Vergi mükelleflerini yakından ilgilendiren uzlaşma sisteminde köklü değişikliklere gidildi. 29 Mart 2026 Pazar günü Resmi Gazete’de yayımlanan yeni tebliğle birlikte, vergi daireleri ve defterdarlıklar bünyesindeki uzlaşma komisyonlarının çalışma usulleri ve yetki alanları yeniden yapılandırıldı. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından hayata geçirilen bu düzenleme, vergi cezaları, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarına ilişkin süreçlerin daha hızlı ve koordineli bir şekilde yürütülmesini hedefliyor. Yeni sisteme göre, uzlaşma başvurularının hangi komisyon tarafından değerlendirileceği, ceza tutarının büyüklüğüne göre kademeli olarak belirlenecek. Özellikle 2026 yılı için belirlenen 40 bin liralık alt sınır, uzlaşma kapsamına girecek cezalar için temel kriter olacak. Peki, yeni tebliğle birlikte hangi komisyon hangi dosyaya bakacak ve mükellefler bu süreçten nasıl etkilenecek? İşte vergi dünyasında yeni dönemi başlatan tebliğin tüm kritik detayları…
CEZA TUTARINA GÖRE KADEMELİ SİSTEM: YETKİLİ KOMİSYONLAR NETLEŞTİ
Yeni düzenleme ile birlikte uzlaşma taleplerinde "yetki aşımı" karmaşasına son veriliyor. Tebliğe göre, başvurular ceza tutarı esas alınarak sırasıyla Vergi Dairesi Uzlaşma Komisyonu, Defterdarlık Uzlaşma Komisyonu, Vergi Daireleri Koordinasyon Uzlaşma Komisyonu ve Merkezi Uzlaşma Komisyonu tarafından ele alınacak. Eğer bir mükellef hakkında birden fazla ceza kesilmişse, yetkili komisyonun belirlenmesinde en yüksek tutarlı ceza baz alınacak. Bu yöntemle, aynı mükellefe ait tüm dosyaların tek bir yetkili merci tarafından bir bütün olarak değerlendirilmesi sağlanacak.
Usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında da benzer bir kademeli sistem uygulanacak. Bu cezaların uzlaşma kapsamına girip girmeyeceği, her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenen tutarlar üzerinden hesaplanacak. 2026 yılı için bu alt sınır 40 bin lira olarak sabitlendi. Bu tutarın altındaki cezalar için mevcut prosedürler devam ederken, üzerindeki rakamlar için yeni yetki sınırları devreye girecek.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI’NA YENİ YETKİLER: İLLER BAZINDA DÜZENLEME
Yayımlanan 592 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile Gelir İdaresi Başkanlığı’na (GİB) operasyonel anlamda yeni yetkiler de tanındı. Başkanlık, ihtiyaç duyulması halinde uzlaşma komisyonlarının yetki sınırlarını iller veya belirli il grupları bazında farklılaştırma yetkisine sahip olacak. Bu sayede, iş yükü yoğun olan büyükşehirlerdeki uzlaşma süreçlerinin daha dinamik yönetilmesi planlanıyor.
Mükellefler, uzlaşma talebinde bulunurken ceza miktarlarını göz önünde bulundurarak hangi komisyona başvuracaklarını veya dosyalarının hangi aşamaya taşınacağını bu tebliğdeki kriterlere göre takip edebilecekler. Hazine ve Maliye Bakanlığı, bu düzenlemeyle vergi ihtilaflarının yargıya taşınmadan önce idari aşamada daha şeffaf ve hızlı bir şekilde çözümlenmesini amaçlıyor. Uzmanlar, 40 bin liralık alt sınırın ve koordinasyon komisyonlarının etkinleşmesinin, vergi dairesi üzerindeki yoğunluğu azaltacağını öngörüyor.
