Rusya ile savaşın sürdüğü Ukrayna'da devlet bütçesine yeni gelir kaynakları oluşturulması amacıyla tartışılan yasa tasarılarından biri dikkat çekti. Ülkede yetişkin içerik üretimi, dağıtımı ve bulundurulmasına ilişkin cezai yaptırımların değiştirilmesini öngören düzenleme parlamentoda ilk okumadan geçti.
Tasarı, yetişkin içerik sektörünün önemli bölümünün faaliyet gösterdiği ancak mevcut hukuk sistemi nedeniyle kayıt dışı kaldığı gerekçesiyle gündeme geldi. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde sektörün kayıt altına alınması ve elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi amaçlanıyor.
Parlamentodaki ilk oylamada tasarı 231 oyla kabul edildi; 8 milletvekili karşı oy kullandı, 3 milletvekili ise çekimser kaldı. Düzenlemenin yasalaşabilmesi için ikinci okuma sürecinden geçmesi gerekiyor.
Yıllık 25 milyon dolarlık vergi geliri hedefleniyor
Tasarıyı hazırlayanların hesaplamalarına göre yetişkin içerik sektörünün vergilendirilmesiyle Ukrayna devlet bütçesine yıllık yaklaşık 25 milyon dolar ek gelir sağlanabilir.
Milletvekili ve tasarının ortak yazarlarından Yaroslav Zhelezniak, elde edilmesi beklenen verginin savaş dönemindeki savunma harcamalarına katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
Zhelezniak'ın hesabına göre yaklaşık 25 milyon dolarlık gelir, 30 bin civarında askeri İHA'nın maliyetini karşılayabilecek bir tutara denk geliyor. Ancak bu rakam, hükümetin 30 bin İHA satın alacağı anlamına gelmiyor; tasarıyı destekleyenlerin potansiyel vergi gelirinin büyüklüğünü anlatmak için yaptığı bir hesaplama niteliğinde.
OnlyFans üzerinden 131 milyon doları aşan gelir
Ukrayna'da dijital yetişkin içerik sektörünün ekonomik boyutunu ortaya koyan veriler de tartışmanın önemli bölümünü oluşturuyor.
Vergi verilerine göre yaklaşık 7 bin 900 Ukraynalı OnlyFans içerik üreticisi, 2023 yılında platform üzerinden 131 milyon dolardan fazla gelir elde etti. Bu rakam, sektörün ülkede önemli miktarda gelir oluşturduğunu gösteriyor.
Mevcut hukuk sistemi ise yetişkin içerik üretimi ve dağıtımını cezai yaptırım kapsamına alıyor. Bu durum, platformlardan gelir elde eden kişilerin vergi yükümlülükleriyle ceza hukuku arasındaki çelişkinin tartışılmasına neden oluyor.
Vergi ödemek ile ceza riski arasında çelişki
Tasarının savunucuları, mevcut sistemde yetişkin içerik üreticilerinin önemli bir hukuki açmazla karşı karşıya kaldığını savunuyor.
Bir yandan elde edilen gelirin vergi makamlarına bildirilmesi gerekirken diğer yandan içeriğin üretimi veya dağıtımı mevcut mevzuat kapsamında suç oluşturabiliyor. Bu nedenle bazı içerik üreticileri, kazançlarını beyan etmeleri halinde faaliyetlerinin de resmi makamların dikkatine sunulması riskiyle karşı karşıya kalıyor.
Washington Post'un aktardığı örneklerden birinde OnlyFans içerik üreticisi Svitlana Dvornikova'nın geriye dönük olarak yaklaşık 900 bin dolarlık vergi ödediği, daha sonra evine yönelik polis operasyonuyla karşılaştığını söylediği aktarıldı. Bu örnek, tasarı etrafındaki hukuki tartışmaların önemli başlıklarından biri haline geldi.
Polis ve yargı kaynakları tartışmanın merkezinde
Düzenlemeyi destekleyenler yalnızca vergi gelirlerine dikkat çekmiyor. Yetişkin içerik üretimine ilişkin soruşturmaların polis, savcılık ve mahkemelerin kaynaklarını tükettiği de savunuluyor.
Tasarının destekçileri, yetişkin içerik üretiminin ceza hukuku kapsamından çıkarılması halinde kolluk kuvvetlerinin insan kaçakçılığı, çocuklara yönelik cinsel istismar ve diğer ağır suçlara daha fazla kaynak ayırabileceğini öne sürüyor.
Buna karşılık tasarıya yönelik eleştiriler de bulunuyor. Bazı siyasetçiler ve dini kuruluşlar, düzenlemenin toplumsal etkileri, çocukların korunması ve insan ticareti riskleri konusunda endişelerini dile getirdi. Washington Post'un aktardığına göre eski Başbakan Yulia Tymoshenko da tasarıya karşı çıkarak çocuk istismarı ve Ukrayna'nın yetişkin içerik sektöründeki konumuna ilişkin kaygılarını dile getirdi.
Ukrayna'da yetişkin içerik yasası değişecek mi?
Tasarı henüz yasalaşmış değil. Parlamentoda ilk okumayı geçen düzenleme ikinci okumayı bekliyor.
Dolayısıyla Ukrayna'da yetişkin içerik üretiminin tamamen serbest bırakıldığına ilişkin bir durum henüz söz konusu değil. Mevcut yasa değişmediği sürece yürürlükteki cezai hükümler uygulanmaya devam ediyor.
İlk oylamanın ardından ikinci okuma süreci, tasarının geleceği açısından belirleyici olacak. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde yetişkin içerik sektörünün hukuki statüsü ve vergilendirilmesine ilişkin önemli bir değişiklik yaşanacak.
30 bin İHA hesabı nereden geliyor?
Tartışmanın uluslararası kamuoyunda dikkat çekmesinin temel nedenlerinden biri, beklenen 25 milyon dolarlık vergi gelirinin yaklaşık 30 bin İHA'ya denk geldiği yönündeki hesaplama oldu.
Bu ifade, tasarının doğrudan “30 bin İHA satın alma” projesi olduğu anlamına gelmiyor. Ukraynalı milletvekili Zhelezniak, olası vergi gelirinin savaşta kullanılan insansız hava araçlarının maliyetiyle karşılaştırılabileceğini belirtiyor.
Ukrayna'da İHA'lar savaş alanında yoğun biçimde kullanılırken, ülke savunma harcamaları için yüksek miktarda kaynağa ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle parlamentoda tartışılan tasarı, yalnızca hukuk ve vergilendirme açısından değil, savaş ekonomisi bakımından da gündeme geldi.
