İsrail’de parlamento seçimlerinin ardından hükümet kurma tartışmaları sürerken Tel Aviv, Kudüs ve Hayfa’da yüzlerce kişinin katıldığı protestolar düzenlendi. Göstericiler, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun istifasını ve Yahudi-Arap partilerinin ortak hükümet kurmasını istedi. Tel Aviv’de yolu kapatan eylemcilere polis müdahale etti.
İsrail’de 27 Ekim’de gerçekleştirildiği belirtilen parlamento seçimlerinin ardından siyasi belirsizlik devam ederken, başkent Tel Aviv’in yanı sıra Kudüs ve Hayfa’da protesto gösterileri düzenlendi. 28 Ekim akşamı gerçekleştirilen eylemlerde, hükümetin geleceği ve Yahudi-Arap siyasi işbirliği öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
İsrail basınında yer alan bilgilere göre, üç kentteki gösterilere yaklaşık 300 kişi katıldı. Sokaklara çıkan protestocular, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun görevinden ayrılması ve Yahudi ile Arap partilerinin birlikte yer alacağı bir hükümetin kurulması yönünde çağrıda bulundu.
Tel Aviv, Kudüs ve Hayfa’da protestolar düzenlendi
Tel Aviv’deki Mesila Parkı’nda bir araya gelen göstericiler, pankartlar taşıyarak sloganlar eşliğinde yürüyüş yaptı. Yürüyüşün ardından oturma eylemi düzenleyen katılımcılar, Netanyahu’nun istifasını ve farklı toplumsal kesimleri temsil eden partilerin ortak bir yönetim oluşturmasını talep etti.
Benzer gösteriler Kudüs’teki Paris Meydanı ile Hayfa’daki UNESCO Meydanı’nda da gerçekleştirildi. Eylemlerde siyasi değişim talebinin yanı sıra barış, eşitlik ve toplumsal adalet mesajları verildi.
Göstericiler, Yahudi ve Arap toplumları arasında siyasi işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini savunarak iki toplumun ortak bir yönetim anlayışı etrafında buluşması çağrısında bulundu.
Tel Aviv’deki gösteriye polis müdahale etti
Tel Aviv’de düzenlenen protesto sırasında göstericilerin yolu kapatması üzerine polis ekipleri müdahalede bulundu. Görüntülere yansıyan olaylarda, güvenlik güçlerinin bazı eylemcileri iterek ve yerde sürükleyerek bölgeden uzaklaştırmaya çalıştığı görüldü.
Polis müdahalesine rağmen göstericilerin ortak hükümet ve siyasi işbirliği taleplerini dile getirmeyi sürdürdüğü belirtildi.
Eylemlerde taşınan pankartlarda, farklı toplumsal kesimlerin eşit haklara sahip olması ve birlikte yaşama kültürünün güçlendirilmesi yönündeki mesajlar dikkat çekti.
Göstericilerden Yahudi-Arap ortaklığı çağrısı
Protestolarda, Yahudi ve Arap toplumlarının siyasi alanda birlikte hareket etmesi gerektiğine ilişkin sloganlar öne çıktı. Katılımcılar, “Arap, Yahudi, birlikte kazanacağız”, “Bir kan ile diğer kan arasında fark yok” ve “Barış, eşitlik, toplumsal adalet” ifadelerini kullandı.
Bazı pankartlarda ise “Yahudi-Arap hükümetine evet” ve “Herkes için özgürlük, nehirden denize” sloganlarına yer verildi.
Filistin basınına konuşan gösteri organizatörlerinden 26 yaşındaki Adi Danino, eylemlerin Yahudiler ve Araplar arasında ortak bir sivil hareket oluşturmayı amaçladığını belirtti.
Danino, iki toplumun birlikte hareket ederek seçilmiş siyasetçilere ortak bir mesaj vermesini istediklerini ifade etti. Gösterilerin yalnızca hükümet değişikliği talebinden ibaret olmadığı, toplumsal ve siyasi işbirliğinin artırılması çağrısını da içerdiği aktarıldı.
Seçim sonuçları hükümet kurma tartışmalarını artırdı
İsrail’de seçimlerin ardından açıklanan kısmi sonuçlar, hükümet kurma sürecinde tarafların nasıl bir yol izleyeceği sorusunu gündeme taşıdı.
Metinde aktarılan kısmi sonuçlara göre, 120 sandalyeli parlamentoda Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki sağ blokun 53, Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet blokunun 48, Arap partilerinin ise toplam 19 sandalye elde etmesi öngörüldü.
