Sosyal medya platformlarının çocuklar üzerindeki etkisini azaltmaya yönelik yeni düzenlemede dikkat çeken ayrıntılar ortaya çıktı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 15-18 yaş aralığındaki kullanıcılar için canlı yayın açma ve ekran kaydı alma gibi özelliklerin kısıtlanacağını açıkladı. Yeni sistemde yaş doğrulamasının e-Devlet üzerinden yapılması, çocukların dijital ortamdaki güvenliğinin ise kullanım süresince de takip edilmesi planlanıyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirilen Kabine Toplantısı'nın ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Bakan Göktaş, sosyal medya düzenlemesinin kapsamına ilişkin bilgi verdi. Açıklamalarda, çocukların zararlı içeriklerden ve ekran bağımlılığını artırabilecek uygulama özelliklerinden korunmasının öncelikli hedefler arasında yer aldığı belirtildi.
15-18 yaş grubunda hangi özellikler kısıtlanacak?
Yeni sosyal medya düzenlemesinde 15-18 yaş aralığındaki kullanıcıların platformları kullanım biçimine yönelik çeşitli sınırlamalar öngörülüyor. Bakan Göktaş'ın açıklamasına göre, bu yaş grubundaki kullanıcılar canlı yayın açamayacak ve ekran kaydı alamayacak.
Düzenleme yalnızca paylaşım özellikleriyle sınırlı kalmayacak. Kullanıcıların uygulamada daha uzun süre kalmasını teşvik edebilen, sürekli içerik tüketimine yol açan bazı tasarım özellikleri de gündeme alınacak. Özellikle ekranı kaydırarak aralıksız içerik görüntüleme ve içerikleri sürekli başa sarma gibi işlevlerin çocuklar üzerindeki etkisinin azaltılması hedefleniyor.
Göktaş, çocuklarda ekran bağımlılığını artırabilecek bu özelliklerin kaldırılmasına yönelik taleplerin ailelerden geldiğini ifade etti. Düzenlemeyle çocukların dijital platformlarda geçirdiği zamanın daha güvenli bir ortamda şekillendirilmesi amaçlanıyor.
Sosyal medya hesabı açmak için e-Devlet doğrulaması yapılacak
Yeni sistemin öne çıkan başlıklarından biri de yaş doğrulaması olacak. Bakan Göktaş'ın verdiği bilgilere göre, sosyal medya platformlarında ilk kez hesap oluşturmak isteyen kullanıcılar yaşlarını doğrulamak üzere e-Devlet sistemine yönlendirilecek.
Doğrulama işleminin ardından kullanıcıya yaş bilgisini teyit eden dijital bir kod verilmesi ve bu kodla platformda hesap açılması öngörülüyor. Böylece yaş sınırının yalnızca kullanıcının beyanına dayanmaması, doğrulanabilir bir sistem üzerinden kontrol edilmesi hedefleniyor.
Ancak yaş doğrulaması sadece hesap oluşturma aşamasında yapılmayacak. Sosyal medya şirketlerinin, hizmet sunmaya devam ettikleri süreçte de kullanıcıların yaşlarına ilişkin kontrolleri sürdürmesi gerekecek.
Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına ilişkin şüphe oluşması durumunda platformun hesabı geçici olarak askıya alması ve kullanıcıyı yeniden yaş doğrulamasına yönlendirmesi planlanıyor.
Yaş kontrolü hesap açıldıktan sonra da devam edecek
Bakan Göktaş, yeni düzenlemede çift taraflı bir kontrol mekanizmasının uygulanacağını belirtti. Buna göre hem sosyal medya platformlarının hem de ilgili kamu sistemlerinin yaş doğrulamasının etkin biçimde yürütülmesinde rol alması amaçlanıyor.
