Kahramanmaraş’ta tekstil sektörünün ardından ayakkabı üreticileri de artan maliyetler nedeniyle zor bir dönemden geçiyor.
İş gücü, enerji ve hammadde giderlerindeki yükseliş, Türkiye genelinde ayakkabı sektörünün rekabet gücünü azaltırken, bazı üreticilerin üretim tesislerini Mısır ve Fas gibi ülkelere taşımaya başladığı belirtiliyor.
Özellikle Kahramanmaraş gibi üretim merkezlerinde faaliyet gösteren firmaların yüksek maliyet baskısı nedeniyle küçülme, kapanma ya da üretimi yurt dışına taşıma seçeneklerini değerlendirdiği ifade ediliyor.
ÜRETİCİLERİN ROTASI MISIR VE FAS’A DÖNÜYOR
Ayakkabı sektöründe faaliyet gösteren firmalar, artan üretim maliyetleri karşısında alternatif ülkeleri gündemine alıyor.
İş gücü ve enerji giderlerinin daha düşük olduğu Mısır ve Fas, bazı üreticilerin yeni yatırım adresleri arasında gösteriliyor.
Sektördeki bu yönelimin Türkiye’de üretim ve istihdam üzerindeki etkileri de tartışılıyor.
SEKTÖRDE İSTİHDAM GERİLEDİ
Paylaşılan verilere göre ayakkabı sektöründe son 3,5 yılda istihdam yaklaşık yüzde 40 geriledi.
Fabrikaların kapanması veya üretim tesislerinin yurt dışına taşınmasının da etkisiyle yaklaşık 150 bin kişinin işini kaybettiği belirtiliyor.
Üretimde yaşanan daralmanın, ayakkabı sektörünün hem iç pazardaki hem de dış pazardaki rekabet gücünü etkilediği ifade ediliyor.
İHRACATTA DÜŞÜŞ İTHALATTA ARTIŞ
Ayakkabı sektöründeki daralma dış ticaret rakamlarında da kendisini gösteriyor.
2022 yılında 377 milyon çift olan ayakkabı ihracatının 2025 yılında 187 milyon çifte gerilediği belirtiliyor.
Aynı dönemde ihracat gelirinin 1,3 milyar dolardan 1 milyar dolara düştüğü ifade ediliyor.
İthalatta ise ters yönde bir seyir yaşandı. 2022 yılında 25 milyon çift olan ayakkabı ithalatının 2025 yılında 76 milyon çifte çıktığı belirtiliyor.
Bu tabloyla birlikte yerli üretimin payının azalırken ithal ürünlerin pazardaki ağırlığının arttığı ifade ediliyor.
HAMMADDE MALİYETLERİ ÜRETİCİYİ ZORLUYOR
Ayakkabı üreticilerinin karşı karşıya kaldığı sorunların başında hammadde maliyetleri geliyor.
Deri, taban, kauçuk ve kimyasal maddelerde yaşanan fiyat artışları üretim giderlerini yükseltiyor.
Buna işçilik ve enerji maliyetleri de eklendiğinde firmaların rekabet gücünün daha da zayıfladığı belirtiliyor.
Sektör temsilcileri, maliyetlerin azaltılmasına yönelik yeni tedbirler ve kapsamlı bir eylem planı talep ediyor.
HAKSIZ REKABET ŞİKAYETİ DE GÜNDEMDE
Sektörde yalnızca üretim maliyetleri değil, düşük kıymet beyanı ve kayıt dışı ticaret gibi sorunların da rekabeti olumsuz etkilediği ifade ediliyor.
Yerli üreticiler, ithal ürünlerle rekabet edebilmek için maliyet baskısının azaltılmasını ve sektörün korunmasına yönelik yeni adımlar atılmasını bekliyor.
TÜKETİCİ AYAKKABI TAMİRİNE YÖNELİYOR
Ekonomik koşullar ve fiyat artışları tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarını da değiştiriyor.
Yeni ayakkabı alma sıklığının azalmasıyla birlikte vatandaşların mevcut ayakkabılarını daha uzun süre kullanmaya yöneldiği belirtiliyor.
Bu durumun ayakkabı tamircilerine olan ilgiyi artırdığı, yeni ürün yerine tamir ve bakım seçeneklerinin daha fazla tercih edildiği ifade ediliyor.
KAHRAMANMARAŞ’TA ÜRETİCİLERİN MALİYET ENDİŞESİ
Kahramanmaraş’ta üretim yapan firmalar açısından da yüksek maliyetler önemli bir sorun olarak öne çıkıyor.
Tekstil sektöründe yaşanan üretim kayıplarının ardından ayakkabı sektöründeki benzer gelişmeler, kentteki sanayi ve istihdam açısından yakından takip ediliyor.
Üreticilerin maliyetlerini azaltacak desteklerin artırılması ve rekabet gücünü koruyacak yeni tedbirlerin hayata geçirilmesi sektörün temel beklentileri arasında bulunuyor.
Muhabir: SERPİL KARA
