Yeni yılın ilk haftasında Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı MEBBİS sisteminde yapılan bir değişiklik, özel eğitim alanında önemli bir tartışmayı beraberinde getirdi. Sosyal medyada hızla yayılan iddialara göre, 27 yaş ve üzerindeki özel gereksinimli bireyler özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine sistemsel olarak yönlendirilemiyor. Uygulamanın fiili bir yaş sınırı engeli oluşturduğu belirtiliyor. Peki, gerçekten özel eğitime 27 yaş sınırı mı getirildi? Mevzuatta böyle bir düzenleme var mı? İşte detaylar…
MEBBİS GÜNCELLEMESİ NE ANLAMA GELİYOR?
Millî Eğitim Bakanlığı Bilişim Sistemleri (MEBBİS) üzerinde yapılan son düzenleme ile birlikte 27 yaşını dolduran bireylerin sisteme kaydının yapılamadığı iddiası, hem aileler hem de özel eğitim kurumları tarafından dile getirilmeye başlandı. Sistemin, bu yaştan büyük bireyler için yönlendirme ekranını kapattığı belirtiliyor. Bu durum, rehabilitasyon merkezlerinin hizmet sunma alanında ciddi bir daralma anlamına geliyor.
Uygulama herhangi bir genelge ya da resmî yönetmelikle duyurulmadan gerçekleştiği için hukuki belirsizlik yaratmış durumda. Eğitimciler ve hak savunucuları, sistemsel bu değişikliğin anayasal eğitim hakkını ihlal ettiği görüşünde.
MİLLETVEKİLİ PERİHAN KOCA MECLİS’E TAŞIDI
TİP Milletvekili Perihan Koca, söz konusu uygulamanın Meclis gündemine taşınması için bir soru önergesi sundu. Koca, önergesinde şu sorulara dikkat çekti:
· 27 yaş sınırı hangi yasal dayanakla getirildi?
· Bu uygulama anayasanın 42. maddesi ile çelişmiyor mu?
· Yaş sınırı getirilen bireylerin özel eğitim hakkı nasıl sağlanacak?
Koca ayrıca, özel eğitimin yalnızca akademik değil, bireyin sosyal hayata katılımı ve bağımsız yaşam becerilerini geliştirme açısından da temel bir hak olduğunu vurguladı. Yaş temelinde yapılan bu ayrımın, özel gereksinimli bireyleri toplumsal hayattan dışlayabileceğine dikkat çekti.
ANAYASAL EĞİTİM HAKKI İHLAL Mİ EDİLİYOR?
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 42. maddesi, “Kimse eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz” hükmünü içeriyor. Uzmanlara göre, özel eğitim alan bireylerin yaşa göre sistemden çıkarılması, bu anayasal hakkın ihlali anlamına gelebilir.
Özellikle otizm, zihinsel engel, down sendromu ve benzeri durumlara sahip bireyler için eğitim sürecinin yaşam boyu devam eden bir ihtiyaç olduğuna dikkat çekiliyor. Aileler ise bu sınırlamayla birlikte hem ekonomik hem de bakım yükü açısından ciddi bir baskı altına girdiklerini belirtiyor.
RESMİ AÇIKLAMA BEKLENİYOR
Şu ana kadar Millî Eğitim Bakanlığı’ndan konuya ilişkin resmî bir açıklama yapılmış değil. Sistemde yaşanan bu değişikliğin geçici bir teknik sorun mu yoksa kalıcı bir politika değişikliği mi olduğu netlik kazanmış değil.
Eğitim sendikaları, özel eğitim alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları ve veliler, konunun acilen açıklığa kavuşturulmasını talep ediyor. Özellikle yaşa dayalı kısıtlamaların bireysel haklar ve eğitimde fırsat eşitliği açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği vurgulanıyor.
NE OLMASI BEKLENİYOR?
· MEB’in, yaş sınırına dair uygulamanın resmî dayanağını açıklaması bekleniyor.
· Eğer bu bir teknik düzenleme ise, sistemin yeniden güncellenmesi isteniyor.
· Eğer bir politika değişikliğiyse, kanuni düzenleme ve kamuoyu bilgilendirmesi zorunlu hâle geliyor.
