6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen üniversitelerin afet sonrası edindiği deneyimler, geleceğin kampüslerinin nasıl inşa edilmesi gerektiğine ışık tutacak kapsamlı bir çalışmaya dönüşüyor.
Malatya Turgut Özal Üniversitesi koordinatörlüğünde yürütülen projede, deprem bölgesindeki 9 üniversite bir araya gelerek yeni kampüs ve fakülte binalarının daha güvenli, enerji verimli, düşük karbonlu ve iklim değişikliğine dirençli şekilde tasarlanmasına yönelik ortak bir rapor hazırlıyor.
Projede Kahramanmaraş’tan Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ) ile Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi (KİÜ) de yer alıyor.
9 ÜNİVERSİTE ORTAK ÇALIŞMA YÜRÜTÜYOR
Çalışmaya Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi, Malatya Turgut Özal Üniversitesi, İnönü Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, Adıyaman Üniversitesi, Harran Üniversitesi, Dicle Üniversitesi ve Çukurova Üniversitesi katkı sunuyor.
Depremden etkilenen üniversitelerin yeniden yapılanma sürecinde edindikleri deneyimlerin ortak bir çerçevede değerlendirilmesi hedefleniyor.
Projeyle birlikte üniversitelerin yalnızca yeni bina inşa etmesi değil, kampüslerin enerji, su, çevre ve afet dayanıklılığı açısından daha sürdürülebilir bir yapıya kavuşması amaçlanıyor.
YENİ KAMPÜSLER “YEŞİL KAMPÜS” ANLAYIŞIYLA PLANLANACAK
Hazırlanan raporun temel başlıklarından birini “yeşil kampüs” yaklaşımı oluşturuyor.
Yeni yapılacak kampüs ve fakülte binalarında enerji tüketiminin azaltılması, yenilenebilir enerji sistemlerinin yaygınlaştırılması ve çevreye verilen etkinin en aza indirilmesi üzerinde duruluyor.
Çalışma kapsamında, kullanılabilir durumdaki mevcut yapıların korunması ve inşaat malzemelerinin geri dönüştürülerek yeniden değerlendirilmesi de ele alınıyor.
Bu yaklaşımla hem maliyetlerin azaltılması hem de yeniden yapılanma sürecinin çevresel etkisinin düşürülmesi hedefleniyor.
DEPREM SONRASI DENEYİMLER RAPORLAŞTIRILIYOR
Projede yer alan üniversitelerin 6 Şubat depremleri sonrasında karşılaştığı yapısal sorunlar ve uygulanan çözüm yöntemleri de değerlendiriliyor.
Deprem sırasında ve sonrasında eğitim faaliyetlerinin nasıl etkilendiği, kampüslerde hangi altyapı sorunlarının ortaya çıktığı ve gelecekte benzer afetlerde eğitimin nasıl kesintisiz sürdürülebileceği üzerinde çalışılıyor.
Bu deneyimlerin ortak bir raporda toplanması ve diğer üniversitelerin de yararlanabileceği bir başvuru kaynağına dönüştürülmesi planlanıyor.
İKLİM DİRENÇLİ BİNALAR ÖNE ÇIKIYOR
Malatya Turgut Özal Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Orhan Gündüz, 6 Şubat depremlerinin ardından birçok üniversitede bazı fakülte binalarının yıkıldığını veya yeniden yapılmasına karar verildiğini belirtti.
Gündüz, yeni kampüslerin oluşturulmasında yalnızca depreme dayanıklılığın değil, iklim değişikliğine karşı dirençli ve çevreye duyarlı yapıların da öncelikli olması gerektiğini ifade etti.
Geleneksel bina üretimi yerine enerji tüketimi düşük ve çevre üzerindeki etkisi sınırlı yapıların tercih edilmesini önemli bir fırsat olarak gördüklerini belirten Gündüz, elde edilen bilgilerin rapor halinde ilgili kurumlarla paylaşılacağını söyledi.
YENİLENEBİLİR ENERJİ SİSTEMLERİ YAYGINLAŞTIRILACAK
Çalışmada üniversite kampüslerinin enerji ihtiyacının daha sürdürülebilir kaynaklardan karşılanması da önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
Güneş enerjisi başta olmak üzere yenilenebilir enerji sistemlerinin kampüslerde yaygınlaştırılması, elektrik tüketiminin sürekli izlenmesi ve yüksek enerji tüketimine yol açan sistemlerin daha verimli alternatiflerle değiştirilmesi öneriliyor.
