Çiğdemli sütlaç, Kahramanmaraş'ın unutulmaya yüz tutan tatlıları arasında akademik araştırmaya girdi.
Kahramanmaraş'ın geleneksel mutfak kültüründe bulunan çiğdemli sütlaç, 2025 yılında yayımlanan akademik bir araştırmada unutulmaya yüz tutan yöresel yemekler arasında kayıt altına alındı. Günümüzde hazırlanışına ilişkin ayrıntılı bilgilerin sınırlı olduğu tatlı, kentin geçmişten gelen mutfak çeşitliliğinin daha kapsamlı araştırılması gereken örneklerinden biri.
Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesinden Adem Ademoğlu'nun Geleneksel Kahramanmaraş Mutfağı Üzerine Nitel Bir Araştırma başlıklı çalışması, Kahramanmaraş'ta yaşayan 50 yaş üzerindeki 13 kişinin yemek kültürüne ilişkin görüşlerine dayanıyor.
17 Haziran 2025 tarihinde yayımlanan makalenin sonuç bölümünde çiğdemli sütlaç, unutulmaya yüz tutan yemekler arasında açıkça sıralanıyor. Bununla birlikte çalışma, tatlının bütün malzemelerini ve hazırlanış ölçülerini içeren standart bir tarif sunmuyor.
jotags.net
ÇİĞDEMLİ SÜTLAÇ AKADEMİK LİTERATÜRDE YER ALIYOR
Ademoğlu'nun araştırması, Kahramanmaraş'ın geleneksel mutfağında geçmişten günümüze aktarılan yemek adlarını ve bu yemeklerin unutulmasına yol açan nedenleri inceliyor.
Çiğdemli sütlaç da bu kapsamda belgelenen tatlılardan biri.
Araştırmada yalnızca yaygın olarak bilinen yemekler değil, hazırlanış bilgisi daha sınırlı biçimde aktarılan eski lezzetler de ele alındı.
Ancak araştırma, çiğdemli sütlacın hangi tarihte ortaya çıktığını veya ilk kez hangi mahallede hazırlandığını kesinleştirmiyor.
Bu nedenle tatlıya doğrulanmamış bir tarihsel köken atfedilmiyor.
TATLİNIN AYRINTILI REÇETESİ HENÜZ KESİNLEŞMEDİ
Çiğdemli sütlaç adı, geleneksel sütlü tatlı kültürü içerisinde farklı bir hazırlama biçimine işaret ediyor.
Bununla birlikte isimden hareketle kullanılan bitkinin kesin botanik türü, miktarı veya hazırlama yöntemi belirlenemiyor.
Özellikle çiğdem olarak anılan bitkilerin tür düzeyinde tanımlanması önemli. Aynı halk adı farklı bitkiler için kullanılabileceğinden, yenilebilirlik ve güvenilirlik konusunda yalnızca yöresel isimden sonuç çıkarılması doğru değil.
Mevcut akademik kaynak, tatlının adını belgeliyor ancak bütün ailelerde uygulanmış ortak bir reçeteyi doğrulamıyor.
GELENEKSEL TATLI BİLGİSİ ALTI İLÇEDE ARAŞTIRILDI
Araştırma Onikişubat, Dulkadiroğlu, Pazarcık, Göksun, Elbistan ve Afşin ilçelerinde yürütüldü.
Katılımcıların görüşleri, geleneksel yemeklerin tanınması ve hazırlanmasına ilişkin kuşaklar arası bilgi farklılıklarını ortaya koydu.
Araştırmada eski yemeklerin hazırlanmasının zaman alması, malzemelere erişimde yaşanan güçlükler ve değişen tüketim alışkanlıkları üzerinde duruldu.
Ancak 13 kişilik araştırma grubundan elde edilen sonuçlar, Kahramanmaraş'taki bütün aileleri temsil eden sayısal bir tüketim araştırması olarak yorumlanamaz.
YÖRESEL TATLILARIN BELGELENMESİ ÖNEM TAŞIYOR
Çiğdemli sütlaç hakkında yapılacak yeni çalışmaların, geçmişte bu tatlıyı hazırlayan kişilerin anlatımlarını kayıt altına alması gerekiyor.
Malzeme isimleri, bitkinin türü, hazırlama aşamaları, mevsimsel kullanım ve yöresel farklılıklar ayrı ayrı doğrulanabilir.
Böylece aynı ad altında farklı uygulamaların bulunup bulunmadığı da belirlenebilir.
Çiğdemli sütlaç adına Kahramanmaraş'a özgü tamamlanmış ayrı bir coğrafi işaret tescili bu araştırmada doğrulanmadı. Mevcut akademik kayıt ise tatlının geleneksel mutfak hafızasında korunduğunu gösteriyor.
Akademik kaynak: Ademoğlu, 2025 — Geleneksel Kahramanmaraş Mutfağı Üzerine Nitel Bir Araştırma, sayfa 1473.
Muhabir: Sefa Başer




