yerel söz varlığında kayıtlı bir kelime olarak öne çıkıyor.
KAYNAKLAR:
Telli ve Aslan (2023), Kahramanmaraş Ağzından Derleme Sözlüğü'ne Katkılar-2, s. 78:
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3582673
Anadolu Ajansı, Türkoğlu'nda kadınların meslek edindirme kursları, 12 Mart 2026:
https://www.aa.com.tr/tr/yasam/kahramanmarasta-kursiyer-kadinlar-hem-ogreniyor-hem-aile-butcesine-katki-sagliyor/3861031

Muhabir: Sefa Başer