Akdeniz'de tatil yapacaklar dikkat ölüm saçan o canlılar kıyılara akın etti

Akdeniz genelinde hava ve deniz suyu sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerine çıkması, kıyı bölgelerindeki hareketliliği artırırken tehlikeli türlerin sayısında da patlamaya neden oldu.

Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Rıza Köşker, son 20 yıl içerisinde Akdeniz sularında zehirli ve istilacı deniz canlısı popülasyonunun ciddi oranda arttığına dikkat çekti.

Özellikle yaz mevsimiyle birlikte sahil şeritlerinde akın eden tatilcilerin kayalık alanlarda dikkatli olması gerektiğini belirten uzmanlar, ölümcül sonuçlar doğurabilecek tehlikelere karşı kapsamlı uyarılarda bulundu.

Bölgede görülmeye başlanan balon balığı, aslan balığı, uzun dikenli deniz kestanesi, çizgili kedi yılan balığı ve kutu balığı gibi türlerin tatilciler için büyük risk oluşturduğunu ifade eden Doç. Dr. Ali Rıza Köşker, en büyük tehlikelerden birinin balon balığı tüketimi olduğunu vurguladı. Balon balığının bünyesinde barındırdığı tetrodotoksin adlı zehrin ısıya tamamen dayanıklı olduğunu belirten Köşker, pişirilme yöntemiyle zehrin yok olmayacağını dile getirdi. Toplum arasında yaygın olan "yalnızca iç organları zehirlidir" inancının tamamen yanlış olduğunu bilimsel çalışmaların kanıtladığını belirten uzman isim, etinin de ölümcül düzeyde toksik barındırdığını ifade etti.

Balon balığının derisinde de yüksek miktarda zehir bulunduğunu hatırlatan Köşker, ellerinde açık yara bulunan vatandaşların ve amatör balıkçıların bu canlıya çıplak elle kesinlikle dokunmaması gerektiğini söyledi. Toksinin açık yaralar yoluyla insan vücuduna geçerek ani zehirlenmelere yol açabileceği uyarısında bulunuldu.

Aslan balığı etinin tüketilebilir olmasına rağmen yüzgeç dikenlerinde ciddi zehir barındırdığına dikkat çeken Doç. Dr. Köşker, bu türün kayalık bölgelerde hareketsiz yaşamayı sevdiğini ifade etti. Diken batması durumunda ciddi zehirlenme tablolarının ortaya çıkabileceğini belirten Köşker, Doğu Akdeniz kıyılarında yaygınlaşan uzun dikenli deniz kestanesinin de benzer tehlikeler saçtığını kaydetti. "Artık 'Denizden babam çıksa yerim' anlayışını kesinlikle terk etmeliyiz" diyen Köşker, tanınmayan hiçbir deniz ürününün tüketilmemesi gerektiğinin altını çizdi. Ayrıca sahil bölgelerindeki plajlarda bilgilendirici afişlerin yer alması ve sağlık personelinin bu konuda farkındalığının artırılması gerektiği ifade edildi.

Avrupa Dalış Güvenliği Ağı Derneği Eğitmeni ve Acil Tıp Uzmanı Dr. Tolga Taymaz ise küresel ısınmanın istilacı türlerin yayılımını hızlandırdığına işaret etti. Aslan balığı dikeninin batması durumunda şiddetli ağrı, uyuşukluk, morarma, bulantı, kusma ve kalp ritim bozukluklarının görülebileceğini belirten Dr. Taymaz, ilk müdahale olarak etkilenen bölgenin dayanılabilecek sıcaklıktaki 40-45 derecelik suya tutulması gerektiğini söyledi. Yara içinde diken kalıntısı olup olmadığının mutlaka kontrol edilmesinin şart olduğunu belirten uzmanlar, deri bütünlüğünün bozulduğu her olayda tetanos aşısının ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı.

Balon balığı tüketiminin hayati risk taşıdığına ve ölüm vakalarının çoğunlukla ilk 6 saat içinde gerçekleştiğine dikkat çeken Dr. Tolga Taymaz, zehirlenme şüphesi olan kişilerin vakit kaybetmeden tam teşekküllü bir hastaneye ulaştırılması gerektiğini belirtti. Bu zehirlenmeye karşı özel bir antidot bulunmadığını, yalnızca destek tedavisi uygulandığını ve her zaman başarılı sonuç alınamadığını ifade etti.

Uzmanlar, yaz sezonunda tatilcilerin huzurlu ve güvenli bir tatil geçirebilmeleri için özellikle bilinmeyen deniz canlılarına karşı son derece temkinli hareket etmeleri gerektiğini yineledi.