Böylece üniversitelerin hem karbon salımının azaltılması hem de enerji maliyetlerinin düşürülmesi hedefleniyor.
ATIK MALZEMELER YENİDEN DEĞERLENDİRİLECEK
Projede sürdürülebilirliğin yalnızca enerji üretimiyle sınırlı kalmaması amaçlanıyor.
Deprem sonrasında ortaya çıkan veya mevcut yapılardan sökülen kullanılabilir malzemelerin yeniden değerlendirilmesi de raporun başlıkları arasında bulunuyor.
İnşaat malzemelerinin geri dönüşümüyle doğal kaynak kullanımının azaltılması ve yeni yapıların çevresel yükünün düşürülmesi hedefleniyor.
Üniversite kampüslerinin bu yöntemlerle çevreye duyarlı yeniden yapılanma modellerine örnek oluşturması planlanıyor.
YAĞMUR SUYU HASADI KAMPÜSLERDE YAYGINLAŞABİLİR
Raporda su kaynaklarının verimli kullanılmasına yönelik öneriler de önemli yer tutuyor.
Prof. Dr. Orhan Gündüz, kampüslerde yağmur suyunun toplanması ve depolanmasına imkân sağlayacak altyapıların oluşturulmasının önemine dikkat çekti.
Toplanan yağmur suyunun özellikle peyzaj alanlarında ve tarımsal sulamada kullanılabileceğini belirten Gündüz, bu yöntemin su sıkıntısının azaltılmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
ISI YALITIMI ENERJİ TÜKETİMİNİ AZALTACAK
Yeni yapılacak üniversite binalarında yüksek standartlı ısı yalıtım malzemelerinin tercih edilmesi de raporda öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.
Güçlü yalıtım sistemlerinin hem kış hem de yaz aylarında enerji tüketimini azaltması hedefleniyor.
Isıtma ve soğutma sistemlerinin daha verimli çalışması sayesinde kampüslerde kullanılan enerjinin düşürülmesi ve işletme giderlerinin azaltılması amaçlanıyor.
AFETLERDE EĞİTİMİN KESİNTİSİZ SÜRMESİ HEDEFLENİYOR
Projenin en önemli amaçlarından biri, gelecekte yaşanabilecek afetlerde üniversitelerin eğitim ve araştırma faaliyetlerini kesintisiz şekilde sürdürebilmesini sağlamak.
Bu nedenle yalnızca bina güvenliği değil, elektrik ve su gibi temel hizmetlerin afet sırasında devam ettirilebilmesi de ele alınıyor.
Enerji üretimini kendi bünyesinde gerçekleştirebilen, su kaynaklarını verimli kullanan ve afetlere dayanıklı kampüslerin kriz dönemlerinde daha uzun süre işlevini koruyabileceği değerlendiriliyor.
KSÜ VE İSTİKLAL ÜNİVERSİTESİ DE DENEYİMLERİNİ AKTARIYOR
6 Şubat depremlerinin merkez üssü olan Kahramanmaraş’ta faaliyet gösteren KSÜ ile Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi de projeye katkı sunan üniversiteler arasında bulunuyor.
Her iki üniversitenin deprem sonrası eğitim, kampüs kullanımı ve yeniden yapılanma süreçlerinde edindiği deneyimlerin ortak çalışmaya aktarılması hedefleniyor.
Kahramanmaraş’taki yükseköğretim kurumlarının bu projede yer alması, deprem bölgesinin doğrudan yaşadığı sorunların hazırlanacak rapora yansıtılması açısından önem taşıyor.
RAPOR TÜM ÜNİVERSİTELERLE PAYLAŞILACAK
Çalışmaların tamamlanmasının ardından hazırlanacak raporun diğer üniversitelerin de kullanımına sunulması planlanıyor.
Raporda yer alacak önerilerin yeni kampüs ve fakülte yatırımlarında yol gösterici olması hedefleniyor.
Üniversitelerin enerji verimliliği, su yönetimi, geri dönüşüm, iklim direnci ve afetlere hazırlık alanlarında topluma örnek olacak uygulamalar geliştirmesi amaçlanıyor.
Deprem bölgesindeki 9 üniversitenin ortak çalışmasıyla oluşturulacak raporun, gelecekte kurulacak veya yeniden inşa edilecek kampüsler için önemli bir başvuru kaynağı olması bekleniyor.
Kaynak: AA




