Kamuoyunda “Terörsüz Türkiye Yasası” ve “Çerçeve Yasa” olarak ifade edilen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, TBMM Genel Kurulu'nda yapılan oylamanın ardından kabul edilerek yasalaştı. Toplam 12 maddeden oluşan düzenleme, Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki altyapısını oluşturmayı ve belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde uygulanacak adımları düzenlemeyi amaçlıyor.
Yasanın uygulanması belirli şartlara bağlandı. Buna göre PKK/KCK'nın fiili varlığının sona erdirildiğinin ve kontrolünde bulunan silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumları tarafından tespit edilmesi, ardından bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi ve kararın Resmi Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Bu şartların gerçekleşmesinin ardından kanunda öngörülen hükümlerin uygulanması öngörülüyor.
TBMM Genel Kurulu'nda yapılan oylamada 468 milletvekili kabul, 88 milletvekili ret, 6 milletvekili ise çekimser oy kullandı. Oylamaya toplam 562 milletvekili katıldı. Böylece kamuoyunda Çerçeve Yasa olarak adlandırılan düzenleme TBMM'den geçerek yasalaştı. TBMM Genel Kurulu'ndaki çalışmaların tamamlanmasının ardından Meclis yaz tatiline girdi ve Genel Kurul'un 1 Ekim'de yeniden çalışmalarına başlaması kararlaştırıldı. Peki, Terörsüz Türkiye Yasası nedir, çerçeve yasa hangi maddelerden oluşuyor ve düzenlemede hangi konular ele alınıyor? İşte 12 maddelik düzenlemenin kapsamı ve maddelerde yer alan hükümler...
TERÖRSÜZ TÜRKİYE ÇERÇEVE YASA NEDİR?
Kamuoyunda Çerçeve Yasa olarak bilinen düzenlemenin resmi adı Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun olarak belirlendi. Düzenleme, Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki zemininin oluşturulmasını hedefliyor. Kanun kapsamında sürecin belirli koşullar çerçevesinde yürütülmesine ilişkin hükümler bulunuyor.
Yasanın uygulanması açısından en önemli şartlardan biri, PKK/KCK'nın fiili varlığının sona erdiğinin ve kontrolünde bulunan silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumları tarafından tespit edilmesi olarak belirleniyor.
Söz konusu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi ve bu kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından kanunda öngörülen hükümlerin uygulanması öngörülüyor. Bu yönüyle düzenleme; terörün sona erdirilmesi, silahların teslim edilmesi, sürecin takip edilmesi ve belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde uygulanacak hukuki adımlara ilişkin hükümler içeriyor.
ÇERÇEVE YASA MECLİS'TEN GEÇTİ Mİ?
Terörsüz Türkiye kapsamında hazırlanan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda yapılan oylama sonucunda kabul edildi. Toplam 12 maddeden oluşan düzenleme, Genel Kurul'daki oylamanın ardından yasalaştı. Yapılan oylamada 468 milletvekili kabul, 88 milletvekili ret, 6 milletvekili ise çekimser oy kullandı. Oylamaya toplam 562 milletvekili katıldı. TBMM Genel Kurulu'ndaki çalışmaların tamamlanmasının ardından Meclis yaz tatiline girdi. Genel Kurul'un 1 Ekim'de yeniden çalışmalarına başlaması kararlaştırıldı.
TERÖRSÜZ TÜRKİYE YASASI KAÇ MADDEDEN OLUŞUYOR?
Terörsüz Türkiye kapsamında hazırlanan düzenleme toplam 12 maddeden oluşuyor. Kanunda sürecin hukuki çerçevesinin yanı sıra uygulanacak hükümler, ilgili kurumların görev ve sorumlulukları, silah ve malzeme teslimi, soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi, infaz hükümleri, uygulamanın takip edilmesi, süre, yürürlük ve yürütme gibi başlıklar ele alınıyor.
12 maddelik düzenlemede genel olarak kanunun amacı ve kapsamı, tanımlar, soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi, koruma tedbirleri ve kanun yolu incelemesi, erteleme kararları, mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi, takip ve koordinasyon, silah ve malzeme teslimi, başvuru süresi, görev ve sorumluluk, yürürlük ve yürütme hükümleri bulunuyor.
