Kahramanmaraş'ta kül kömbesinin eski pişirme yöntemi
Kahramanmaraş'ta kül kömbesinin eski pişirme yöntemi
İçeriği Görüntüle
Kahramanmaraş'ın Ekinözü ilçesinde bulunan Ekinözü İçmeleri, doğal mineralli su kaynakları ve tarihî geçmişiyle kentin önemli yerel değerleri arasında bulunuyor. Yukarı İçme, Orta İçme ve Aşağı İçme olmak üzere üç bölümden oluşan bölge, geçmişten günümüze dinlenme, konaklama ve kaynak suyu kullanımıyla ilişkilendiriliyor.
Kahramanmaraş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün resmî tanıtımında Ekinözü İçmeleri'nin Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde kullanılan kervan yollarıyla bağlantılı bir bölgede yer aldığı belirtiliyor. Erzurum, Sivas, Gürün, Darende ve Elbistan güzergâhlarıyla ilişkilendirilen tarihî ulaşım ağı, içmelerin geçmişteki konumunu anlamak bakımından önem taşıyor.
Ekinözü İçmeleri, 2026 yılında çevre düzenleme çalışmalarıyla da gündemde yer aldı. Mart ayında Yukarı ve Aşağı İçmeler'de sezon öncesi altyapı, üstyapı ve çevre düzenlemelerinin sürdüğü açıklandı.
Bununla birlikte bölgedeki bütün tesislerin 4 Kasım 2026 itibarıyla tamamlandığına veya aynı koşullarda hizmet verdiğine ilişkin kesin bir güncel bilgi bulunmuyor. Bu nedenle üç içme bölgesinin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.
EKİNÖZÜ İÇMELERİ ÜÇ AYRI BÖLÜMDEN OLUŞUYOR
Ekinözü İçmeleri, ilçenin doğal mineralli su kaynaklarıyla tanınan alanı olarak biliniyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığının resmî kayıtlarında bölge Yukarı İçme, Orta İçme ve Aşağı İçme olmak üzere üç bölüm halinde tanıtılıyor.
Bu ayrım, kaynakların tek bir noktada bulunmadığını ve ziyaretçilerin farklı bölümlerdeki alanlarla karşılaşabileceğini gösteriyor.
Yukarı İçmeler, mesire alanı ve sosyal kullanım imkânlarıyla ilişkilendiriliyor.
Orta İçmeler, doğal mineralli su kaynağının yanı sıra çamur uygulamalarıyla anılan bölüm olarak tanıtılıyor.
Aşağı İçmeler ise ilçenin geleneksel içme alanlarından biri olarak biliniyor.
Üç bölümün farklı özelliklere sahip olması, ziyaret planlamasında önem taşıyor.
Örneğin bir noktadaki sosyal tesis veya yürüyüş alanının diğer bütün bölümlerde aynı şekilde bulunduğu varsayılmamalı.
Benzer biçimde belirli bir kaynak noktasının kullanılabilir olması, çevresindeki bütün yapıların ve tesislerin hizmet verdiği anlamına gelmiyor.
Ekinözü İçmeleri'nin bütüncül biçimde tanıtılabilmesi için doğal kaynakların, ulaşım güzergâhlarının ve sosyal donatıların ayrı ayrı araştırılması gerekiyor.
SELÇUKLU VE OSMANLI DÖNEMLERİNE UZANAN KERVAN YOLU GEÇMİŞİ
Ekinözü İçmeleri'nin önemli özelliklerinden biri, tarihî kervan yollarıyla ilişkisi.
Kahramanmaraş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün tanıtımında bölgenin Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde kullanılan bir ulaşım güzergâhı üzerinde yer aldığı belirtiliyor.
Bu güzergâhın Erzurum, Sivas, Gürün, Darende ve Elbistan üzerinden geçen ticaret ve yolculuk bağlantılarıyla ilişkili olduğu aktarılıyor.
Geçmiş dönemlerde uzun mesafeli yolculuklarda dinlenme ve konaklama alanları önemli bir ihtiyaç oluşturuyordu.
Su kaynakları, bu tür güzergâhların kullanılmasında etkili olan doğal unsurlardan biriydi.
Ekinözü İçmeleri'nin bulunduğu bölgenin geçmişte yolcular ve kervanlar tarafından değerlendirilmesi, kaynak alanının yerel tarih açısından önemini artırıyor.
