3 Kasım Kahramanmaraş elektrik kesintisi: Hangi mahallelerde elektrik yok?
3 Kasım Kahramanmaraş elektrik kesintisi: Hangi mahallelerde elektrik yok?
İçeriği Görüntüle
Kahramanmaraş'ın geleneksel meslek sözlüğünde sıyırdıcı kelimesi, su bekçisi anlamıyla akademik araştırmada kayıt altına alındı.
Kahramanmaraş'ın geleneksel meslek adları arasında bulunan sıyırdıcı, su bekçisi anlamına geliyor. Kentin yöresel söz varlığını inceleyen akademik araştırmada kayıt altına alınan bu kelime, geçmişte kullanılan iş ve görev adlarının yerel dildeki karşılıklarından biri olarak bulunuyor.
Burak Telli ve Büşranur Aslan tarafından hazırlanan Kahramanmaraş Ağzından Derleme Sözlüğü'ne Katkılar-1 başlıklı çalışmanın 583. sayfasında sıyırdıcı sözcüğü, iş ve meslek isimleri arasında yer alıyor.
Araştırmada kelimenin karşılığı doğrudan su bekçisi olarak veriliyor.
Ancak sözlük maddesinde su bekçisinin görev yaptığı kurum, çalışma alanı veya sorumluluklarının ayrıntıları açıklanmıyor.
SIYIRdICI SU BEKÇİSİ ANLAMINDA KAYITLI
Akademik araştırmada sıyırdıcı kelimesinin tanımı kısa ve açık biçimde yapılıyor.
Sözcük, su bekçisi anlamıyla belirtiliyor.
Ancak sözlükte bu görevlinin yalnızca tarımsal sulama kanallarında mı çalıştığı, yoksa başka su kaynaklarının gözetiminden de sorumlu olup olmadığı açıklanmıyor.
Bu nedenle kelimenin anlamını bütün ayrıntılarıyla belirli bir sulama mesleğiyle eşitlemek doğru değil.
Yerel adlandırma, su bekçiliği görevine ilişkin temel bir anlam içeriyor.
TARIMSAL SULAMA KAHRAMANMARAŞ'TA ÖNEMLİ BİR FAALİYET
Kahramanmaraş'ta tarım arazilerinin sulanması için farklı su kaynaklarından ve sulama kanallarından yararlanılıyor.
Anadolu Ajansının 25 Nisan 2023 tarihli haberinde, deprem sonrasında bazı tarım arazilerinde ve sulama kanallarında meydana gelen hasarlar ele alındı.
Haberde Kahramanmaraş'ta çiftçilerin suya ulaşmakta yaşadığı güçlükler ve sulama süresindeki değişimler anlatıldı.
Bu kayıt, suyun tarımsal üretimdeki önemini gösteriyor.
Ancak söz konusu haberde sıyırdıcı kelimesinin kullanıldığı veya çiftçilerin bu adla bilinen bir görevliyle çalıştığı belirtilmiyor.
SU YÖNETİMİNDE GÖREVLER ZAMANLA DEĞİŞEBİLİYOR
Tarımsal sulamada suyun hangi zamanda ve ne miktarda kullanılacağı, üretim planlaması açısından önem taşıyor.
Anadolu Ajansının 16 Mart 2024 tarihli haberinde Tarım ve Orman Bakanlığının Tarım Cebimde uygulamasına tarımsal sulama modülü eklendiği duyuruldu.
Bu modülün üreticilere sulama zamanlaması konusunda bilgi sağlamayı amaçladığı belirtildi.
Ancak modern dijital sulama uygulamalarını geleneksel su bekçiliğinin doğrudan devamı olarak göstermek doğru değil.
Biri güncel teknoloji hizmeti, diğeri ise yerel sözlükte belgelenmiş bir görev adı.
GELENEKSEL GÖREV ADLARI DİL ARAŞTIRMALARINDA YER ALIYOR
Kahramanmaraş ağız araştırmalarında tarım, hayvancılık, el sanatları ve günlük yaşamla bağlantılı farklı meslek isimleri bulunuyor.
Sıyırdıcı kelimesi de bunlar arasında yer alıyor.
Ancak sözcüğün geçmişte hangi ilçelerde yaygın olduğu, su bekçiliği görevinin nasıl yürütüldüğü veya bugün bu isimle çalışan kişilerin bulunup bulunmadığı konusunda doğrulanmış saha verisi bulunmuyor.
Bu nedenle tarihî bir meslek örgütü veya belirli bir çalışma sistemi hakkında kesin iddialarda bulunmak mümkün değil.
Sıyırdıcı, Kahramanmaraş'ın yerel dilinde su bekçisini anlatan ve akademik kaynakta yer alan geleneksel görev adlarından biri olarak belgelenmiş durumda.
KAYNAKLAR:
Telli ve Aslan (2023), Kahramanmaraş Ağzından Derleme Sözlüğü'ne Katkılar-1, s. 583:
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3446787
Anadolu Ajansı, Depremin toprakta bıraktığı hasar sulamada sıkıntılara neden oluyor, 25 Nisan 2023:
https://m.aa.com.tr/tr/asrin-felaketi/depremin-toprakta-biraktigi-hasar-sulamada-sikintilara-neden-oluyor-/2880769
Anadolu Ajansı, Tarım Cebimde uygulamasına tarımsal sulama modülü eklendi, 16 Mart 2024:
https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/tarim-cebimde-uygulamasina-tarimsal-sulama-modulu-eklendi/3165955

Muhabir: SERPİL KARA