İzmir’de bir ikinci el alışveriş platformunda yayımlandığı belirtilen sıra dışı ilan, sosyal medyada yeniden tartışma konusu oldu. Hasta olduğunu iddia eden bir kişinin nefesiyle şişirdiği balonu 50 liradan satışa çıkardığı öne sürüldü. İlanda yer alan ifadeler ise görenleri hayrete düşürdü. Balonu satın alan kişilerin hastalanarak istirahat raporu alabileceğinin iddia edilmesi, sağlık ve sosyal güvenlik sistemi açısından tartışmaları beraberinde getirdi.
2024 yılında yayımlandığı belirtilen ilan, 2026 yılında yeniden gündeme taşındı. Ürünün açıklamasında yer alan ifadeler dikkat çekerken, balonun gerçekten hastalık bulaştırdığına veya bu yöntemle rapor alındığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.
50 LİRALIK İLANDAKİ İFADELER DİKKAT ÇEKTİ
İkinci el satış platformunda yayımlandığı belirtilen ilanda ürünün adı, “Rapor almalık hasta nefesli balon” olarak yer aldı. 50 liradan satışa sunulduğu öne sürülen balonun açıklamasına ise “1 hafta yatırma garantili, Corona değil düz hastalık” ifadesinin eklendiği aktarıldı.
İlanı veren kişinin, hasta olduğu sırada balonun içine nefesini üflediğini ve bu havayı soluyan kişilerin de hastalanabileceğini iddia ettiği belirtildi. Açıklamada, ürünü satın alanların hastaneye başvurarak istirahat raporu alabileceği yönünde bir izlenim oluşturuldu.
Ancak ilanda yer alan iddiaların doğruluğu teyit edilmiş değil. Balonun herhangi bir hastalık etkeni taşıdığı, hastalık bulaştırdığı veya bu yolla rapor alınabildiği yönünde doğrulanmış bir tıbbi bulgu paylaşılmadı.
SGK BAŞUZMANI İSA KARAKAŞ’TAN TEPKİ
İlanın yeniden gündeme gelmesinin ardından SGK Başuzmanı İsa Karakaş, konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Karakaş, bu tür ilanların yalnızca internet ortamında yapılmış bir şaka olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.
Çalışma hayatında ve sosyal güvenlik sisteminde karşılaşılan usulsüzlüklere işaret eden Karakaş, haksız kazanç elde edilmesine yol açabilecek uygulamaların önlenmesinin önemini vurguladı.
İkinci el alışveriş platformlarında yayımlanan içeriklerin denetlenmesi gerektiğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Karakaş, insan sağlığını riske atabilecek ve sosyal güvenlik sisteminin kötüye kullanılmasını teşvik edebilecek ilanlara karşı gerekli önlemlerin alınması çağrısında bulundu.
GERÇEĞE AYKIRI RAPOR KULLANANLARI HANGİ YAPTIRIMLAR BEKLİYOR?
İstirahat raporlarının gerçeğe aykırı biçimde kullanılması, çalışanlar açısından iş hukuku ve sosyal güvenlik bakımından ciddi sonuçlar doğurabilir. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, haksız yere iş göremezlik ödeneği alınması halinde yapılan ödemelerin faiziyle geri istenebileceği uyarısında bulundu.
Gerçeğe aykırı rapor kullanımı nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilmesi de olayın koşullarına, eylemin niteliğine ve ilgili mevzuata göre gündeme gelebilecek sonuçlar arasında yer alıyor. İlanı veren kişinin sorumluluğu da somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilebilir.
Bununla birlikte, her istirahat raporu uyuşmazlığının otomatik olarak aynı yaptırımları doğurmadığı belirtilmeli. Uygulanacak hukuki sonuçlar, olayın niteliğine ve elde edilen delillere göre belirleniyor.
SAĞLIK BAKANLIĞI VE TİCARET BAKANLIĞINA ÇAĞRI
Karakaş, Sağlık Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığının bu tür ilanlara karşı harekete geçmesi gerektiğini belirtti. İnsan sağlığını tehlikeye atabilecek içeriklerin yayılmasının önlenmesi ve sosyal güvenlik sisteminin kötüye kullanılmasına yönelik girişimlerin engellenmesi gerektiğine dikkat çekti.
İnternet üzerinden yapılan alışverişlerde ürün açıklamalarının ve satıcı iddialarının doğruluğunun önem taşıdığına işaret eden olay, dijital platformlardaki denetim tartışmalarını da yeniden gündeme getirdi.
50 LİRAYA HASTALIK SATILDIĞI İDDİASI DOĞRULANDI MI?
Sosyal medyada ilgi gören ilanla ilgili en önemli ayrıntı, balonun gerçekten hastalık bulaştırdığına ilişkin doğrulanmış bir bilginin bulunmaması. İlanda yer alan ifadeler, satıcının iddialarını yansıtıyor; ancak bunlar ürünün hastalık bulaştırdığına dair bilimsel kanıt niteliği taşımıyor.
Hasta bir kişinin solunum salgılarını içerebilecek materyallerin başkalarına ulaştırılması sağlık açısından risk oluşturabilir. Bu nedenle içeriği ve güvenliği bilinmeyen bir balonun solunması ya da başkaları tarafından kullanılması tehlikeli olabilir.
Öte yandan, bir kişinin istirahat raporu alabilmesi için sağlık durumunun yetkili sağlık profesyonellerince değerlendirilmesi gerekiyor. İnternette yayımlanan bir ilan, hastalık tanısı veya rapor garantisi anlamına gelmiyor.
50 liradan satışa çıkarıldığı belirtilen balon ilanı, sıra dışı ifadeleriyle yeniden gündeme gelirken, iddiaların doğrulanmış bir hastalık bulaşma vakasıyla desteklenmediği ve olayın hukuki boyutunun somut deliller üzerinden değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalı.