1. MADDE: AMAÇ VE KAPSAM
Birinci maddede kanunun amacı ve kapsamı belirleniyor. Düzenlemenin uygulanması, PKK/KCK'nın fiili varlığının sona erdirildiğinin ve silah ve mühimmatın teslim edildiğinin tespit edilmesi şartına bağlanıyor. Bu tespitin ayrıca Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi gerekiyor. Böylece kanun kapsamında öngörülen hükümlerin uygulanabilmesi için gerekli temel şartlar birinci maddede ortaya konuluyor.
2. MADDE: TANIMLAR
İkinci maddede kanunda kullanılan bazı ifadelerin kapsamı belirleniyor. Bu kapsamda “örgüt” ve “kurul” ifadelerinin ne anlama geldiğine ilişkin tanımlamalara yer veriliyor. Komisyon aşamasında bu maddede değişiklik yapıldı. “PKK/KCK terör örgütünü ve bağlı bütün oluşumlarını” ifadesi, “PKK/KCK terör örgütünü ve bununla bağlantılı her türlü oluşumlarını” şeklinde değiştirildi.
3. MADDE: SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMALARIN ERTELENMESİ
Üçüncü maddede belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde bazı soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin hükümler düzenleniyor. Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası veya müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet gerektiren bazı suçlarda ise 10 yıl erteleme öngörülüyor. Ancak bazı suçlar bu kapsamın dışında tutuluyor. Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005'ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar düzenleme kapsamında bulunmuyor.
4. MADDE: KORUMA TEDBİRLERİ VE KANUN YOLU İNCELEMESİ
Dördüncü maddede erteleme kapsamına giren suçlar nedeniyle uygulanmış koruma tedbirlerine ilişkin hükümler yer alıyor. Bu kapsamda tutuklama ve adli kontrol gibi koruma tedbirlerinin değerlendirilmesine ilişkin düzenleme yapılıyor. Ayrıca istinaf veya temyiz aşamasında bulunan dosyalar bakımından da hükümler getiriliyor. Böylece soruşturma, kovuşturma ve kanun yolu aşamasındaki dosyaların hangi şekilde değerlendirileceğine ilişkin çerçeve belirleniyor.
5. MADDE: ERTELEME KARARLARI VE YENİDEN SUÇ İŞLENMESİ
Beşinci maddede erteleme kararlarının özel bir sisteme kaydedilmesi öngörülüyor. Erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararının kaldırılması ve soruşturma ile kovuşturmaya devam edilmesi düzenleniyor. Belirlenen sürenin yeni bir suç işlenmeden geçirilmesi halinde ise ilgili dosyalar bakımından kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararı verilmesi öngörülüyor. Bu maddeyle erteleme sürecinin nasıl uygulanacağı ve yeni suç işlenmesi halinde hangi sonucun ortaya çıkacağı belirleniyor.
6. MADDE: MAHKUMİYET HÜKÜMLERİNİN İNFAZININ ERTELENMESİ
Altıncı madde, kanunun kapsamına giren bazı suçlardan verilen mahkumiyetlerin infazının ertelenmesine ilişkin düzenlemeleri içeriyor. Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olanlar için 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarında ise 10 yıllık erteleme mekanizması öngörülüyor. Kasten öldürme suçu nedeniyle mahkum olanlar bu düzenlemenin dışında tutuluyor. Ayrıca belirtilen tarihten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlardan mahkum olanlar da düzenlemeden yararlanamayacak.
7. MADDE: TAKİP, KOORDİNASYON VE UYGULAMA
Yedinci maddede kanun kapsamındaki uygulamanın takip ve koordinasyonu için bir kurul oluşturulması öngörülüyor. Kurulun Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında oluşturulması düzenleniyor. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile ilgili üst düzey kamu görevlilerinin yer alması öngörülüyor. Ayrıca Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca kanun kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere bir İzleme Komisyonu kurulması düzenleniyor.
