Kahramanmaraş’ta deprem sonrası inşaatlarda 37 işçi hayatını kaybetti

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından bölgede başlatılan yeniden inşa çalışmaları hız kesmeden devam ederken, inşaat sektöründe yaşanan iş kazalarına ilişkin veriler dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi tarafından hazırlanan kapsamlı rapora göre depremden etkilenen şehirlerde yürütülen inşaat faaliyetleri sırasında çok sayıda işçi hayatını kaybetti. Raporda, 6 Şubat 2023 ile 6 Şubat 2026 tarihleri arasında deprem bölgesindeki inşaat çalışmalarında en az 296 işçinin yaşamını yitirdiği belirtildi. Aynı raporda Kahramanmaraş’ta yürütülen inşaatlarda 37 işçinin hayatını kaybettiği bilgisi yer aldı. Veriler, yeniden yapılanma sürecinde iş güvenliği önlemlerinin önemini bir kez daha gündeme taşıdı.

6 Şubat 2023’te meydana gelen ve 11 ili etkileyen büyük depremlerin ardından bölgede kapsamlı bir yeniden yapılanma süreci başlatıldı. Yıkılan şehirlerin yeniden ayağa kaldırılması amacıyla binlerce konut, altyapı ve kamu binası projesi aynı anda hayata geçirildi. Özellikle Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman ve Malatya gibi illerde geniş çaplı şantiye alanları kuruldu ve binlerce işçi bu projelerde çalışmaya başladı.

Ancak hızla artan inşaat faaliyetleri, işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunu da yeniden tartışma gündemine taşıdı. İSİG Meclisi tarafından hazırlanan rapor, deprem sonrası yürütülen çalışmaların yalnızca yeniden inşa sürecini değil aynı zamanda ciddi bir iş güvenliği sorununu da beraberinde getirdiğini ortaya koydu. Raporda, deprem bölgesindeki yoğun çalışma temposu ve bazı şantiyelerde yeterli güvenlik önlemlerinin alınmaması nedeniyle iş kazalarının arttığına dikkat çekildi.

Bölgede devam eden konut projeleri, altyapı çalışmaları ve kentsel dönüşüm projeleri kapsamında on binlerce işçi görev yapmayı sürdürüyor. Uzmanlar ise özellikle büyük şantiye alanlarında iş güvenliği denetimlerinin daha sık yapılması gerektiğini vurguluyor. İnşaat sektöründe yaşanan kazaların önemli bir bölümünün gerekli önlemler alınmadığında ölümle sonuçlanabildiği ifade ediliyor.

İSİG Meclisi’nin hazırladığı rapor, deprem bölgesinde üç yıl boyunca yaşanan iş kazalarının boyutunu ortaya koydu. Verilere göre 6 Şubat 2023 ile 6 Şubat 2026 tarihleri arasında depremden etkilenen illerde yürütülen inşaat faaliyetlerinde en az 296 işçi hayatını kaybetti.

Raporda ayrıca Türkiye genelinde hayatını kaybeden inşaat işçilerinin önemli bir bölümünün deprem bölgesinde çalıştığı belirtildi. 2024 yılında Türkiye genelinde yaşamını yitiren inşaat işçilerinin yüzde 22’sinin deprem bölgesinde çalıştığı kaydedilirken, bu oran 2025 yılında yüzde 27’ye yükseldi.

Deprem illerinde yaşanan iş kazalarının sektörlere göre dağılımına bakıldığında ise inşaat sektörü açık ara ilk sırada yer aldı. Rapora göre 2024 yılında deprem şehirlerinde meydana gelen iş cinayetlerinin yüzde 33’ü inşaatlarda yaşandı. Bu oran 2025 yılında ise yüzde 37’ye çıktı.

Uzmanlar, yeniden yapılanma sürecinin hızlı ilerlemesinin önemli olduğunu ancak bu süreçte iş güvenliği önlemlerinin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguluyor. İş güvenliği uzmanlarına göre yoğun çalışma temposu, uzun mesailer ve bazı şantiyelerdeki denetim eksikliği iş kazalarının artmasında etkili olabiliyor.

Raporda yer alan verilere göre deprem bölgesinde inşaat faaliyetleri sırasında en fazla işçi ölümü Hatay’da kaydedildi. Hatay’da üç yıllık süreçte 51 işçi yaşamını yitirdi. Hatay’ı 37 işçi ölümüyle Kahramanmaraş izledi.

Diğer illerdeki veriler ise şu şekilde sıralandı:

Bu veriler, depremden en ağır şekilde etkilenen şehirlerde yeniden yapılanma çalışmalarının yoğunluğu ile iş kazaları arasındaki ilişkiye de işaret ediyor. Özellikle büyük konut projelerinin yürütüldüğü şehirlerde geniş şantiye alanlarında binlerce işçi aynı anda çalışıyor.

Kahramanmaraş’ta ise hem depremde büyük yıkım yaşanması hem de çok sayıda konut projesinin aynı anda yürütülmesi nedeniyle inşaat faaliyetleri yoğun şekilde sürüyor. Bu durum kentte çalışan işçi sayısının da oldukça yüksek olmasına neden oluyor.

Raporda iş kazalarının nedenlerine ilişkin veriler de ayrıntılı şekilde yer aldı. Buna göre deprem bölgesindeki inşaatlarda hayatını kaybeden işçilerin büyük bölümünün yüksekten düşme sonucu yaşamını yitirdiği belirlendi.

İş kazalarının nedenleri şöyle sıralandı:

Özellikle çok katlı konut projelerinde çalışan işçilerin yüksekten düşme riskiyle karşı karşıya kaldığı belirtiliyor. Uzmanlar, bu tür kazaların büyük bölümünün uygun güvenlik ekipmanları ve düzenli denetimlerle önlenebileceğini ifade ediyor.

Şantiyelerde kullanılan güvenlik ağları, emniyet kemerleri ve iskele sistemlerinin doğru şekilde kurulmasının hayati önem taşıdığı vurgulanıyor. İş güvenliği uzmanlarına göre birçok ölümcül kaza basit ama kritik güvenlik önlemleriyle önlenebilir.

Raporda hayatını kaybeden işçilerin memleket bilgilerine ilişkin bazı veriler de paylaşıldı. Ancak tüm işçilerin memleket bilgilerine ulaşılamadığı ifade edildi. Tespit edilebilen 129 işçiden 64’ünün deprem bölgesindeki illerden geldiği belirtildi.

Verilere göre yaşamını yitiren işçiler arasında:

işçi bulunuyor.

Raporda ayrıca farklı şehirlerden deprem bölgesine çalışmak için gelen işçilerin de hayatını kaybettiği belirtildi. Van, Ağrı, Ordu, Mardin ve Karadeniz ile Doğu Anadolu’nun çeşitli illerinden gelen işçilerin de kayıplar arasında yer aldığı kaydedildi.

Deprem sonrası başlatılan yeniden inşa sürecinin uzun yıllar devam etmesi beklenirken, iş güvenliği konusunun bu süreçte en kritik başlıklardan biri olmayı sürdüreceği değerlendiriliyor.