Kahramanmaraş’ta 70 yaşındaki Ökkeş abi, hayatının 58 yılını sokaklarda ayakkabı boyayarak geçirdi. Henüz 12 yaşındayken babasını kaybeden Ökkeş abi, kardeşlerine bakabilmek için çocuk yaşta çalışma hayatına atıldı.
Babasını 35 yaşında kaybetti, kardeşlerine sahip çıktı
Kahramanmaraş’ta geçimini ayakkabı boyacılığı yaparak sağlayan Ökkeş abi, hayat hikayesiyle dikkat çekiyor. Babasını henüz 35 yaşındayken kaybeden Ökkeş abi, ailesinin en büyük çocuğu olarak 12 yaşında sorumluluk almak zorunda kaldı. Çocuk yaşta sokaklarda çalışmaya başlayan Ökkeş abi, yıllar boyunca kardeşlerinin geçimini sağlamak için mücadele etti.
“Babamız 35 yaşında rahmetli oldu. Altı kardeş kaldık. Onların en büyüğü bendim. 12 yaşındaydım. 12 yaşından beri çalışırım. Bunları büyüttüm.” sözleriyle yaşadığı zorlu yılları anlatan Ökkeş abi, aradan geçen 58 yıla rağmen çalışmaya devam ediyor.
“Çalışmasan perişansın, mecbur çalışacaksın”
Hayatının büyük bölümünü çalışarak geçiren Ökkeş abi, bugün 70 yaşında olmasına rağmen ayakkabı boyacılığını sürdürüyor. Çalışmayı bırakması halinde geçimini sağlayamayacağını belirten Ökkeş abi, yaşına rağmen ekmeğinin peşinden koştuğunu ifade ediyor.
“Başka çare yok. Çalışmasan perişansın, mecbur çalışacaksın.” diyen Ökkeş abi, kaç yıl daha çalışabileceğini ise kendisinin de bilmediğini söylüyor. “Şimdi 70 yaşındayım. Kaç yıl daha yaparsın belli olmaz. Belki bir sene yaparım, belki iki sene. Ömür verirse... Belki olur, belki hiç yapmam.” ifadeleriyle geleceğin ne getireceğinin belli olmadığını dile getiriyor.
Bir ayakkabı boyayarak ne kadar kazanıyor?
Ökkeş abinin anlattıkları, yıllar içerisinde hayat pahalılığının geldiği noktayı da gözler önüne seriyor. Yaptığı işin karşılığında insanların gönlünden ne koparsa onu verdiğini anlatan Ökkeş abi, kimi zaman emeğinin karşılığını almakta zorlandığını belirtiyor. Bugün bir çift ayakkabıyı 50 liraya boyadığını söyleyen Ökkeş abi, bazı müşterilerin daha düşük ücret teklif ettiğini ifade ediyor. “Adam geliyor, 10 lira teklif ediyor. 10 lira mı var diyor. Boyasan diyor. Ben boyayacağım, aldığım parayla masrafımı karşılayamazsam niye kendimi yorayım?” sözleriyle emeğinin karşılığını almak istediğini anlatıyor.
“Üç çift ayakkabı boyayıp tavuk dürümü yerdim”
Ökkeş abinin verdiği örnek ise yıllar içerisindeki fiyat değişimini çarpıcı şekilde ortaya koyuyor. Geçmişte üç çift ayakkabı boyayarak bir tavuk dürümü yiyebildiğini anlatan Ökkeş abi, bugün aynı hesabın çok daha farklı olduğunu söylüyor.
“Ben kundura boyardım. Üç çift kundura boyadığım zaman 6 lira kazanır, tavuk dürümü yerdim. Şimdi tavuk dürümü 130 lira oldu. Bir de ayran alırsan 150 lira. ” diyerek günümüzde emeğin karşılığının ne kadar değiştiğine dikkat çekiyor.
Ayakkabı boyacılığında kaliteden ödün vermiyor
Ökkeş abi, yaptığı işi yalnızca para kazanmak için değil, hakkını vererek yapmak istediğini söylüyor. Ayakkabı boyarken hazır boya ya da parlatıcı kullanmadığını belirten Ökkeş abi, bu ürünlerin ayakkabılara zarar verdiğini savunuyor. “Yaptığım işi temiz yaparım. Böyle çal geçici sevmem. Hazır boya kullanmam. Parlatıcı kullanmam. Bunlar kundurayı öldürür, çatlatır.” diyen Ökkeş abi, yılların tecrübesiyle işini titizlikle yaptığını ifade ediyor.
Yeri için yıllardır çözüm bekliyor
Kahramanmaraş Meydanı'nda, bir çınar ağacının altında ayakkabı boyayan Ökkeş abi, çalışma alanıyla ilgili de yaşadığı sıkıntıları anlattı. Daha önce bölgede belediyeye ait bir düzenlemenin bulunduğunu belirten Ökkeş abi, kendileri için uygun bir yer talebinde bulunduklarını ancak bu konuda kalıcı bir sonuç alamadıklarını söyledi. “Burada, çınarın dibindeyim. Bir zamanlar Dulkadiroğlu Belediyesi vardı. Necati Bey'e burada rica ettik, söyledik. ” diyen Ökkeş abi, kendileri için yalnızca çalışabilecekleri bir alan istediklerini ifade etti.
58 yıldır ekmeğini ayakkabı boyayarak kazanıyor
12 yaşında başlayan çalışma hayatını 70 yaşında da sürdüren Ökkeş abi, Kahramanmaraş sokaklarında yıllardır tanınan isimlerden biri haline geldi. Çocuk yaşta ailesinin sorumluluğunu üstlenen, kardeşlerini büyütmek için yıllarca çalışan Ökkeş abinin hayat hikayesi, bir yandan büyük bir mücadeleyi anlatırken diğer yandan değişen ekonomik şartların küçük esnaf ve emekçiler üzerindeki etkisini ortaya koyuyor.
Bugün hâlâ Demokrasi meydanındaki çınarın altında ayakkabı boyayan Ökkeş abi için çalışma hayatının ne zaman sona ereceği ise belirsiz. Onun sözleriyle, “Belki bir sene, belki iki sene... Ömür verirse.”
