Polonya’da Anayasa Mahkemesi üzerinden büyüyen siyasi ve hukuki krizin merkezindeki isimlerden biri Bogdan Święczkowski oldu. 30 Ekim 2026 akşamında Anayasa Mahkemesi’nin internet sitesinde yayımlanan duyuruda, Mahkeme Başkanı Święczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartłomiej Sochański’nin görevlerine bir ay süreyle ara verilmesine karar verildiği açıklandı. Kararı, Anayasa Mahkemesi’nin yönetimini üstlendiğini açıklayan Anna Korwin-Piotrowska verdi.
Ancak Polonya’daki hukuki çatışma nedeniyle bu kararın geçerliliği konusunda ciddi görüş ayrılığı bulunuyor. Anayasa Mahkemesi’nin mevcut yönetiminin kullandığı resmi sosyal medya hesabında Święczkowski’nin hâlâ başkan olduğu, Sochański’nin de başkan yardımcılığı görevini sürdürdüğü savunuldu. Aynı açıklamada Korwin-Piotrowska’nın Anayasa Mahkemesi yargıcı olarak kabul edilmediği belirtildi.
Bu nedenle Święczkowski için “kesin olarak görevden alındı” demekten ziyade, “görevleri bir ay süreyle askıya alındı ancak kararın hukuki geçerliliği tartışılıyor” ifadesi mevcut tabloyu daha doğru yansıtıyor.
22 Mayıs 1970’te Sosnowiec’te doğan Bogdan Święczkowski, uzun yıllar savcılık ve güvenlik bürokrasisinde görev yaptı. 2016 yılında Polonya Ulusal Savcısı ve Başsavcının Birinci Yardımcısı oldu. 2022’de Anayasa Mahkemesi yargıçlığına geçti, 9 Aralık 2024’te ise mahkemenin başkanı olarak göreve başladı.
BOGDAN ŚWIĘCZKOWSKI'NİN GÖREVLERİ BİR AYLIĞINA ASKIYA ALINDI
Polonya’da 30 Ekim akşamında yaşanan gelişmeler, Anayasa Mahkemesi içerisindeki yetki mücadelesini açık bir kurumsal krize dönüştürdü. Mahkemenin internet sitesinde yayımlanan duyuruda Bogdan Święczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartłomiej Sochański’nin görevlerini bir ay süreyle yapamayacağı açıklandı. Kararın altında Anna Korwin-Piotrowska’nın imzası bulunuyordu. Korwin-Piotrowska, yeni seçilen yargıçlar arasında en uzun yargıçlık kıdemine sahip isim olduğunu ve bu nedenle mahkemenin yönetimini üstlendiğini açıkladı.
KARAR HANGİ YASAYA DAYANDIRILDI?
Święczkowski ve Sochański hakkında verilen kararın hukuki dayanağı olarak Polonya’daki genel mahkemelerin teşkilatına ilişkin yasanın 130. maddesi gösterildi. Söz konusu düzenleme, belirli şartlarda bir yargıcın görevlerine geçici olarak ara verilmesine imkan tanıyor. Korwin-Piotrowska, bu hükmün Anayasa Mahkemesi yargıçları bakımından da uygulanabileceğini savundu. Karar en fazla bir aylık süre için düzenlendi. Ancak bu hukuki yorum Polonya’da herkes tarafından kabul edilmiyor.
MAHKEME YÖNETİMİ KARARI TANIMADI
Anayasa Mahkemesi’nin mevcut yönetiminin sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, mahkemenin internet sitesinin yetkisiz biçimde ele geçirildiği ileri sürüldü. Açıklamada Bogdan Święczkowski’nin hâlâ Anayasa Mahkemesi Başkanı olduğu belirtildi. Bartłomiej Sochański’nin de başkan yardımcısı olarak görevini sürdürdüğü savunuldu. Ayrıca Anna Korwin-Piotrowska’nın Anayasa Mahkemesi yargıcı olmadığı ileri sürüldü. Bu açıklama, Polonya’daki anayasal krizin temelini oluşturan meşruiyet tartışmasını daha da derinleştirdi.
ŚWIĘCZKOWSKI NEDEN GÖREVDEN UZAKLAŞTIRILDI?
Korwin-Piotrowska’nın kararının arkasındaki temel gerekçe, yeni seçilen Anayasa Mahkemesi yargıçlarının görevlerini yerine getirmesinin engellendiği iddiası. Korwin-Piotrowska’nın tarafındaki hukuki görüşe göre Święczkowski, yeni seçilen yargıçların mahkemede karar süreçlerine katılmasına izin vermedi. Ayrıca dosyaların dağıtımı ve genel kurulun toplanması gibi konularda mahkemenin işleyişini engellediği ileri sürüldü. Święczkowski ve onu destekleyen çevreler ise bu iddiaları reddediyor ve yapılan işlemi hukuka aykırı olarak değerlendiriyor.