İsrail’de hükümet kurabilmek için parlamentoda en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. Açıklanan bu dağılıma göre, hiçbir blok tek başına gerekli çoğunluğa ulaşamadı.
Bu tablo, koalisyon görüşmelerinde farklı siyasi partilerin desteğini önemli hale getirdi. Özellikle Arap partilerinin parlamentodaki sandalye sayısındaki artış, hükümet kurma seçeneklerine ilişkin tartışmaları gündeme taşıdı.
Arap partilerinin sandalye sayısındaki artış dikkat çekti
Seçimlere ilişkin kısmi verilere göre, Birleşik Liste ve Ra'am partilerinin toplam 19 sandalye kazanması bekleniyor. Söz konusu sayının, önceki parlamentoda Arap partilerinin sahip olduğu 10 sandalyeye kıyasla artış anlamına geldiği belirtildi.
Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet blokunun Arap partilerinin desteğini alması halinde parlamentoda 67 sandalyeye ulaşması matematiksel olarak mümkün görünüyor.
Ancak muhalefet saflarındaki bazı partilerin Arap siyasi oluşumlarıyla koalisyon kurulmasına karşı çıkması, bu seçeneğin önündeki engeller arasında gösteriliyor. Dolayısıyla sandalye dağılımı, tek başına hükümetin nasıl kurulacağını belirlemeye yetmiyor.
Partiler arasındaki görüşmelerin seyri ve koalisyon ortaklarının hangi şartlarda uzlaşacağı, yeni yönetimin oluşumunda belirleyici olacak.
Yair Golan’dan muhalefete işbirliği çağrısı
Demokratlar Partisi lideri Yair Golan’ın, seçim sonuçlarının ardından muhalefet partilerine Arap siyasi oluşumlarıyla işbirliği yapmaları yönünde çağrıda bulunduğu bildirildi.
Golan, Netanyahu’nun seçimleri kaybettiğini savunarak muhalefetin parlamentodaki sandalye dağılımını değerlendirmesi gerektiğini dile getirdi.
Golan’ın Gadi Eisenkot ve diğer muhalefet liderleriyle hükümet kurma seçeneklerini görüşmeyi planladığı aktarıldı. Bununla birlikte, Arap partilerinin kurulacak hükümete dahil edilmesi konusunda muhalefet içerisinde ortak bir tutumun oluşmadığı belirtildi.
Bu durum, seçim sonrasında ortaya çıkan aritmetik çoğunluğun siyasi uzlaşmaya dönüşüp dönüşmeyeceği sorusunu gündeme getirdi.
Netanyahu sağ blokun birlikteliğini korumaya çalışıyor
Muhalefetin koalisyon arayışları devam ederken Netanyahu’nun da mevcut siyasi ortaklarıyla temaslarını sürdürdüğü bildirildi.
İsrail basınında yer alan haberlere göre Netanyahu, aşırı sağcı siyasi ortakları Itamar Ben-Gvir ve Bezalel Smotrich ile yaptığı görüşmelerde sağ blokun birlikteliğini korumaya yönelik mesajlar verdi.
Seçim sonuçlarının ardından ulusal birlik hükümeti kurulması ihtimali de tartışılmaya başlandı. Ancak partiler arasındaki siyasi görüş ayrılıkları ve koalisyon şartları, olası bir uzlaşmanın önündeki temel meseleler olarak öne çıktı.
Hükümet kurma sürecinde tarafların nasıl bir tutum sergileyeceği, parlamentodaki sandalye dağılımının nasıl bir siyasi sonuca dönüşeceğini belirleyecek.
Gözler kesin seçim sonuçlarına çevrildi
İsrail’de oy sayımının tamamlanmadığı, askerler, diplomatlar ve görev yaptıkları yerlerde oy kullanamayan seçmenlere ait zarfların da sayım sürecinde değerlendirildiği bildirildi.
Kesin seçim sonuçlarının 4 Kasım’da açıklanmasının beklendiği aktarıldı. Sonuçların netleşmesiyle birlikte siyasi partilerin hükümet kurma görüşmelerini hızlandırması bekleniyor.
Tel Aviv, Kudüs ve Hayfa’da düzenlenen protestolar ise seçim sonrasındaki siyasi tartışmaların yalnızca parlamentoda değil, sokaklarda da gündeme geldiğini ortaya koydu. Göstericilerin Netanyahu’nun istifası ve Yahudi-Arap partilerinin ortak hükümet kurması yönündeki talepleri, ülkedeki koalisyon tartışmalarına eşlik etti.
