Kredi notu yüksek olmasına rağmen bankalardan kredi ya da kredi kartı onayı alamayanların sayısı artıyor. Bankacılık sektöründe devreye giren yeni uygulamalarla birlikte, kredi değerlendirme süreçlerinde yalnızca kredi puanı değil, müşterilerin finansal davranışları da belirleyici hale geldi.

Bankalar kriterleri genişletti

Son dönemde birçok tüketici, kredi notu iyi olmasına rağmen olumsuz yanıtla karşılaşıyor. Bunun temel nedeni, bankaların klasik skorlamanın ötesine geçerek hesap hareketlerini ve para trafiğini ayrıntılı şekilde incelemeye başlaması.

Yeni sistemde müşterilerin son aylardaki:

  • Hesaplara giren ve çıkan para,

  • Gelir düzenliliği,

  • Harcama alışkanlıkları,

  • Finansal davranış tutarlılığı

kredi onayında kritik rol oynuyor.

Davranışsal risk analizi devrede

Bankalar, “davranışsal risk analizi” adı verilen yöntemle hesap hareketlerini mercek altına alıyor. Düzenli maaş girişi, fatura ödemeleri ve rutin harcamalar normal kabul edilirken;

  • Sık ve açıklamasız para transferleri,

  • Ani ve yüksek tutarlı giriş-çıkışlar,

  • Gelirle uyumsuz harcamalar

risk sinyali olarak değerlendiriliyor.

Sanal bahis harcamaları alarm nedeni

Özellikle sanal bahis ve oyun sitelerine yapılan düzenli ödemeler, bankalar açısından güçlü bir risk göstergesi olarak öne çıkıyor. Bu tür harcamaların, müşterinin geri ödeme kapasitesini olumsuz etkileyebileceği gerekçesiyle kredi ve kredi kartı başvurularının reddedilmesine yol açabildiği ifade ediliyor.

Yapay zeka ile anında tespit

Bankalar, bu denetimleri büyük ölçüde yapay zeka destekli sistemler üzerinden gerçekleştiriyor. Kara para aklama ve finansal suçlarla mücadelede kullanılan AML yazılımları sayesinde olağan dışı para hareketleri kısa sürede tespit ediliyor. Şüpheli işlemler belirlenen müşteriler sistemde “yüksek riskli” olarak işaretleniyor ve bu durum kredi süreçlerini doğrudan etkiliyor.

Karar sürecinde çoklu veri kullanılıyor

Kredi değerlendirmelerinde artık:

birlikte dikkate alınıyor. Yapay zeka destekli modeller; “düzensiz para trafiği”, “riskli sektörlerle temas” ve “gelirle uyumsuz harcama” gibi kriterleri puanlayarak kredi ve kredi kartı başvurularında nihai kararı şekillendiriyor.

Uzmanlar, kredi başvurusu yapacak vatandaşlara hesap hareketlerinde düzenli ve şeffaf bir finansal profil oluşturmalarını öneriyor. Yeni dönemde bankalar için artık yalnızca kredi notu değil, finansal davranışlar da belirleyici oluyor.

Muhabir: SERPİL KARA