HÜKÜMET İLE MAHKEME ARASINDAKİ GERİLİM BÜYÜDÜ
Donald Tusk hükümeti, Anayasa Mahkemesi’nin mevcut yapısının önceki Hukuk ve Adalet Partisi dönemindeki tartışmalı atamaların sonucu olduğunu savunuyor. Hükümet çevreleri, yeni seçilen yargıçların göreve başlamasının engellenmemesi gerektiğini belirtiyor. Buna karşılık Święczkowski ve muhalefet çevreleri, hükümetin mahkemenin bağımsızlığına müdahale ettiğini ileri sürüyor. Bu nedenle Święczkowski’nin görevlerinin askıya alınması yalnızca kişisel bir görev değişikliği değil, Polonya’daki uzun süredir devam eden yargı krizinin en önemli aşamalarından biri olarak görülüyor.
BOGDAN ŚWIĘCZKOWSKI KİMDİR?
Bogdan Roman Święczkowski, Polonyalı hukukçu, eski savcı ve Anayasa Mahkemesi yargıcı. 22 Mayıs 1970 tarihinde Sosnowiec’te doğdu. Hukuk eğitimini Krakow’daki Jagiellonian Üniversitesi’nde tamamladı. Mesleki kariyerinin önemli bölümünü savcılık teşkilatında geçirdi. Organize suçlarla mücadele alanında görev yaptıktan sonra Polonya güvenlik ve adalet bürokrasisinde üst düzey pozisyonlara yükseldi.
SAVCILIK KARİYERİ SOSNOWIEC'TE BAŞLADI
Święczkowski’nin meslek hayatı savcılıkla başladı. Sosnowiec’te görev yaptıktan sonra Katowice’de savcılık görevlerinde bulundu. Kariyerinin ilerleyen bölümünde organize suçlarla mücadele birimlerinde çalıştı. Bu alan, Święczkowski’nin kamuoyunda tanınmasında önemli rol oynadı. Daha sonra Polonya’nın merkezi savcılık teşkilatındaki görevleriyle öne çıktı.
İÇ GÜVENLİK AJANSI'NIN BAŞINA GEÇTİ
Bogdan Święczkowski’nin kariyerinde güvenlik bürokrasisi de önemli yer tuttu. 2006 yılında Polonya İç Güvenlik Ajansı’nın başına getirildi. Bu kurum, ülkenin iç güvenliği, karşı istihbarat ve devlet güvenliğiyle ilgili görevler yürütüyor. Święczkowski’nin bu görevi 2007 yılında sona erdi. Ardından yeniden hukuk ve savcılık alanındaki kariyerine devam etti.
2015'TE ADALET BAKANLIĞINA DÖNDÜ
Święczkowski, Kasım 2015’te Polonya Adalet Bakanlığında müsteşarlık görevine getirildi. Bu dönem, Hukuk ve Adalet Partisi yönetiminde yargı sisteminde kapsamlı değişikliklerin yapıldığı yıllara denk geldi. Święczkowski kısa süre sonra savcılık teşkilatının en üst kademelerinden birine atandı.
2016'DA ULUSAL SAVCI OLDU
7 Mart 2016 tarihinde Bogdan Święczkowski, Başbakan Beata Szydło tarafından Birinci Başsavcı Yardımcısı ve Ulusal Savcı olarak görevlendirildi. Atama, dönemin Başsavcısı Zbigniew Ziobro’nun talebi üzerine gerçekleştirildi. Święczkowski bu görevi 2022 yılına kadar sürdürdü. Polonya savcılık teşkilatındaki en güçlü isimlerden biri haline geldi.
PEGASUS SORUŞTURMASINDA DA ADI GÜNDEME GELDİ
Święczkowski’nin Ulusal Savcı olduğu döneme ilişkin tartışmalardan biri de Pegasus casus yazılımının kullanımına yönelik soruşturmalarda gündeme geldi. Polonya Başsavcılığı, 2025 yılında Święczkowski’nin dokunulmazlığının kaldırılması talebiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Başsavcılık açıklamasında, görev yaptığı dönemde yetkilerin aşılmış olabileceğine ilişkin “yeterince gerekçelendirilmiş şüphe” bulunduğu ileri sürüldü. Bu iddialar cezai süreç kapsamında değerlendirilirken, kesinleşmiş mahkûmiyet anlamına gelmiyor.
2022'DE ANAYASA MAHKEMESİ YARGICI SEÇİLDİ
Bogdan Święczkowski’nin kariyerinde önemli değişiklik 2022 yılında yaşandı. Polonya Meclisi Sejm, 8 Şubat 2022 tarihinde Święczkowski’yi Anayasa Mahkemesi yargıçlığına seçti. Święczkowski 16 Şubat 2022 tarihinde göreve başladı. Böylece uzun yıllar sürdürdüğü savcılık görevinden anayasal yargıya geçti.
