Kahramanmaraş'ın tas pilavı, kuşbaşı et, kıska soğan ve pirincin geleneksel bakır kapta pişirilmesiyle hazırlanıyor.
Kahramanmaraş'ın geleneksel yemekleri arasında yer alan tas pilavı, kuşbaşı et ve küçük soğanların pirinçle bir araya getirildiği, kendine özgü pişirme tekniğine sahip yöresel bir yemek olarak biliniyor. Kıska adı verilen küçük soğanların kullanıldığı pilavın hazırlanmasında bakır tas veya benzeri derin kaplardan yararlanılıyor.
Yemeğin eski aile mutfağındaki yeri, 25 Mayıs 2022 tarihinde yayımlanan saha haberiyle belgelenmiş durumda. Onikişubat ilçesinin Tekerek Mahallesi'nde yaşayan Hülya Menekşe ve Ayla Eskitütüncü kardeşler, aile büyüklerinden öğrendikleri tas pilavını hazırlayarak satışa sunduklarını anlattı.
Kahramanmaraş Manşet Gazetesi'nin 27 Ocak 2026 tarihli araştırmasında da tas pilavının bakır kapta hazırlanan geleneksel pişirme yöntemi ele alındı.
Son Dakika+1
KISKA SOĞAN YEMEĞİN TEMEL MALZEMELERİNDEN BİRİ
Maraş tas pilavının hazırlanmasında küçük boy kuru soğan kullanılıyor. Yörede kıska olarak adlandırılan bu soğanlar, geleneksel tarifin belirleyici malzemeleri arasında bulunuyor.
2022 yılında yapılan saha araştırmasında Hülya Menekşe, kullandıkları malzemeler arasında bir kilogram kıska soğan, kuşbaşı et, salça, pirinç, su ve baharatların bulunduğunu belirtti.
Bu ölçü, Menekşe'nin hazırladığı tarife ait. Kahramanmaraş'taki bütün tas pilavı uygulamalarının aynı miktarlarla yapıldığı anlamına gelmiyor.
Kıska soğanın etle birlikte pişirilmesi, yemeğin etli bölümünü oluşturuyor. Pirinç ise ayrı bir aşamada hazırlanarak etli karışımla birleştiriliyor.
BAKIR TASLA PİŞİRME GELENEĞİ ÖNE ÇIKIYOR
Tas pilavının diğer pilav çeşitlerinden ayrılan yönü, pişirme ve sunum tekniği.
Geleneksel yöntemde et ve soğan, tas içerisinde pişirilerek hazırlanıyor. Bakır kap kullanımı, yemeğin yerel mutfak hafızasında öne çıkan özelliklerinden biri.
Mutfak derlemelerinde tas kebaplı pilav adıyla kaydedilen uygulamada kuşbaşı et ve soyulmuş kıska soğanların bir tasın içerisine yerleştirildiği belirtiliyor.
Kahramanmaraş Manşet'in 2026 tarihli dosyasında da bakır tasla yavaş pişirme yöntemi anlatılıyor.
Bununla birlikte bugün ticari işletmelerde yapılan bütün tas pilavlarının aynı kap ve pişirme tekniğiyle hazırlandığına ilişkin doğrulanmış bir veri bulunmuyor.
GELENEKSEL TARİFTE UZUN PİŞİRME SÜRESİ BULUNUYOR
Tas pilavı, kısa sürede hazırlanabilen sade pirinç pilavlarından farklı bir üretim sürecine dayanıyor.
Hülya Menekşe'nin 2022 yılında aktardığı yöntemde malzemelerin hazırlanmasının ardından yaklaşık iki ila üç saatlik pişirme uygulandığı belirtiliyor.
Yemekte kuşbaşı etin yumuşaması ve küçük soğanların bütünlüğünü koruyarak pişmesi önemli.
Pilavın etli bölümünde kullanılan salça ve baharatlar ise aile tariflerine göre değişebiliyor.
Resmî bir coğrafi işaret üretim standardı doğrulanmadığı için tek bir işletmenin malzeme ölçüleri bütün Maraş tas pilavları için zorunlu reçete olarak gösterilmiyor.
AİLE MUTFAĞINDAN TİCARİ ÜRETİME UZANDI
Tas pilavının kültürel yönlerinden biri de kuşaktan kuşağa aktarılan hazırlanış bilgisi.
İHA kaynaklı 2022 tarihli haberde Hülya Menekşe ve Ayla Eskitütüncü kardeşlerin annelerinden ve anneannelerinden öğrendikleri yemeği kendi mutfaklarında hazırladığı belirtildi.
Kardeşler, sosyal medya üzerinden sipariş aldıklarını ve yemeklerini farklı illere gönderdiklerini anlattı.
Bu örnek, yerel yemek bilgisinin ev mutfağından ticari üretime taşınabildiğini gösteriyor.
Ancak söz konusu haber 2022 yılına ait. İşletmenin 4 Kasım 2026 tarihinde aynı koşullarda faaliyet gösterdiği veya güncel satış fiyatları konusunda bu araştırmada doğrulanmış bilgi bulunmuyor.
TAS PİLAVININ TARİHSEL GEÇMİŞİ ARAŞTIRILIYOR
Tas pilavı, bazı yerel yayınlarda saray mutfağıyla ilişkilendiriliyor.
2022 tarihli haberde üreticiler, yemeği saray mutfağından günümüze ulaşan bir lezzet olarak tanımladı. Ancak bu tarihsel bağlantı, bu araştırmada birincil Osmanlı mutfak kayıtlarıyla kesinleştirilemedi.
Ayrıca tas pilavı adına Kahramanmaraş'a özgü tamamlanmış bir coğrafi işaret tescili doğrulanmadı.
Yemek, geleneksel pişirme kapları, kıska soğan kullanımı ve aile içinde öğrenilen hazırlama tekniğiyle Kahramanmaraş'ın belgelenmiş yöresel mutfak örnekleri arasında bulunuyor.
Araştırma kaynakları: İHA kaynaklı 25 Mayıs 2022 saha haberi · Kahramanmaraş Manşet, 27 Ocak 2026 · Show TV'de Kahramanmaraş tas pilavı hazırlanışı · Tas kebaplı pilav tarifi.
Muhabir: SERPİL KARA
