Avrupa'nın Baltık ülkesi Letonya'da kadın ve erkek nüfusu arasındaki belirgin fark, günlük yaşamda dikkat çekici bir hizmetin ortaya çıkmasına neden oldu. Ülkede evde tesisat, montaj, marangozluk ve tamirat gibi işlerde yardıma ihtiyaç duyan kadınlar, kamuoyunda “saatlik koca” olarak adlandırılan hizmetlerden yararlanıyor.
İlk bakışta romantik bir hizmet izlenimi oluşturan “saatlik koca” ifadesinin arkasında ise bambaşka bir sektör bulunuyor. Hizmet kapsamında müşterilerin evlerine giden ustalar, erkeklerin geleneksel olarak daha fazla üstlendiği düşünülen teknik ve fiziksel işleri belirli bir ücret karşılığında gerçekleştiriyor.
Letonya'da kadın nüfusu erkekleri geride bırakıyor
Letonya'daki demografik tablo, ülkeyi Avrupa'daki en dikkat çekici cinsiyet dengesizliklerinden birine sahip ülkelerden biri haline getiriyor.
Eurostat verilerine göre ülkede kadınların nüfusu erkeklerden yüzde 15,5 daha fazla. Kadın ve erkek nüfusu arasındaki bu farkın Avrupa Birliği ortalamasının oldukça üzerinde olduğu belirtiliyor.
Yaş ilerledikçe fark daha da belirginleşiyor. Özellikle 65 yaş ve üzerindeki nüfusta kadınların sayısı erkeklerin yaklaşık iki katına kadar çıkabiliyor.
Bu durum yalnızca nüfus istatistiklerine değil, sosyal yaşama ve gündelik hayata da yansıyor.
“Erkek bulmakta zorlanıyoruz” sözleri dikkat çekti
Letonya'daki demografik dengesizlik, özellikle sosyal çevrelerde de kendisini gösteriyor.
Ülkede bir festivalde çalışan Dania isimli bekar bir kadın, iş ortamındaki çalışanların büyük bölümünün kadınlardan oluştuğunu belirterek erkeklerle tanışmanın ve flört etmenin zorlaştığını ifade etti.
Dania'nın arkadaşı Zane ise bazı kadınların partner bulma konusunda yaşadıkları güçlük nedeniyle farklı ülkelerde şanslarını denediğini dile getirdi.
Ancak ülkedeki “saatlik koca” hizmetinin bu sosyal durumla doğrudan bağlantılı bir eş veya partner kiralama sistemi olmadığı özellikle belirtiliyor.
“Saatlik koca” aslında usta hizmeti
İnternette “saatlik koca” şeklinde tanıtılan hizmetlerin temelinde ev işleri ve teknik destek bulunuyor.
Evinde tek başına yaşayan veya teknik işlerde yardıma ihtiyaç duyan kişiler, belirli platformlar üzerinden usta çağırabiliyor. Gelen ustalar ise müşterinin talebine göre çeşitli işleri tamamlıyor.
Bu hizmetler arasında;
-
Tesisat işleri,
-
Mobilya kurulumu,
-
Marangozluk,
-
Televizyonu duvara monte etme,
-
Perde ve benzeri ev ekipmanlarının tamiri,
-
Duvar boyama,
-
Küçük çaplı tadilatlar
gibi işler yer alıyor.
Dolayısıyla kamuoyunda esprili biçimde “saatlik koca” olarak adlandırılan sistem, gerçekte ücret karşılığında çalışan ev içi teknik destek hizmetlerinden oluşuyor.
Ustalar birkaç saatliğine eve çağrılıyor
Letonya'da bazı platformlar, müşterilerle ustaları bir araya getiriyor. Kullanıcılar ihtiyaç duydukları işi belirterek uygun bir çalışan çağırabiliyor.
Komanda24 gibi platformlarda tesisat, marangozluk ve mobilya montajı gibi farklı alanlarda hizmet alınabiliyor. Bazı hizmet sağlayıcılar kendilerini “altın elli erkekler” gibi ifadelerle tanıtırken, hizmetin kapsamı doğrudan yapılacak işle belirleniyor.
Remontdarbi.lv gibi servislerde de müşteriler telefon veya internet üzerinden usta talep edebiliyor. Ustaların kısa süre içerisinde adrese giderek küçük çaplı tamirat ve ev işlerini tamamladığı belirtiliyor.
Demografik krizin arkasında ne var?
Letonya'daki kadın ve erkek nüfusu arasındaki farkın en önemli nedenlerinden biri, erkeklerin ortalama yaşam süresinin kadınlardan daha kısa olması.
Uzun yıllardır devam eden bu demografik fark, özellikle yaşlı nüfusta daha belirgin hale geliyor.
Sağlık göstergeleri de kadın ve erkekler arasındaki yaşam beklentisi farkında çeşitli faktörlerin etkili olduğunu ortaya koyuyor.
Sigara ve sağlık sorunları etkili oluyor
Letonya'daki erkeklerin daha kısa yaşam beklentisiyle ilişkilendirilen faktörler arasında sigara kullanımı, aşırı kilo ve obezite gibi sağlık sorunları da bulunuyor.
Verilere göre erkeklerde sigara kullanımı kadınlara kıyasla daha yüksek seviyelerde seyrediyor. Fazla kilo ve obezite oranlarında da erkeklerin önemli bir bölümünün risk grubunda olduğu belirtiliyor.
Bu faktörlerin yanı sıra yaşam tarzı ve sağlık hizmetlerinden yararlanma alışkanlıklarının da erkeklerin yaşam süresini etkileyen unsurlar arasında değerlendirildiği ifade ediliyor.
Kadınların çoğunlukta olması yeni bir pazar oluşturdu
Letonya'daki demografik yapı, ülkede günlük yaşamın bazı alanlarında farklı ihtiyaçların ortaya çıkmasına zemin hazırlıyor.
Özellikle yalnız yaşayan kadınların evlerinde karşılaştıkları küçük tamirat ve montaj işleri için profesyonel destek araması, “saatlik koca” adı verilen hizmetlerin dikkat çekmesine neden oldu.
İsimlendirme her ne kadar sıra dışı olsa da hizmetin içeriği oldukça geleneksel: Müşteri ihtiyacını bildiriyor, usta adrese gidiyor ve yapılması gereken işi ücret karşılığında tamamlıyor.
Letonya'daki nüfus dengesi ve ortaya çıkan bu sıra dışı hizmet, demografik değişimlerin yalnızca istatistik tablolarında kalmadığını, günlük hayatın en küçük ayrıntılarına kadar yansıyabildiğini gösteriyor
