Afşin tavanın tescilli tarifinde soğan bulunmuyor
Afşin tavanın tescilli tarifinde soğan bulunmuyor
İçeriği Görüntüle
Kahramanmaraş'ın Elbistan ilçesinde geleneksel olarak hazırlanan yemlik pilavı, bahar aylarında doğada yetişen yemlik otunun bulgur ve yeşil mercimekle buluşturulmasıyla yapılıyor. Özellikle Afşin, Elbistan, Ekinözü ve Nurhak çevresindeki kırsal alanlarda bilinen yemlik, yörede yalnızca pilavda değil, boranı ve dürüm hazırlanmasında da kullanılıyor.
Yöresel yemek kültürü araştırmacısı Yusuf Köleli'nin 2019 yılında yayımladığı derlemede, Elbistan yemlik pilavının hazırlanışı ve bitkinin toplandığı alanlar ayrıntılı biçimde ele alınıyor.
26 Mart 2026 tarihinde Elbistan'ın Sesi Gazetesi tarafından yayımlanan saha haberinde ise baharla birlikte yemlik otunun ilçe pazarlarında yeniden satışa sunulduğu aktarıldı.
YEMLİK OTU BAHAR AYLARINDA YETİŞİYOR
Yemlik, Elbistan ve çevresindeki yüksek ovalarda doğada kendiliğinden yetişen yenilebilir otlardan biri olarak biliniyor.
Yusuf Köleli'nin araştırmasına göre bitki özellikle buğday ve arpa tarlalarının çevresinde, çayırlarda ve dağ eteklerinde görülüyor.
Yörede yemlik toplama döneminin mart ayının sonu ile nisan ayının ilk haftalarında yoğunlaştığı aktarılıyor.
Bitkinin genç ve taze yaprakları geleneksel yemeklerde değerlendiriliyor.
Ancak doğadan toplanan bitkilerin benzer türlerle karıştırılma ihtimali bulunuyor. Bu nedenle bitkiyi yalnızca görünüşüne bakarak tanımlamak güvenli değil.
PİLAVDA YEŞİL MERCİMEK VE BULGUR KULLANILIYOR
Elbistan yemlik pilavının geleneksel hazırlanışında bulgur, yeşil mercimek, yemlik, tereyağı ve tuz kullanılıyor.
2019 tarihli yerel derlemede yemeğin kesin ölçülerle değil, evlerdeki alışkanlıklara göre hazırlandığı belirtiliyor.
Öncelikle yeşil mercimek suyla birlikte pişirilmeye başlanıyor.
Daha sonra temizlenip küçük parçalara ayrılan yemlik otu tencereye ekleniyor.
Mercimek pişme aşamasına geldiğinde bulgur ilave ediliyor.
Bulgur suyunu çektikten sonra yemek ocaktan alınıyor ve dinlenmeye bırakılıyor.
Bu yöntem, Elbistan mutfağında doğal otların tahıl ve bakliyatla birlikte değerlendirildiğini gösteriyor.
TEREYAĞI SON AŞAMADA EKLENİYOR
Yemlik pilavının geleneksel tarifinde dikkat çeken aşamalardan biri, tereyağının pişirme sonunda kullanılması.
Yusuf Köleli'nin aktardığı yönteme göre pilav yaklaşık on dakika dinlendiriliyor.
Ardından kızdırılmış tuzlu tereyağı yemeğin üzerine eklenerek servis tamamlanıyor.
Aynı malzemelerden farklı kıvamda hazırlanan yemlik boranısı da yörede biliniyor.
Boranıda daha sulu hazırlanan bulgur ve mercimek karışımı soğutularak yoğurtla birleştiriliyor.
Bu iki yemek, yemlik otunun farklı mutfak teknikleriyle kullanılmasına örnek oluşturuyor.
2026 YILINDA PAZARLARDA YENİDEN GÖRÜLDÜ
Elbistan'ın Sesi Gazetesi'nin 26 Mart 2026 tarihli haberine göre yemlik otu, bahar mevsiminin başlamasıyla birlikte ilçedeki pazar ve seyyar satış noktalarında yerini aldı.
Haberde kilogram fiyatının o dönemde 400 lira olduğu aktarıldı.
Bu rakam, mart ayındaki saha haberine ait olup 1 Kasım 2026 tarihli güncel fiyat olarak değerlendirilemez.
Pazar esnafından Latif Kılıç'ın açıklamalarında yemliğin pilav, boranı, dürüm ve cacık gibi farklı yiyeceklerde kullanıldığı belirtildi.
Bu bilgiler, geleneksel ot toplama kültürünün yerel gıda ticaretiyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.
GELENEKSEL TARİF KAYIT ALTINA ALINIYOR
Elbistan yemlik pilavı, yerel mutfak araştırmalarında belgelenmiş yemekler arasında bulunuyor.
Eğitimci ve tarih araştırmacısı Adnan Güllü'nün Elbistan yemeklerini derlediği çalışmada da yemlik pilavı ve yemlik aşı yöresel tarifler arasında sıralanıyor.
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesinin 2024 yılı faaliyet raporunda, Elbistan yemlik pilavı 2025 yılında coğrafi işaret başvurusu yapılması planlanan ürünler arasında gösterildi.
Ancak bu planlama, ürünün coğrafi işaret tescili aldığı anlamına gelmiyor. Bu araştırmada tamamlanmış bir tescil doğrulanmadı.
Yemlik pilavı, doğadan toplanan mevsimlik otların geleneksel tahıl yemekleriyle birleştiği Elbistan mutfağının belgelenmiş örneklerinden biri olmayı sürdürüyor.
Araştırma kaynakları:
Yusuf Köleli — Yemlik Otu ve Yemlik Yemekleri (2019):
https://marasavucumda.com/yemlik-otu-ve-yemekleri/
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi 2024 Faaliyet Raporu:
https://kahramanmaras.bel.tr/fs/fields/attachments/2024_yili_faaliyet_raporuu.pdf

Muhabir: Sefa Başer