Kahramanmaraş'ta 22 Kasım 2026 Pazar günü vefat edenler
Kahramanmaraş'ta 22 Kasım 2026 Pazar günü vefat edenler
İçeriği Görüntüle
Kahramanmaraş ağzında gışlagcı, kış mevsiminde oturan kiracıyı ifade ediyor. Kelime akademik araştırmada kayıt altına alındı.
Kahramanmaraş'ın geleneksel ev ve konaklama sözlüğünde bulunan gışlagcı, kış mevsiminde oturan kiracıyı ifade ediyor. Yöresel yaşamla bağlantılı bu kelime, Burak Telli ve Büşranur Aslan'ın 2023 yılında yayımlanan akademik araştırmasında kayıt altına alındı.
Kahramanmaraş Ağzından Derleme Sözlüğü'ne Katkılar-2 başlıklı çalışmanın 80. sayfasında gışlagcı sözcüğü, ev ve bölüm bildiren kelimeler arasında bulunuyor.
Araştırmada sözcüğün karşılığı doğrudan kışın oturan kiracı olarak veriliyor. Ancak kiralamanın süresi, konutun türü veya ödeme koşulları hakkında ayrıntı bulunmuyor.
GIŞLAGCI KIŞIN OTURAN KİRACI ANLAMINDA
Akademik kaynakta gışlagcı, belirli bir mevsimle bağlantılı kiracılık durumunu anlatıyor.
Bu tanım, yöresel konuşma dilinde konaklayan kişinin hangi dönemde oturduğunu belirten özel bir isim bulunduğunu gösteriyor.
Ancak gışlagcının yalnızca belirli bir konut türünde kaldığı ya da her durumda aynı süreyle kira ödediği belirtilmiyor.
Sözcüğün doğrulanmış anlamı kış mevsiminde oturan kiracı olmasıdır.
KAHRAMANMARAŞ'IN MEVSİMLİK YAŞAM KÜLTÜRÜ
Kahramanmaraş'ın çeşitli ilçelerinde yayla ve kırsal yerleşimlerle bağlantılı mevsimsel hareketlilik bulunuyor.
Anadolu Ajansının 1 Ekim 2021 tarihli haberinde Pazarcık ilçesinde yaylalardan köylerine dönen göçer ailelerin yolculuğu anlatıldı.
Haberde ailelerin yaz aylarını yüksek rakımlı yaylalarda geçirdikten sonra havaların soğumasıyla geri döndüğü belirtildi.
Ancak göçerlerin mevsimlik dönüşü ile gışlagcı olarak tanımlanan kiracılık aynı uygulama değildir.
AA'nın bu haberi, gışlagcı kelimesinin doğrudan kullanıldığını veya söz konusu ailelerin kiracı olduğunu kanıtlamıyor.
ESKİ KONAKLAMA TERİMLERİ DİLDE KORUNUYOR
Ağız araştırmalarında evin bölümleri, barınma alanları ve konaklayan kişilere ilişkin farklı sözcükler kayıt altına alınıyor.
Gışlagcı da bu kapsamda değerlendirilen kelimeler arasında yer alıyor.
Bununla birlikte sözcüğün ilk ne zaman kullanılmaya başlandığı, belirli bir ilçeye ait olup olmadığı veya farklı söyleyişlerinin bulunup bulunmadığı konusunda yeterli veri yok.
Bu nedenle kelimeyi belirli bir tarihî kiralama sistemiyle kesin biçimde ilişkilendirmek doğru değil.
GIŞLAGCI SÖZÜNÜN YÖRESEL KÜLTÜRDEKİ YERİ
Kahramanmaraş'ın söz varlığını belgeleyen araştırmalar, günlük yaşamda kullanılan kelimelerin unutulmadan yazılı kaynaklara aktarılmasını sağlıyor.
Gışlagcı sözcüğü de insanların konaklama biçimlerine ilişkin bir kavramın yerel karşılığını ortaya koyuyor.
Günümüzde bu ismi kullanan kişilerin sayısı, kelimenin hangi mahallelerde bilindiği veya gışlagcı olarak adlandırılan kiracıların bulunup bulunmadığı hakkında doğrulanmış güncel bilgi yok.
Gışlagcı, Kahramanmaraş'ın geleneksel barınma ve konaklama kültürüne ilişkin belgelenmiş yöresel sözcüklerden biri.
KAYNAKLAR:
Telli ve Aslan (2023), Kahramanmaraş Ağzından Derleme Sözlüğü'ne Katkılar-2, s. 80:
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3582673
Anadolu Ajansı, Kahramanmaraşlı Göçerler Dönüş Yolunda, 1 Ekim 2021:
https://www.aa.com.tr/tr/yasam/kahramanmarasli-gocerler-donus-yolunda/2380320

Muhabir: Sefa Başer