2024'TE ANAYASA MAHKEMESİ BAŞKANI OLDU
Bogdan Święczkowski, 9 Aralık 2024 tarihinde Anayasa Mahkemesi Başkanlığı görevine başladı. Göreve gelişiyle Julia Przyłębska döneminin ardından mahkemenin yeni başkanı oldu. Święczkowski’nin başkanlığı, Polonya’daki yargı bağımsızlığı ve Anayasa Mahkemesi’nin meşruiyeti tartışmalarının sürdüğü bir döneme denk geldi.
YENİ YARGIÇLARLA YAŞANAN YETKİ KRİZİ
Polonya Parlamentosu 2026 yılında Anayasa Mahkemesi’ne yeni yargıçlar seçti. Ancak Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki bu isimlerin yemin süreçlerini tamamlamadı. Hükümet ve bazı hukukçular seçilen yargıçların yetkili olduğunu savunurken Święczkowski tarafı farklı bir hukuki görüş benimsedi. Anna Korwin-Piotrowska da bu isimler arasında bulunuyor. Bu nedenle 30 Ekim’deki kararın temelinde yalnızca Święczkowski’nin kişisel konumu değil, yeni yargıçların Anayasa Mahkemesi içindeki statüsü konusunda yaşanan büyük anlaşmazlık bulunuyor.
ŚWIĘCZKOWSKI İÇİN DOKUNULMAZLIĞIN KALDIRILMASI TALEP EDİLDİ
30 Ekim’de yaşanan gelişmeler sırasında Başsavcı Waldemar Żurek’in Święczkowski ve Sochański hakkında dokunulmazlıklarının kaldırılması için Anayasa Mahkemesi’ne başvurular yaptığı da açıklandı. Święczkowski hakkında birden fazla talep bulunduğu bildirildi. Bu başvurular da mahkeme yönetimi üzerindeki siyasi ve hukuki baskının arttığı bir döneme denk geldi. Dokunulmazlık talebinin yapılmış olması, tek başına suçun kesinleştiği anlamına gelmiyor.
POLİS ANAYASA MAHKEMESİ ÇEVRESİNDE ÖNLEM ALDI
30 Ekim akşamındaki gelişmelerin ardından Varşova’daki Anayasa Mahkemesi çevresinde polis güvenlik önlemleri aldı. Mahkeme önünde protestolar gerçekleştirildi. Yeni yönetimi destekleyenlerle Święczkowski’yi destekleyen gruplar arasındaki siyasi gerilim, mahkeme binasının çevresine de yansıdı. 31 Ekim’de ise Korwin-Piotrowska, mahkemenin çalışmalarının organizasyonuna ilişkin yeni düzenlemeler yaptı ve bazı görevlerin bina dışından yürütülmesini istedi.
ŚWIĘCZKOWSKI HÂLÂ ANAYASA MAHKEMESİ BAŞKANI MI?
31 Ekim 2026 itibarıyla bu soruya taraflar farklı yanıt veriyor. Anna Korwin-Piotrowska ve onu yetkili kabul eden çevrelere göre Święczkowski’nin görevlerine bir ay süreyle ara verildi ve mahkemenin yönetimi Korwin-Piotrowska’ya geçti. Święczkowski tarafı ise bu kararı hukuka aykırı görüyor.
Mahkemenin mevcut yönetiminin sosyal medya hesabında Święczkowski’nin hâlâ başkan olduğu açıkça savunuluyor. Dolayısıyla Polonya Anayasa Mahkemesi’nde şu anda tek taraflı olarak kabul edilmiş bir yönetim değişikliğinden ziyade iki farklı hukuki meşruiyet iddiasının karşı karşıya geldiği bir yetki krizi yaşanıyor.
BOGDAN ŚWIĘCZKOWSKI NEDEN GÜNDEMDE?
Bogdan Święczkowski, Polonya devletinde savcılıktan güvenlik bürokrasisine ve Anayasa Mahkemesi Başkanlığına uzanan uzun bir kariyere sahip. Ancak 30 Ekim 2026’da Anna Korwin-Piotrowska tarafından görevlerinin bir aylığına askıya alınması, onu ülkedeki anayasal krizin merkezine taşıdı. Święczkowski tarafı kararın geçersiz olduğunu savunurken hükümete yakın çevreler bu adımı Anayasa Mahkemesi’nin işleyişini yeniden tesis etme sürecinin parçası olarak değerlendiriyor.
Bu nedenle tartışma yalnızca “Święczkowski görevden alındı mı?” sorusuyla sınırlı değil. Asıl anlaşmazlık, Polonya Anayasa Mahkemesi’nde kimin yargıç, kimin başkan ve hangi kararın hukuken geçerli olduğu soruları etrafında şekilleniyor.