Resmî tanıtımda, bölgede çok sayıda han kurulduğu ve içmelerin dinlenme ile konaklama noktası olarak kullanıldığı ifade ediliyor.
Ancak bu tarihî hanların tamamının günümüzde ayakta bulunduğu veya ziyaret edilebilir durumda olduğu yönünde bir bilgi bulunmuyor.
Tarihî yapıların mevcut konumları, kalıntıları ve korunma durumları ayrıca araştırılmalı.
Bu nedenle kervan yolu geçmişi, Ekinözü'nün kültürel mirasına ilişkin önemli bir bilgi olmakla birlikte, günümüzde belirli bir tarihî hanın ziyaret edilebildiğinin kanıtı olarak değerlendirilemez.
İçmelerin tarihî yönü, gelecekte eski ulaşım güzergâhları ve yerleşim kayıtları üzerinden yapılabilecek araştırmalar için de önemli bir konu oluşturuyor.
DOĞAL MİNERALLİ SU KAYNAKLARIYLA TANINIYOR
Ekinözü İçmeleri'nin adının geniş bir çevrede bilinmesinde doğal mineralli suların önemli bir yeri bulunuyor.
Resmî turizm tanıtımlarında suların doğal mineraller bakımından zengin olduğu belirtiliyor.
Ekinözü Belediyesi de bölgenin mineral su kaynaklarını ilçenin tanıtımında öne çıkarıyor.
Bununla birlikte mineralli su kaynaklarının varlığı ile herhangi bir hastalığın tedavi edildiğinin bilimsel olarak kanıtlanması birbirinden farklı konular.
İçmelerin belirli hastalıklara iyi geldiğine ilişkin geleneksel anlatılar, doğrudan tıbbi tedavi önerisi olarak değerlendirilmemeli.
Doğal mineralli suların kimyasal bileşimi, kaynağa ve döneme göre farklılık gösterebilir.
Bu nedenle içme veya başka amaçlarla kullanım konusunda güncel analiz sonuçları ve sağlık uzmanlarının değerlendirmeleri esas alınmalı.
Özellikle sürekli ilaç kullanan veya belirli sağlık sorunları bulunan kişilerin, mineral içerikli suları tedavi amacıyla kontrolsüz biçimde kullanmaması gerekiyor.
Ekinözü İçmeleri'nin kültürel ve coğrafi değeri, herhangi bir sağlık iddiasına ihtiyaç duyulmadan da değerlendirilebilir.
Bölgenin tarihî geçmişi, doğal su çıkışları ve yerel yaşam üzerindeki etkisi, başlı başına araştırmaya değer özellikler taşıyor.
Mineral kaynaklarının korunması, su kalitesinin izlenmesi ve çevresel koşulların sürdürülebilirliği de önemli başlıklar arasında yer alıyor.
ORTA İÇMELER ÇAMUR UYGULAMALARIYLA ANILIYOR
Ekinözü İçmeleri içerisinde farklı bir özelliğiyle öne çıkan bölüm Orta İçmeler.
Kültür ve Turizm Bakanlığının tanıtımında Orta İçme'de çamur banyosu yapılabildiği belirtiliyor.
Bu özellik, bölgenin geleneksel kullanım biçimleri arasında yer alıyor.
Ancak eski tanıtım kayıtlarında yer alan çamur banyosu bilgisinin, 2026 yılındaki bütün tesislerin açık ve kullanılabilir olduğunu gösterdiği düşünülmemeli.
Çamur uygulamalarının yapıldığı alanların güncel hijyen koşulları, işletme durumu ve kullanım kuralları ayrıca doğrulanmalı.
Özellikle kaynak çevresindeki yapıların bakım ve düzenleme süreçlerinin devam edebileceği göz önünde bulundurulmalı.
Doğal kaynakların bulunduğu bölgelerde suyun ve çamurun içeriği, kullanım güvenliği bakımından önem taşıyor.
Geleneksel kullanım alışkanlıkları, tıbbi açıdan güvenli veya herkes için uygun oldukları anlamına gelmiyor.
Orta İçmeler'in yerel kültürdeki karşılığı ise bu uygulamaların ötesine geçiyor.
Bölge, Ekinözü'nün doğal kaynaklarının çevresinde şekillenen sosyal yaşamını anlamak açısından da değerlendirilebilecek bir nokta oluşturuyor.
Bu yönüyle Orta İçmeler, mahalle tarihi, doğal kaynak kullanımı ve çevre düzenlemesi bakımından ayrı bir araştırma konusu niteliği taşıyor.
