Özel Keşan Hastanesi’nden Uzman Dr. Uğur Özdağlı, çocuk ve gençlerde sosyal medya ile teknolojinin aşırı kullanımının, gelişimsel ve psikolojik sorunlara yol açtığını belirterek, “Yasak değil, denge gerekiyor.” uyarısında bulundu.
“Erken Ekran Teması Gelişimi Geciktiriyor”
Uzm. Dr. Uğur Özdağlı, 2 yaş öncesi ekran maruziyetinin dil gelişimini geciktirdiğini, uyku düzenini bozduğunu ve sosyal iletişimi zayıflattığını söyledi.
Özdağlı, “Ekrana erken yaşta maruz kalan çocuklarda empati duygusu zayıflıyor, hatta bazı durumlarda otizm benzeri sosyal iletişim sorunları ortaya çıkabiliyor.” dedi.
İlkokul Döneminde Motor Beceriler Zayıflıyor
Teknolojinin kontrolsüz kullanımının, çocukların motor becerilerini olumsuz etkilediğine dikkat çeken Özdağlı, “Makasla kesme, düzgün yazı yazma gibi el becerilerinde gerileme var. Ancak klavye kullanımı inanılmaz derecede gelişmiş durumda. Bu da fiziksel gelişimde dengesizlik yaratıyor.” diye konuştu.
Ayrıca kitap okuma alışkanlığının azaldığını, bunun da okuduğunu anlama ve akademik başarıyı düşürdüğünü ifade etti.
Gençlerde Siber Tehlike ve Yalnızlık Riski
Ortaokul ve lise çağındaki gençlerin interneti kontrolsüz kullanmasının ciddi riskler doğurduğunu vurgulayan Özdağlı, “Siber zorbalık, taciz ve dolandırıcılık gibi tehditler bu yaş grubunu hedef alıyor. Sürekli ekran başında kalan gençlerde yalnızlık, özgüven kaybı ve bağımlılık davranışları gözleniyor.” açıklamasında bulundu.
“Y Kuşağında Empati Kaybı ve Özgüven Sorunları Arttı”
Özdağlı, sosyal medyanın etkisiyle büyüyen yeni kuşakta, toplumsal dayanışma ve sorumluluk duygularının zayıfladığını belirterek, “Bu kuşakta empati eksikliği, mücadele azmi ve sorumluluk bilinci düşüyor. Bu durum yalnız bireyleri değil, toplumun üretkenliğini de etkiliyor.” dedi.
“Teknoloji Yasaklanmamalı, Bilinçle Kullanılmalı”
Sorunun çözümünde baskı veya yasaklamanın değil, denge ve bilinçli yönlendirmenin önemli olduğunu vurgulayan Özdağlı, “0–2 yaş arasında ekran tamamen yasaklanmalı. 6 yaşına kadar ise günlük ekran süresi 30–60 dakikayı geçmemeli. Uyku öncesi 1 saatlik ‘ekransız zaman’ kuralı da uyku düzenini korur.” dedi.
Dijital Diyet ve Aile Zamanı Önerisi
Özdağlı, ailelere yönelik çözüm önerilerini şöyle sıraladı:
-
Çocukların ekran süresi düzenli takip edilmeli.
-
Ekranla geçirilen zaman kadar kitap okuma süresi oluşturulmalı.
-
Haftada en az iki kez “ekransız aile saati” yapılmalı.
-
Spor ve sanat etkinlikleriyle çocuklar dijital ortamdan uzaklaştırılmalı.
“Dijital diyet” kavramına da değinen Özdağlı, “Ekran süresini kademeli azaltarak yerine kitap, spor ya da aile etkinliği koymak, bağımlılığın önüne geçer.” ifadelerini kullandı.
Topluma ve Kurumlara Çağrı
Uzman Dr. Özdağlı, medya okuryazarlığı eğitimlerinin okullarda zorunlu hale getirilmesi, yerel yönetimlerin çocuklara yönelik sosyal alanlar oluşturması ve medya kuruluşlarının bilinçlendirici içerikler üretmesi gerektiğini vurguladı.
“Teknoloji, doğru kullanıldığında bir tehdit değil; hayatı kolaylaştıran bir araçtır.” diyen Özdağlı, ebeveynlerin rol model olmasının önemine dikkat çekti.