8. MADDE: SİLAH VE MALZEME TESLİMİ
Sekizinci maddede kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberlerinde getirdikleri veya beyan ettikleri silah ve malzemelerin kayıt altına alınmasına ilişkin hükümler bulunuyor. Bu kapsamda silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemelerin kayıt altına alınması düzenleniyor. Uygulamaya ilişkin usul ve esasların ise İçişleri ve Milli Savunma bakanlıklarınca belirlenmesi öngörülüyor.
9. MADDE: SÜRE
Dokuzuncu maddede kanunda öngörülen mekanizmalardan yararlanmak isteyenler için başvuru süresi belirleniyor. Gerekli şartların oluşmasının ardından yararlanmak isteyenlerin 6 ay içerisinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görevlendirilen kurumlara yazılı olarak başvurması düzenleniyor. Böylece kanun kapsamında başvuru yapmak isteyenler açısından belirli bir süre sınırı getiriliyor.
10. MADDE: GÖREV VE SORUMLULUK
Onuncu maddede kanun kapsamında görev verilen kamu kurum ve kuruluşlarının görevlerini yerine getirmesine ilişkin hükümler bulunuyor. Düzenleme kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğuna ilişkin özel bir hüküm getiriliyor. Bu maddeyle kanun kapsamında görev yapacak kamu kurumları ve kişilerin görev ve sorumluluklarına ilişkin hükümler düzenleniyor.
11. MADDE: YÜRÜRLÜK
On birinci maddede kanunun yürürlüğe ilişkin hükmü yer alıyor. Düzenlemeye göre kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Böylece 12 maddelik kanunun yürürlüğe girişine ilişkin hüküm belirlenmiş oluyor.
12. MADDE: YÜRÜTME
On ikinci ve son maddede kanunun yürütülmesine ilişkin hüküm bulunuyor. Kanunun uygulanmasından Cumhurbaşkanı sorumlu olacak. Böylece 12 maddelik düzenlemenin yürütme hükmü de belirlenmiş oluyor.
TERÖRSÜZ TÜRKİYE YASASINDA HANGİ KONULAR YER ALIYOR?
12 maddelik düzenlemenin genel yapısında Terörsüz Türkiye sürecinin hangi şartlar altında ve nasıl yürütüleceğine ilişkin hükümler bulunuyor. Silah ve mühimmatın teslim edilmesi, sürecin kamu kurumları tarafından takip edilmesi ve belirlenen şartların gerçekleşmesinin ardından uygulanacak hukuki adımlar düzenlemenin öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor.
Bunun yanında soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi, mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi, koruma tedbirleri, kanun yolu incelemeleri ve yeni suç işlenmesi halinde uygulanacak hükümler de kanunda düzenleniyor.
Düzenlemede ayrıca sürecin takip ve koordinasyonundan sorumlu olacak kurul, TBMM bünyesinde oluşturulması öngörülen İzleme Komisyonu, silah ve malzeme tesliminin kayıt altına alınması ve başvuru süresi gibi konulara da yer veriliyor. Son iki maddede ise kanunun yürürlüğe girmesi ve yürütülmesine ilişkin hükümler belirleniyor.
SONUÇ
Kamuoyunda Terörsüz Türkiye Yasası veya Çerçeve Yasa olarak ifade edilen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, TBMM Genel Kurulu'nda yapılan oylama sonucunda kabul edilerek yasalaştı. Toplam 12 maddeden oluşan düzenleme, Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki altyapısını oluşturmayı ve belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde uygulanacak hukuki adımları düzenliyor.
Yasanın uygulanması için PKK/KCK'nın fiili varlığının sona erdirildiğinin ve kontrolünde bulunan silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumları tarafından tespit edilmesi, bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi ve kararın Resmi Gazete'de yayımlanması şartı bulunuyor.
Düzenlemede soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesinden mahkumiyetlerin infazının ertelenmesine, silah ve malzeme tesliminden başvuru süresine, takip ve koordinasyondan yürürlük ve yürütme hükümlerine kadar toplam 12 başlık yer alıyor.
