Hocalı Katliamı, 1990’lı yılların başında yaşanan Karabağ Savaşı sırasında meydana gelen ve sivil kayıplarla hafızalara kazınan trajik olaylardan biri olarak anılıyor. Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ bölgesinde yer alan Hocalı kasabasında 26 Şubat 1992 gecesi yaşanan saldırı, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Olay, Azerbaycan tarafından “katliam” olarak tanımlanırken, bölgedeki savaşın en ağır sivil kayıplarından biri olarak kayıtlara geçti. Peki Hocalı Katliamı nedir, ne zaman oldu ve kaç kişi hayatını kaybetti? İşte resmi açıklamalar ve uluslararası raporlara yansıyan bilgiler…
HOCALI KATLİAMI NEDİR?
Hocalı Katliamı, Birinci Karabağ Savaşı sırasında Azerbaycan’ın Hocalı kasabasında yaşanan silahlı saldırıyı ifade eder. Azerbaycan’ın resmi tezine göre, kasaba Ermeni silahlı güçleri tarafından kuşatıldı ve siviller hedef alındı. Olayda yüzlerce sivil yaşamını yitirdi.
Uluslararası insan hakları kuruluşlarından Human Rights Watch (İnsan Hakları İzleme Örgütü), Hocalı’da yaşananları Dağlık Karabağ çatışmaları sırasında meydana gelen en büyük sivil kayıplardan biri olarak raporladı. Olay, taraflar arasında uzun yıllardır süren siyasi ve hukuki tartışmaların da merkezinde yer aldı.
Azerbaycan, yaşananları “soykırım” olarak nitelendirirken; Ermeni tarafı ise olayın savaş koşulları içinde gerçekleştiğini ve farklı boyutları bulunduğunu savunmaktadır. Bu nedenle Hocalı, uluslararası arenada siyasi ve tarihsel tartışmaların konusu olmaya devam etmektedir.
HOCALI KATLİAMI NE ZAMAN OLDU?
Hocalı Katliamı, 26 Şubat 1992 tarihinde meydana geldi. O dönem Dağlık Karabağ bölgesinde Azerbaycan ve Ermenistan arasında yoğun çatışmalar yaşanıyordu.
Hocalı, stratejik konumu nedeniyle savaşın önemli noktalarından biri olarak görülüyordu. 25 Şubat’ı 26 Şubat’a bağlayan gece kasabaya yönelik saldırı gerçekleşti. Olayın ardından bölgeden kaçmaya çalışan sivillerin de hedef alındığı yönünde iddialar kamuoyuna yansıdı.
Her yıl 26 Şubat tarihinde Azerbaycan’da ve çeşitli ülkelerde anma törenleri düzenleniyor. Olay, Azerbaycan’ın yakın tarihindeki en acı günlerden biri olarak kabul ediliyor.
HOCALI KATLİAMI’NDA KAÇ KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ?
Azerbaycan’ın resmi verilerine göre saldırıda toplam 613 kişi hayatını kaybetti. Hayatını kaybedenler arasında 106 kadın, 83 çocuk ve 70’ten fazla yaşlı bulunuyor.
Bunun yanı sıra yüzlerce kişinin yaralandığı ve çok sayıda kişinin esir alındığı bildirildi. Olay sonrası kayıp kişilerle ilgili çalışmalar da uzun süre devam etti.
Can kaybına ilişkin rakamlar konusunda taraflar arasında farklı değerlendirmeler bulunsa da, Hocalı’da büyük çaplı bir sivil kaybın yaşandığı uluslararası raporlara da yansıdı.
HOCALI KATLİAMI’NI KİM GERÇEKLEŞTİRDİ?
Azerbaycan’a göre saldırı, Ermeni silahlı güçleri ve dönemin Sovyet ordusuna bağlı 366. Motorize Piyade Alayı’nın desteğiyle gerçekleştirildi. Ermeni tarafı ise olayın savaş koşulları içinde meydana geldiğini ve farklı bir çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini savunmaktadır.
Olay, yıllardır iki ülke arasında diplomatik ve siyasi tartışmaların merkezinde yer alıyor. Uluslararası hukuk ve tarih alanında da farklı görüşler dile getirilmektedir.
Hocalı Katliamı, Karabağ Savaşı’nın en trajik sayfalarından biri olarak hafızalarda yerini koruyor. 26 Şubat 1992’de yaşananlar, bölgede kalıcı barış arayışlarının önemini bir kez daha hatırlatıyor.
