Türkiye'de peynir üretimi ve satışına ilişkin kurallar yeniden düzenlendi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği ile tüketicinin satın aldığı ürünün içeriğini daha açık şekilde öğrenmesini ve peynir üretiminde belirlenen standartların uygulanmasını amaçlayan yeni hükümler getirildi.
Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleme, peynirin üretim aşamasından tüketiciye ulaştırılmasına kadar birçok süreci kapsıyor. Yeni tebliğle birlikte peynirin içeriğinde kullanılabilecek maddeler yeniden tanımlanırken bazı bileşenlerin üretimde kullanılması yasaklandı.
2015 yılında yayımlanan önceki peynir tebliği de yürürlükten kaldırıldı. Böylece peynir üreticileri, dağıtıcılar ve satış noktaları için yeni bir uygulama dönemi başladı.
Peynir üretiminde hangi ürünlerin kullanılması yasaklandı?
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri, peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenlere ilişkin oldu.
Tebliğe göre peynir üretiminde süt proteini haricindeki proteinlerin, nişasta ve nişasta bazlı ürünlerin, jelatinin ve soya ürünlerinin kullanılması yasaklandı.
Ayrıca süt yağı dışında kalan hayvansal ve bitkisel yağların da peynir üretiminde kullanılmasına izin verilmeyecek.
Bununla birlikte sınırlı bir istisna da düzenlemede yer aldı. Çeşnili taze peynirlerde, stabilizör amacıyla teknolojinin izin verdiği miktarda nişasta kullanılabilecek.
Bu düzenlemeyle peynirin temel bileşenlerinin korunması ve ürünlerin belirlenen gıda kodeksi standartlarına uygun şekilde üretilmesi hedefleniyor.
Çiğ sütten üretilen peynirlerde 4 ay olgunlaşma şartı
Yeni tebliğ, çiğ sütten üretilen peynirlerin satış koşullarında da önemli değişiklikler içeriyor.
Çiğ sütten veya termizasyon işlemi uygulanmış sütten elde edilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin piyasaya sunulabilmesi için en az 4 ay olgunlaştırılması gerekecek.
Bu süre tamamlanmadan satışa çıkarılmak istenen peynirlerde ise çiğ sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işlemden geçirilmesi zorunlu olacak.
Söz konusu hükümle, özellikle olgunlaştırılmadan tüketiciye ulaştırılan peynirlerin üretim süreçlerine ilişkin daha belirgin bir standart oluşturuluyor.
Peynir etiketlerinde yeni dönem: 3 milimetre kuralı geldi
Düzenlemenin tüketicileri yakından ilgilendiren bir diğer bölümü ise ürün etiketleri oldu.
Yeni kurallara göre peynirlerin yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu, ürün adıyla birlikte etikette belirtilecek. Olgunlaştırılarak satışa sunulan peynirlerde üretim tarihi gün, ay ve yıl olarak yazılacak. Bunun yanında peynirin kaç gün olgunlaştırıldığı bilgisi de etikette bulunacak.
Özellikle çiğ sütten üretilen bazı peynirler için dikkat çekici bir yazı zorunluluğu getirildi.
Pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem uygulanmadan üretilen, çiğ sütten veya termizasyon işleminden geçirilmiş sütten elde edilen ve telemesi haşlanmamış peynirlerin ambalajında "çiğ sütten üretilmiştir" ifadesi yer alacak.
Bu ifadenin ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre punto büyüklüğünde yazılması gerekecek.
Peynir ambalajlarında artık bu ifadeler kullanılamayacak
Yeni tebliğle birlikte tüketicinin ürünün niteliği hakkında yanlış veya yanıltıcı izlenim edinmesine yol açabilecek bazı etiket ifadeleri de yasaklandı.
Buna göre peynir ambalajlarında;
-
Köy peyniri
-
Geleneksel peynir
-
Doğal peynir
-
Çiftlik peyniri
gibi nitelemelere yer verilemeyecek.
Birden fazla hayvan türünden elde edilen sütlerin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde ise kullanılan süt çeşitleri etikette açıklanacak. Süt türleri, üründeki miktarlarına göre en fazla olandan en az olana doğru sıralanacak.
Böylece tüketicilerin satın aldıkları peynirin hangi sütlerden üretildiğine ilişkin daha açık bilgiye ulaşması sağlanacak.
Çeşnili peynirlerde oran sınırı belirlendi
Yeni düzenleme, peynirlerin içerisine eklenen çeşni miktarlarına da sınır getirdi.
Tebliğe göre çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı yüzde 6'yı aşamayacak. Çeşnili taze peynirlerde ise bu sınır yüzde 15 olarak uygulanacak.
Şeker ilave edilerek üretilen çeşnili taze peynirlerde ayrıca ilave şeker miktarının etikette gösterilmesi zorunlu olacak.
Bu hükümle birlikte peynirin içeriğinde bulunan ilave bileşenlerin tüketici tarafından daha kolay takip edilmesi amaçlanıyor.
Kaşar peynirinde "eski" ibaresinin şartı belli oldu
Kaşar peyniri satın alan tüketicileri ilgilendiren önemli bir ayrıntı da yeni tebliğde yer aldı.
Buna göre en az 120 gün boyunca olgunlaştırılarak üretilen kaşar peynirlerinde "eski" ibaresi kullanılabilecek.
Bu sürenin altında olgunlaştırılan ürünlerin aynı ifadeyle piyasaya sunulmasına izin verilmeyecek.
Ayrıca sürülebilir, ultrafiltrasyon, üçgen ve tost veya pizza yapımında kullanılabilir gibi ifadelerin ürün adının yerine geçmesine izin verilmeyecek. Bu ibareler ancak ürünün gerçek adının önüne geçmemesi ve ürün adından daha büyük puntolarla yazılmaması şartıyla kullanılabilecek.
Peynirler 10 derecenin altında muhafaza edilecek
Yeni düzenlemeyle peynirlerin taşınması, saklanması ve satışa sunulması sırasında uygulanacak sıcaklık koşulları da yeniden belirlendi.
Buna göre peynirlerin muhafaza, taşıma ve piyasaya arz süreçlerinde 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulması zorunlu olacak.
Öte yandan eritme peynirinin dökme olarak satışa sunulması ve telemenin doğrudan tüketiciye satılması yasaklandı.
Bu hükümlerle peynirlerin üretim sonrasındaki saklama ve satış koşullarının da belirli standartlara bağlanması hedefleniyor.
Kaynak: Haber merkezi