Göktaş, çocukların ebeveynlerinin hesapları üzerinden sosyal medya kullanması ihtimaline de dikkati çekti. Bu tür durumlarda platformların belirli aralıklarla yeniden doğrulama talep edebileceğini ifade eden Bakan Göktaş, kontrolün yalnızca hesap açılışıyla sınırlı tutulmayacağını vurguladı.
Sistemde yaş bilgisinin e-Devlet üzerinden doğrulanması, kullanıcıların kişisel bilgilerinin korunması ve doğrulama işlemlerinin güvenli biçimde yürütülmesi açısından da önem taşıyor. Yeni uygulamayla çocukların yaş sınırını aşmak amacıyla farklı hesaplar kullanmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Çocukların sürekli içerik tüketmesini teşvik eden tasarımlar hedefte
Düzenlemenin önemli başlıklarından birini de sosyal medya uygulamalarının tasarım özellikleri oluşturuyor. Bakan Göktaş, özellikle kullanıcıların ekran başında daha uzun süre kalmasına neden olabilen özelliklerin çocuklar üzerindeki etkisini azaltmak istediklerini belirtti.
Sonsuz kaydırma olarak bilinen ve yeni içeriklerin sürekli ekrana gelmesini sağlayan sistemler ile içeriklerin tekrar tekrar başa alınmasına imkân tanıyan özellikler bu kapsamda öne çıkıyor.
Göktaş, sosyal medya platformlarının geçmişte bugünkü kadar yoğun içerik tüketimini teşvik eden özelliklere sahip olmadığını, bu işlevlerin zaman içerisinde geliştirildiğini ifade etti. Yeni yaklaşımda ise çocukların ihtiyaçları ve güvenliği dikkate alınarak daha koruyucu bir dijital ortam oluşturulması amaçlanıyor.
Çocuklara gönderilen mesajlara ve görüldü bilgisine de düzenleme
Yeni düzenlemede çocukların çevrim içi iletişim güvenliğine ilişkin önlemler de bulunuyor. Bakan Göktaş'ın açıklamasına göre, çocuklara yalnızca takip ettikleri hesapların mesaj gönderebilmesine yönelik bir uygulama getirilecek.
Bunun yanında mesajlaşmalarda görüldü bilgisinin kapatılması da düzenlemenin öne çıkan maddeleri arasında yer alıyor. Bu adımların çocukların istenmeyen mesajlarla karşılaşma riskini azaltması ve sosyal medya üzerindeki iletişimlerini daha kontrollü hâle getirmesi hedefleniyor.
Sosyal medya platformlarının çocukları sürekli reklamlara maruz bırakmasının önüne geçilmesi de düzenlemenin amaçları arasında bulunuyor. Böylece yalnızca kullanıcıların paylaşımlarına değil, karşılarına çıkan içeriklerin ve uygulama tasarımlarının etkilerine de odaklanılması planlanıyor.
Yeni düzenleme ne zaman yürürlüğe girecek?
Bakan Göktaş, sosyal medya düzenlemesi için 1 Kasım tarihini işaret ederek platformlarla bir bilgilendirme süreci yürütüldüğünü açıkladı. Platformlara uyum sağlamaları için 31 Mart 2027'ye kadar geçiş süresi tanınacağını belirten Göktaş, bu tarihten sonra doğrulama sistemine geçileceğini bildirdi.
Açıklamaya göre, yeni dönemde kullanıcıların platformlara girişinde doğrulama sistemi kapsamında oluşturulacak dijital kodlardan yararlanılması planlanıyor. Geçiş sürecinin, sosyal medya şirketlerinin gerekli teknik altyapıyı hazırlaması ve yeni kurallara uyum sağlaması için kullanılacağı ifade ediliyor.
Düzenlemenin temel hedefi, çocukları sosyal medya ortamındaki risklerden korurken bağımlılık oluşturabilecek uygulama özelliklerini sınırlandırmak ve yaş doğrulamasını daha etkili hâle getirmek olarak öne çıkıyor.
Kaynak: Haber merkezi
