Nurhak Karaçar'da yeni halkevi şekilleniyor
Nurhak Karaçar'da yeni halkevi şekilleniyor
İçeriği Görüntüle
Kahramanmaraş'ın geleneksel kuyumculuk sözlüğünde kalemcilik, altın ve gümüş üzerinde çizim, süsleme ve yazı işleme zanaatını anlatıyor.
Kahramanmaraş'ın geleneksel kuyumculuk terimleri arasında yer alan kalemcilik, altın ve gümüş gibi kıymetli metallerin yüzeyine yazı, çizim ve süsleme yapılmasıyla bağlantılı zanaatı ifade ediyor. Kentin yöresel meslek sözlüğünde kayıt altına alınan bu kelime, takı ve metal işlemeciliğinin belirli bir uzmanlık alanını tanımlıyor.
Burak Telli ve Büşranur Aslan'ın 2023 yılında yayımlanan Kahramanmaraş Ağzından Derleme Sözlüğü'ne Katkılar-1 başlıklı çalışmasının 583. sayfasında kalemci ve kalemcilik kelimeleri ayrı ayrı açıklanıyor.
Araştırmaya göre kalemci, altın ya da gümüş üzerine yazı yazan, çizim, süsleme ve kakma yapan kişi. Kalemcilik ise altını parlatma, süsleme, çizim ve yazı işleme zanaatını anlatıyor.
KALEMCİLİK KIYMETLİ METAL ÜZERİNDE YAPILIYOR
Akademik kaynakta kalemcilik, altın ve gümüşle bağlantılı bir süsleme alanı olarak tanımlanıyor.
Sözcüğün karşılığında çizim, yazı, kakma ve parlatma gibi işlemler bulunuyor.
Bu özellikler, kalemciliğin yalnızca bir takının satışıyla değil, üretim ve yüzey işçiliğiyle ilgili olduğunu gösteriyor.
Ancak kaynakta kullanılan araçların ayrıntılı teknik özellikleri, işlem süreleri veya her ürüne aynı uygulamanın yapıldığına ilişkin bilgi bulunmuyor.
Bu nedenle kalemcilik bütün kuyumculuk işlemlerini kapsayan genel bir meslek adı olarak değerlendirilmemeli.
KAHRAMANMARAŞ ALTIN İŞLEMECİLİĞİYLE TANINIYOR
Anadolu Ajansının 25 Ağustos 2016 tarihli haberinde Kahramanmaraş'ın altın işleme sektöründeki faaliyetleri anlatıldı.
Haberde kentte üretilen altın takıların Türkiye'nin farklı bölgelerindeki kuyumculara gönderildiği belirtildi.
Maraş burması başta olmak üzere geleneksel altın ürünlerinin kentteki üretim kültüründe önemli yer tuttuğu aktarıldı.
Bu bilgiler, kalemcilik kelimesinin bağlantılı olduğu kuyumculuk alanının Kahramanmaraş'taki geçmişini açıklıyor.
Ancak 2016 tarihli üretim ve istihdam rakamları güncel sektör verisi olarak kullanılamaz.
ÜNİVERSİTEDE TAKI TASARIMI ÇALIŞMALARI YÜRÜTÜLÜYOR
Anadolu Ajansının 22 Kasım 2025 tarihli haberinde Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulunun takı tasarımı çalışmaları ele alındı.
Üniversitenin Kuyumculuk ve Takı Tasarımı Programında yürütülen projede Kahramanmaraş'a ait doğal ve kültürel motiflerin takılara işlendiği belirtildi.
Maraş burması, Afşin ters lalesi ve Germanicia Antik Kenti'nin mozaik figürleri tasarımlara kaynaklık eden unsurlar arasında yer aldı.
Bu çalışma, geleneksel kuyumculukla çağdaş takı tasarımı arasındaki ilişkiyi gösteriyor.
Ancak projede yapılan bütün tasarım işlemlerinin doğrudan kalemcilik tekniği olduğu doğrulanmış değil.
KUYUMCULUK TERİMLERİNİN BELGELENMESİ ÖNEM TAŞIYOR
Kahramanmaraş'ın kuyumculuk söz varlığında üretimin farklı aşamalarına verilen çok sayıda isim bulunuyor.
Kalemcilik, kıymetli metalin işlenmesi ve süslenmesiyle bağlantılı özel bir terim olarak bunlar arasında yer alıyor.
Ancak kentte bugün kaç kalemci ustasının çalıştığı, hangi atölyelerde bu adın kullanıldığı veya mesleğin ilk ne zaman ortaya çıktığı konusunda kesin bir envanter bulunmuyor.
Kalemcilik, Kahramanmaraş'ın geleneksel kuyumculuk kültüründe belirli bir zanaatı ifade eden ve akademik araştırmayla belgelenmiş meslek adlarından biri olarak önem taşıyor.
KAYNAKLAR:
Telli ve Aslan (2023), Kahramanmaraş Ağzından Derleme Sözlüğü'ne Katkılar-1, s. 583:
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3446787
Anadolu Ajansı, Türkiye'nin altınına ayar veriyorlar, 25 Ağustos 2016:
https://www.aa.com.tr/tr/yasam/turkiyenin-altinina-ayar-veriyorlar/635029
Anadolu Ajansı, Kahramanmaraş'ın doğal ve kültürel değerleri takılara işleniyor, 22 Kasım 2025:
https://mobile.aa.com.tr/tr/kultur/kahramanmarasin-dogal-ve-kulturel-degerleri-takilara-isleniyor/3750692

Muhabir: SERPİL KARA