YUKARI İÇMELER'DE 13 BİN METREKARELİK MESİRE PROJESİ
Ekinözü İçmeleri'nin sosyal yaşamla bağlantılı önemli alanlarından biri Yukarı İçmeler Mesire Alanı.
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesinin proje kayıtlarında, Yukarı İçmeler'de 13 bin metrekarelik bir mesire alanı projesine yer veriliyor.
Projede restoran, tuvalet, gölet, futbol ve basketbol sahaları, iki çocuk oyun alanı, kamelyalar, piknik masaları, banklar ve yeşil alanlar planlanan veya düzenlenen unsurlar arasında gösteriliyor.
Belediyenin proje sayfasında çalışma tamamlanmış proje kategorisinde bulunuyor.
Bununla birlikte aynı sayfanın açıklama bölümünde bazı çalışmaların devam ettiğini belirten ifadeler de yer alıyor.
Bu nedenle söz konusu proje kaydından hareketle bütün tesislerin günümüzde eksiksiz biçimde hizmet verdiği sonucuna ulaşılması doğru değil.
Özellikle restoran, spor alanları, çocuk oyun bölümleri ve diğer sosyal donatıların güncel kullanımı ayrı ayrı kontrol edilmeli.
Mesire alanları, kırsal ve ilçe ölçeğindeki yerleşimlerde sosyal yaşamın önemli parçaları arasında bulunuyor.
Yukarı İçmeler'in mineral kaynaklarla ilişkili bir bölgede bulunması, doğal çevre ile sosyal kullanım imkânlarının aynı alanda değerlendirilmesine olanak sağlıyor.
Bu özellik, bölgenin yalnızca kaynak suyu için değil, dinlenme ve günübirlik ziyaretler için de araştırılmasına neden oluyor.
Kahramanmaraş Ekinözü'nde Üç Ayrı Içme Kaynağı (1)
2025 YILINDA YENİ SOSYAL TESİS AÇILIŞI DUYURULDU
Ekinözü Belediyesi, 12 Haziran 2025 tarihinde yayımladığı duyuruda Yukarı İçmeler girişindeki mesire alanı yanında yeni bir sosyal tesisin açılacağını bildirdi.
Açılış için 14 Haziran 2025 tarihi açıklandı.
Belediyenin tanıtımında tesis içerisinde mesire alanı, restoran, çocuk parkı, fırın, kasap ve çay evi gibi bölümlere yer verildi.
Bu duyuru, Yukarı İçmeler çevresinde sosyal kullanım ve ticari hizmetlerin geliştirilmesine yönelik bir çalışma yürütüldüğünü gösteriyor.
Ancak açılış duyurusu ile 2026 yılındaki güncel işletme durumu birbirinden farklı konular.
Tesisin bugün hangi birimlerinin faaliyette olduğu, işletme saatleri ve ücretleri konusunda ayrıca güncel doğrulama gerekiyor.
Bu nedenle bölgeyi ziyaret etmek isteyenlerin özellikle yiyecek-içecek ve dinlenme ihtiyaçlarını planlarken mevcut hizmet koşullarını kontrol etmesi önem taşıyor.
Yukarı İçmeler'deki sosyal tesis ve mesire alanı, Ekinözü'nün doğal kaynak turizmine bağlı yerel ekonomik faaliyetleri bakımından da değerlendirilebilecek bir çalışma niteliği taşıyor.
2026 YILINDA İÇMELER'DE ÇEVRE DÜZENLEME ÇALIŞMALARI SÜRDÜ
Ekinözü İçmeleri'nin güncel durumunu etkileyen başlıca konulardan biri çevre düzenleme faaliyetleri.
24 Mart 2026 tarihli yerel haberlerde, Ekinözü Belediyesi tarafından Yukarı ve Aşağı İçmeler bölgelerinde sezon öncesi hazırlıkların yürütüldüğü bildirildi.
Çalışmaların altyapı, üstyapı ve çevre düzenlemelerini kapsadığı açıklandı.
Bölgede ziyaret koşullarının geliştirilmesi ve sosyal alanların iyileştirilmesi hedeflendi.
Ayrıca 2025 yılında Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi tarafından İçmeler bölgesine yönelik geniş kapsamlı bir dönüşüm projesi gündeme getirildi.
Proje açıklamasında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile TOKİ iş birliği içerisinde çalışma yapılmasının hedeflendiği belirtildi.
Ancak planlanan projeler ile tamamlanan fiziksel uygulamaların birbirinden ayrılması gerekiyor.
