Kahramanmaraş'ta beş taş oyununda üçger hareketi
Kahramanmaraş'ta beş taş oyununda üçger hareketi
İçeriği Görüntüle
Kahramanmaraş'ın Afşin ilçesine özgü geleneksel yemeklerden Afşin tava, diğer tepsi yemeklerinden farklı olarak soğan ve baharat kullanılmadan hazırlanıyor. Kuşbaşı doğranmış etin domates, yeşilbiber ve coğrafi işaretli Afşin Koçovası sarımsağıyla bir araya getirilmesiyle hazırlanan yemek, mahalle fırınlarında pişiriliyor.
Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 17 Nisan 2024 tarihinde 1570 tescil numarasıyla mahreç işareti kapsamına alınan Afşin tava, ilçenin geleneksel yemek kültürünü temsil ediyor.
Afşin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından tescil ettirilen ürünün ayırt edici özellikleri arasında etin seçimi, kullanılan sarımsak ve geleneksel servis yöntemi bulunuyor.
AFŞİN TAVANIN TESCİLLİ TARİFİNDE SOĞAN YOK
Türk Patent ve Marka Kurumunun resmî üretim belgesine göre Afşin tava yapımında soğan ve baharat kullanılmıyor.
Yemeğin geleneksel lezzeti, etin kendi yağı ile domates, yeşilbiber ve sarımsaktan geliyor.
Tarifte küçükbaş hayvanların but eti veya büyükbaş hayvanların sırt eti tercih ediliyor.
Tescil belgesinde kullanılan etin yaklaşık yüzde 30 oranında yağ içermesi gerektiği belirtiliyor.
Etin yağ oranının daha düşük olması durumunda kuyruk yağı eklenebiliyor.
Bu özellikler, Afşin tavayı Kahramanmaraş'taki diğer geleneksel et yemeklerinden ayıran üretim koşullarını oluşturuyor.
KOÇOVASI SARIMSAĞI TEMEL MALZEMELER ARASINDA
Afşin tava için verilen resmî tarifte 200-250 gram et, bir orta boy domates, bir yeşilbiber ve üç veya dört diş sarımsak bulunuyor.
Kullanılan sarımsağın, 787 numarayla coğrafi işaretli Afşin Koçovası sarımsağı olması gerekiyor.
Böylece ilçenin iki farklı coğrafi işaretli ürünü aynı yemekte buluşuyor.
Sarımsağın yanı sıra kullanılan etin de tescilde belirtilen coğrafi sınırdan temin edilmesi öngörülüyor.
Et ve diğer malzemelerin hazırlanmasından pişirmeye kadar bütün aşamaların Afşin ilçesinde gerçekleştirilmesi gerekiyor.
YEMEK MAHALLE FIRINLARINDA PİŞİRİLİYOR
Afşin tavanın geleneksel yönteminde etler pişirme kabının tabanına yerleştiriliyor.
Üzerlerine doğranmış yeşilbiber, sarımsak ve domates ekleniyor.
Hazırlanan tava mahalle fırınlarına gönderilerek pişiriliyor.
Evde hazırlanan çeşitte ise önceden 200 dereceye ısıtılmış fırın kullanılabiliyor.
Tescil belgesine göre malzemelerin üzeri kızardıktan sonra sebzeler ezilmeden karıştırılıyor.
Bu işlem, yemeğin suyu azalıp yağlı bir kıvam almasına kadar sürdürülüyor.
Pişirme süresi fırına, tava büyüklüğüne ve malzeme miktarına bağlı olarak değişiyor. Resmî yöntemde ortalama bir saatlik süre belirtiliyor.
TIRNAKLI PİDE VE AYRANLA SERVİS EDİLİYOR
Afşin tavanın yalnızca hazırlanışı değil, servis biçimi de coğrafi işaret belgesinde tanımlanıyor.
Geleneksel yöntemde yemek, piştiği tava içerisinde yer sofrasına getiriliyor.
Yanında tırnaklı pide ve ayran sunuluyor.
Tescil belgesinde yemeğin, çatal kullanılmadan pideyle alınarak tüketildiği ve bu yöntemin yörede "sokum" olarak adlandırıldığı belirtiliyor.
Afşin tava, günlük sofraların yanı sıra düğün, bayram, asker uğurlama ve misafir ağırlama gibi özel günlerle de ilişkilendiriliyor.
2024 YILINDA COĞRAFİ İŞARETLE KORUNDU
Afşin tavanın coğrafi işaret başvurusu 20 Mart 2023 tarihinde yapıldı.
Ürün, 17 Nisan 2024 tarihinde tescillendi.
Denetimlerde kullanılan malzemelerin uygunluğu, üretim yöntemi ve coğrafi işaret ambleminin kullanım koşulları kontrol ediliyor.
Afşin tava, Koçovası sarımsağına dayanan geleneksel tarifi ve mahalle fırını kültürüyle Kahramanmaraş'ın gastronomi mirasında yer alıyor.
Türk Patent ve Marka Kurumu tescil kaydı:
https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/9022

Muhabir: Sefa Başer