Ortadoğu ve Kafkasya hattında yaşanan son gelişmeler bölgedeki güvenlik dengelerini yeniden tartışmaya açtı. İran ile ABD ve İsrail arasında günlerdir devam eden askeri gerilim, farklı ülkelere de sıçramaya başladı. Son olarak Azerbaycan’a bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nde yaşanan saldırı iddiaları dikkat çekti. Azerbaycan kaynakları, İran’dan gelen füze ve insansız hava araçlarının Nahçıvan Havalimanı yakınlarına düştüğünü açıkladı. Olayda iki kişinin yaralandığı bildirildi. Gelişmelerin ardından “Azerbaycan savaşa mı giriyor?” sorusu gündeme gelirken, İran’ın neden böyle bir adım attığı da merak konusu oldu.
AZERBAYCAN’DA NELER OLUYOR?
Bölgedeki gerilimin son günlerde hızla yükselmesinde İran ile ABD ve İsrail arasında devam eden askeri çatışmalar etkili oldu. İran yönetimi, kendisine yönelik saldırılara misilleme olarak farklı bölgelerde operasyonlarını genişlettiğini duyurdu. Bu kapsamda Körfez bölgesindeki askeri üsler, limanlar ve enerji tesisleri hedef alınırken çeşitli füze ve insansız hava aracı saldırıları gerçekleştirildi.
Son gelişmeler ise Kafkasya bölgesine kadar uzandı. Azerbaycan’ın Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nde bulunan havalimanı çevresine İran’dan gelen füze ve kamikaze insansız hava araçlarının düştüğü açıklandı. Azerbaycanlı yetkililer saldırı sonucu iki kişinin yaralandığını duyurdu. Olayın ardından bölgede güvenlik önlemleri artırılırken saldırının nasıl gerçekleştiği ve hedefin ne olduğu konusunda incelemelerin sürdüğü bildirildi.
Nahçıvan’ın stratejik konumu nedeniyle yaşanan gelişmeler uluslararası kamuoyunda da yakından takip ediliyor. Türkiye ile kara bağlantısı bulunan bölge, Azerbaycan için hem askeri hem de siyasi açıdan önemli bir noktada yer alıyor.
İRAN NEDEN AZERBAYCAN’A SALDIRDI?
Uzmanlara göre İran’dan gelen füze ve İHA saldırılarının doğrudan Azerbaycan’ı hedef almak yerine daha geniş kapsamlı bölgesel çatışmanın bir parçası olabileceği değerlendiriliyor. İran, son günlerde ABD ve İsrail’e karşı yürüttüğü operasyonları farklı coğrafyalara yayarak askeri baskı oluşturmayı amaçlıyor.
Tahran yönetimi, ABD ve İsrail’in İran’daki bazı askeri ve nükleer hedeflere yönelik saldırılarına misilleme yapacağını açıklamıştı. Bu süreçte Körfez’de tankerler, askeri üsler ve limanlar hedef alınırken çeşitli bölgelerde gerilim yükseldi. Nahçıvan’da yaşanan olayın da bu geniş çaplı askeri hareketliliğin bir sonucu olabileceği belirtiliyor.
Öte yandan Azerbaycan yönetimi, saldırının ardından bölgede incelemelerin sürdüğünü ve olayın detaylarının araştırıldığını duyurdu. İran tarafından ise saldırıya ilişkin resmi ve net bir açıklama henüz yapılmadı.
ABD, İSRAİL VE İRAN GERİLİMİ BÖLGEYE YAYILIYOR
İran ile ABD ve İsrail arasında yaşanan askeri çatışmaların altıncı gününde bölgedeki tansiyon daha da yükseldi. İsrail ordusu İran’da yeni bir saldırı dalgası başlatırken Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta Hizbullah hedeflerinin vurulduğu bildirildi. Çatışmalar nedeniyle bölgede binlerce kişinin yerinden edildiği ifade ediliyor.
Öte yandan Hint Okyanusu’nda ABD denizaltısının bir İran savaş gemisini batırdığı ve olayda çok sayıda kişinin hayatını kaybettiği iddia edildi. İran Devrim Muhafızları ise Basra Körfezi’nin kuzeyinde bir ABD tankerini vurduklarını açıkladı.
ABD Senatosu’nda ise İran’a yönelik askeri operasyonları sınırlandırmayı amaçlayan yasa tasarısı reddedildi. Bu karar, ABD’nin bölgedeki askeri faaliyetlerinin devam edebileceği yönünde yorumlandı.
İRAN’IN BATISINDA SAVAŞ UÇAĞI DÜŞTÜ
Gerilimin tırmandığı süreçte dikkat çeken bir diğer gelişme ise İran’ın batısında yaşandı. İsrail basınında yer alan iddialara göre ABD’ye ait bir F-15 savaş uçağı İran’ın batısında düştü. Uçağın yere çarpmadan önce mürettebatın paraşütle atladığı ve daha sonra ABD ile İsrail güçlerinden oluşan ortak ekip tarafından kurtarıldığı ileri sürüldü.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada ise bazı askeri kayıplar olduğu belirtildi. Açıklamada ABD ve İsrail’in gerçekleştirdiği saldırılar sırasında 6 ABD askerinin hayatını kaybettiği, 18 askerin ise yaralandığı ifade edildi. Ayrıca Kuveyt’te üç ABD savaş uçağının “dost ateşi” sonucu düştüğü öne sürüldü.
Bölgedeki askeri hareketlilik ve karşılıklı açıklamalar, gerilimin kısa vadede düşmeyeceği yönünde değerlendirmelere neden oluyor.
