Kahramanmaraş’taki sürücüleri de yakından ilgilendiren sürücü belgesi kısıtlama kodları yeniden gündeme geldi. Yeni tip ehliyetlerin arka yüzünde bulunan kodlar, sürücünün araç kullanırken uyması gereken sağlık veya kullanım şartlarını gösteriyor.

Bu kodlar arasında özellikle 103 ile başlayan sağlık kontrolü kodları dikkat çekiyor. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün yayımladığı resmî kod tablosunda 103 kodu, “sağlık raporu yenileme süreleri” başlığı altında yer alıyor.

Dolayısıyla ehliyetinde 103 kodu bulunan sürücülerin, kart üzerinde belirtilen periyodik sağlık kontrolü şartını dikkate alması gerekiyor.

103 KODU NE ANLAMA GELİYOR

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün resmî kod tablosuna göre sağlık kontrolü süreleri şöyle:

Resmî tabloda 103 kodu, sürücünün sağlık durumunun belirli aralıklarla yeniden değerlendirilmesini gerektiren bir kısıtlama olarak tanımlanıyor.

Paylaşılan bazı içeriklerde yer alan “103.05 beş yılda bir sağlık kontrolü” bilgisi ise Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün erişilebilen güncel resmî kod tablosunda bulunmuyor. Bu nedenle sürücülerin sosyal medyadaki listeler yerine doğrudan ehliyetindeki kodu ve resmî kaynakları kontrol etmesi önem taşıyor.

EHLİYETİN ARKA YÜZÜNDEKİ KODLAR ÖNEMLİ

Yeni tip sürücü belgelerinde yalnızca belge sınıfı ve geçerlilik tarihi bulunmuyor. Sağlık durumuna veya aracın kullanım biçimine ilişkin çeşitli kısıtlama kodları da sürücü belgesine işlenebiliyor.

Örneğin Nüfus ve Vatandaşlık İşleri kod tablosunda gözlük, kontakt lens kullanımı, gece araç kullanamama, iki tekerlekli araç kullanamama ve belirli periyotlarda sağlık kontrolüne girme gibi farklı şartlar için ayrı kodlar bulunuyor.

Bu nedenle sürücülerin ehliyetlerinin arka yüzündeki kodları bilmesi ve kendileri için belirlenen şartlara uygun hareket etmesi gerekiyor.

SÜRÜCÜ BELGELERİNİN GEÇERLİLİK SÜRELERİ DEĞİŞİYOR

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne göre M, A1, A2, A, B1, B, BE, F ve G sınıfı sürücü belgeleri genel olarak 10 yıl, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D ve DE sınıfı belgeler ise 5 yıl geçerli. Süresi dolan sürücü belgeleri geçersiz sayılıyor.

Ancak ehliyet üzerindeki 103 gibi özel sağlık kodları, belgenin genel geçerlilik süresinden bağımsız olarak daha kısa aralıklarla sağlık kontrolü gerektirebiliyor.

Bu nedenle “Ehliyetim 10 yıl geçerli, başka bir işlem yapmam gerekmiyor” düşüncesi her sürücü açısından doğru olmayabilir.

SÜRESİ DOLMUŞ EHLİYETLE ARAÇ KULLANMAYA CEZA

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün güncel bilgilendirmesine göre geçerlilik süresi sona eren yeni tip sürücü belgesiyle araç kullananlara 2026 yılı itibarıyla Karayolları Trafik Kanunu kapsamında 4 bin 712 TL idari para cezası uygulanıyor ve sürücü belgesi geri alınıyor.

Bu düzenleme, sürücü belgesinin genel geçerlilik süresinin sona ermesi durumuna ilişkin.

Sağlık kısıtlama kodlarının ihlalinde uygulanacak işlem ise sürücünün belgesindeki kısıtlama ve somut duruma göre değerlendirilmek durumunda.

“MİLYONLUK TAZMİNAT” İDDİASINA DİKKAT

Sosyal medyada ve bazı haberlerde, sağlık kontrolü süresi geçmiş bir sürücünün kazaya karışması durumunda trafik sigortası veya kaskonun hiçbir ödeme yapmayacağı ve sürücünün doğrudan milyonlarca liralık borçla karşılaşabileceği ileri sürülüyor.

Ancak incelenen resmî kaynaklarda, 103 koduna ilişkin sağlık kontrolü süresinin geçirilmesinin tek başına bütün kasko veya trafik sigortası ödemelerini otomatik olarak ortadan kaldırdığına ilişkin genel bir hüküm bulunmuyor.

Sigorta tazminatının ödenip ödenmeyeceği; kazanın oluş şekline, poliçenin genel ve özel şartlarına ve somut olayın hukuki durumuna göre değerlendiriliyor. Türkiye Sigorta Birliği de tazminat incelemesinin poliçenin genel ve özel şartlarına göre yapıldığını belirtiyor.

Bu nedenle “ehliyet kodunu kontrol etmezseniz kesin milyonluk borç çıkar” şeklindeki ifadeleri kesin bilgi olarak değerlendirmemek gerekiyor.

SAĞLIK RAPORU NEREDEN ALINIYOR

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne göre sürücü sağlık raporları, Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilen sağlık kuruluşlarından alınabiliyor. Sürücü belgesinin yenilenmesi sırasında da sağlık raporu talep ediliyor.

Ehliyetinde 103 kodu bulunan sürücülerin, kodun karşılığındaki sağlık kontrolü süresini takip etmesi ve gerektiğinde yetkili sağlık kuruluşuna başvurması gerekiyor.

Kahramanmaraş’taki sürücülerin de ehliyetlerinin arka yüzündeki kısıtlama kodlarını kontrol ederek kendileri için özel bir sağlık şartı bulunup bulunmadığını öğrenmesi önem taşıyor.

Muhabir: SERPİL KARA