Özellikle 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Ekinözü'ndeki çevre düzenlemeleri ve yapıların güncel durumu, ziyaret planlamasında önem taşıyor.
Ekinözü Belediyesinin Aşağı İçmeler için yayımladığı duyuruda çevre düzenlemesine ilişkin projenin tamamlandığı ifade edildi.
Buradaki tamamlanma bilgisinin proje hazırlıklarını mı yoksa bütün fiziksel uygulamaları mı kapsadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
4 Kasım 2026 itibarıyla Yukarı, Orta ve Aşağı İçmeler'deki bütün tesislerin aynı anda ve eksiksiz biçimde kullanıma açık olduğunu gösteren kapsamlı bir resmî ziyaret çizelgesi doğrulanamadı.
EKİNÖZÜ'NDE ÇEVRE ALTYAPISINA YENİ YATIRIM YAPILDI
Ekinözü ilçesinde 2026 yılında tamamlanan çevre altyapısı yatırımları da doğal kaynakların korunması açısından önem taşıyan gelişmeler arasında yer aldı.
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi, Mart 2026'da Çiftlikkale Mahallesi'nde inşa edilen İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi'nin hizmete alındığını duyurdu.
215 milyon TL yatırım bedeliyle tamamlandığı açıklanan tesiste atık suların ileri biyolojik arıtma yöntemleriyle işlenmesi hedefleniyor.
Bu yatırım doğrudan İçmeler kaynaklarının bulunduğu noktada gerçekleştirilmiş bir düzenleme değil, ilçe genelindeki çevre altyapısına ilişkin ayrı bir çalışma.
Bu nedenle arıtma tesisinin tamamlanması, İçmeler'in bütün kaynak sularının kalitesinin veya içilebilirlik koşullarının doğrulandığı anlamına gelmiyor.
Bununla birlikte atık su yönetimi, doğal su kaynaklarının ve çevresel koşulların korunmasında önemli bir altyapı başlığı oluşturuyor.
Ekinözü'nün doğal kaynak turizmiyle tanınması, çevre temizliği ve su kalitesinin korunmasına ilişkin konuların önemini artırıyor.
İÇMELER'E ULAŞIM VE ZİYARET BİLGİLERİ
Kültür ve Turizm Bakanlığının tanıtımına göre Ekinözü İçmeleri'ne Kahramanmaraş şehirlerarası otobüs terminalinden ve Elbistan'dan ulaşım seçenekleri bulunuyor.
Ancak bu kaynaklarda belirtilen toplu taşıma imkânlarının 4 Kasım 2026 itibarıyla güncel sefer saatleri ve ücretleri doğrulanamadı.
Bu nedenle toplu taşımayla seyahat edecek ziyaretçilerin sefer çizelgelerini önceden kontrol etmesi gerekiyor.
Yukarı, Orta ve Aşağı İçmeler farklı kullanım alanları olduğundan hangi bölümün ziyaret edileceğinin belirlenmesi önemli.
Giriş ücretleri, sosyal tesis işletme koşulları, otopark imkânları ve engelli ziyaretçiler için uygun güzergâhların güncel durumu konusunda bütün bölümleri kapsayan ayrıntılı resmî bilgiler bulunmuyor.
Bu konularda kesin olmayan ücret veya saat bilgisi verilmemeli.
İçmelerin kaynak alanlarını ziyaret etmek isteyenlerin, çevre düzenlemesi yapılan noktalar ve olası geçici kısıtlamalar konusunda ilgili belediyeden bilgi alması gerekiyor.
Sonbahar döneminde yağış ve düşük sıcaklıklar, açık alanların kullanımını etkileyebiliyor.
Kaynak çevresinde suyun doğal akışını bozabilecek müdahalelerden kaçınılması ve çevre temizliğine özen gösterilmesi önem taşıyor.
Ekinözü İçmeleri, üç farklı kaynak bölgesi, tarihî kervan yolu geçmişi ve mesire alanlarıyla Kahramanmaraş'ın yerel keşif çalışmalarında ayrı bir yere sahip.
Bölgenin Yukarı, Orta ve Aşağı İçmeler olarak ayrı ayrı belgelenmesi, hem doğal su kaynaklarının korunması hem de Ekinözü'nün yerel tarihinin gelecek kuşaklara aktarılması açısından önem taşıyor.
ARAŞTIRMA KAYNAKLARI

Muhabir: Sefa Başer