Hollanda’da yaklaşık 2 yaşındaki ağır hasta bir çocuğa ötanazi uygulanması ülke gündemine oturdu. 26 haftalıkken dünyaya gelen, ciddi beyin hasarı, serebral palsi ve tedaviye dirençli epilepsiyle mücadele eden çocuğun 2025’in sonunda hayatını kaybettiği bildirildi. Özel inceleme komitesi, doktorun yaşamı sonlandırma kararında gerekli tıbbi özen kurallarına uyduğu sonucuna vardı.
26 haftalıkken dünyaya geldi
Hollanda’da ağır ve tedavi edilemeyen sağlık sorunları bulunan yaklaşık 2 yaşındaki bir çocuğa ötanazi uygulanmasına ilişkin ayrıntılar yayımlanan inceleme raporuyla ortaya çıktı.
Cinsiyeti açıklanmayan çocuk, gebeliğin 26. haftasında dünyaya geldi. Erken doğumun ardından ciddi sağlık sorunları yaşayan çocukta ağır beyin hasarı, serebral palsi ve görme bozukluğu gelişti.
Çocuğun sağlık sorunları ilerleyen dönemde epileptik nöbetlerin de ortaya çıkmasına neden oldu.
West sendromu teşhisi konuldu
Yaklaşık 8 aylıkken çocuğa, bebeklik döneminde görülen ağır epileptik nöbetlerle seyreden West sendromu teşhisi konuldu.
Nöbetlerin uygulanan ilaç tedavilerine büyük ölçüde yanıt vermediği belirtildi. Çocuğun bunun yanında uyku ve solunum problemleri yaşadığı, akciğerlerinde biriken mukusun nefes almasını ve yutmasını zorlaştırdığı aktarıldı.
Erken doğum sonrasında yaşadığı enfeksiyonlardan birinin ise sepsise yol açtığı bildirildi.
Gelişimi ciddi şekilde geriledi
İnceleme dosyasında çocuğun yaklaşık 2 yaşına geldiğinde gelişimsel seviyesinin yaklaşık 6 haftalık bir bebeğin seviyesinde olduğu belirtildi.
Ailesi ve tedavisini yürüten doktor, çocuğun sağlık durumunda uygulanan tedavilere rağmen anlamlı bir iyileşme görülmediğini ve ağır, giderilemeyen acılar yaşadığını değerlendirdi.
Ancak ötanazi kararı öncesinde görüşlerine başvurulan bağımsız doktorların tamamı aynı kanaatte değildi.
Doktorlar arasında görüş ayrılığı yaşandı
Bazı doktorlar, epileptik nöbetlerin sürekli olmamasını gerekçe göstererek çocuğun hukuki anlamda sürekli ve dayanılmaz acı çektiğinin kesin biçimde söylenemeyeceğini değerlendirdi.
Bazı uzmanlar ayrıca farklı ilaç tedavilerinin ve palyatif bakım seçeneklerinin denenebileceği görüşünü dile getirdi.
Bunun üzerine ikinci bir bağımsız hekimden görüş alındı. Bu doktor ise çocuğun dayanılmaz acısının açık biçimde görüldüğü ve yaşamın sonlandırılması için gerekli koşulların oluştuğu kanaatine vardı.
Özel komite doktorun kararını uygun buldu
Dosyayı inceleyen Hollanda’daki Geç Dönem Kürtajı ve Yenidoğanlar ile Çocuklarda Yaşamın Sonlandırılması Değerlendirme Komitesi, doktorun uygulamayı gerekli tıbbi özen kurallarına uygun şekilde gerçekleştirdiği sonucuna ulaştı.
Komite değerlendirmesinde çocuğun motor becerileri, davranışları ve gelişiminin ağır biçimde etkilendiği ve sağlık durumunda iyileşme beklenmediği belirtildi.
Çocuğun yaşamına son verilmesinin ardından dosyanın Hollanda’daki yasal prosedür kapsamında savcılık makamlarının değerlendirmesine sunulduğu aktarıldı.
Hollanda’da çocuklar için düzenleme 2024’te yürürlüğe girdi
Hollanda’da 1-12 yaş arasındaki ağır ve tedavi edilemeyen hastalığı bulunan çocuklara ilişkin yaşamın sonlandırılması düzenlemesi 1 Şubat 2024’te yürürlüğe girdi.
Düzenleme kapsamında çocuğun ağır ve ölümcül bir hastalığa sahip olması, dayanılmaz ve iyileşme ihtimali bulunmayan bir acı yaşaması ve bu acının makul başka bir yöntemle giderilememesi gibi şartlar aranıyor.
Süreçte doktorun yanı sıra çocuğun anne ve babasının görüşleri değerlendiriliyor. Çocuğun durumunun izin vermesi halinde kendi görüşünün de dikkate alınması öngörülüyor.
Hollanda’da bilinen en küçük yaşta çocuk vakası
Söz konusu vaka, yenidoğanlar dışındaki çocuklar arasında Hollanda’da bilinen en küçük yaşta ötanazi uygulaması olarak değerlendiriliyor.
Hollanda Sağlık Bakanlığı daha önce 2025’in sonunda hayatını kaybeden 12 yaşından küçük bir çocuğa bu düzenleme kapsamında ötanazi uygulanan ilk vaka olduğunu açıklamıştı.
O dönemde çocuğun yaşı ve hastalığı kamuoyuyla paylaşılmamıştı. Daha sonra yayımlanan inceleme raporuyla çocuğun yaklaşık 2 yaşında olduğu ve çok sayıda ağır sağlık sorunuyla mücadele ettiği ortaya çıktı.
