Cips, salam, sos, peynir ve işlenmiş balık gibi birçok üründe kullanılan tütsü aroma vericileriyle ilgili Türkiye’de yeni bir dönem başlıyor. Gıdalara isli ve tütsülenmiş tat vermek amacıyla kullanılan bazı aroma maddeleri için kademeli olarak uygulanacak yasak takvimi belli oldu.
Yeni düzenlemeyle birlikte ürün gruplarına göre farklı tarihlerde üretim, ithalat ve piyasaya arz süreçleri sona erecek. Tüketicilerin ise alışveriş sırasında ürünlerin içindekiler listesini daha dikkatli incelemesi gerekecek.
Cips ve soslarda ilk tarih 1 Ekim
Yeni uygulamanın ilk aşaması cips, sos ve düzenlemenin kapsamına giren bazı diğer gıda ürünlerinde başlayacak.
Bu ürünlerde tütsü aroma vericisi içeren ürünlerin ithalatı ve piyasaya arzı 1 Ekim 2026 itibarıyla sona erecek.
İşletmeler arası satış için belirlenen son tarih ise 1 Aralık 2026 olacak. Bu tarihin ardından söz konusu ürünlerin ticari dolaşımına ilişkin kısıtlamalar daha da genişleyecek.
Üretim aşamasında ise kritik tarih 1 Ocak 2027 olarak belirlendi. Bu tarihten itibaren düzenlemenin kapsamındaki ürünlerde tütsü aroma vericilerinin kullanımına izin verilmeyecek.
Et, peynir ve balık ürünlerinde geçiş daha uzun sürecek
Düzenleme yalnızca cips ve soslarla sınırlı olmayacak. Et ve et ürünleri, peynir, işlenmiş balık ve diğer su ürünlerinde de tütsü aroma vericilerine yönelik kısıtlamalar uygulanacak.
Ancak bu ürün gruplarında işletmelere daha uzun bir geçiş süresi tanınacak. Söz konusu kategorilerde yasak ve geçiş sürecinin 2028 yılına kadar devam etmesi planlanıyor.
Böylece sektörün yeni düzenlemeye uyum sağlayabilmesi için ürün gruplarına göre farklı tarihler uygulanmış olacak.
Raflarda bulunan ürünler hemen toplatılmayacak
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesi, tüketicilerin bu ürünleri belirlenen tarihten sonra market raflarında bir anda göremeyeceği anlamına gelmiyor.
Yasak veya kısıtlama başlamadan önce piyasaya sunulmuş ürünlerin, mevcut kurallar doğrultusunda raf ömürleri boyunca satışta kalabilmesine imkan tanınıyor.
Bu nedenle düzenlemenin uygulanmaya başlamasının ardından da bazı marketlerde tütsü aroma vericisi içeren ürünlere bir süre daha rastlanabilecek.
“Füme” yazması tek başına yeterli değil
Tüketicilerin ürünleri değerlendirirken ambalajın ön yüzündeki “füme”, “isli” veya “barbekü” gibi ifadelere tek başına bakmaması gerekiyor.
Geleneksel yöntemlerle gerçekleştirilen tütsüleme işlemi ile ürüne tütsü aroma vericisi eklenmesi aynı uygulama olarak değerlendirilmiyor.
Bu nedenle bir ürünün düzenleme kapsamında olup olmadığını anlamak için en doğru yöntem, ambalajdaki içindekiler listesini kontrol etmek olacak.
İçindekiler listesindeki ifadeye dikkat
Tüketiciler, alışveriş sırasında ürünün içindekiler bölümünde “tütsü aroma vericisi” ifadesinin bulunup bulunmadığını kontrol edebilecek.
Özellikle cips, sos, salam, peynir ve işlenmiş balık gibi ürünleri satın alanların yalnızca ürünün adına veya ambalaj üzerindeki tanımlamalara göre karar vermemesi önem taşıyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte gıda sektöründe üreticilerin kullandığı bazı aroma maddelerine yönelik denetim ve kısıtlamaların artırılması hedefleniyor.
Düzenlemenin gerekçesinde sağlık değerlendirmeleri bulunuyor
Tütsü aroma vericileri, gıdalara geleneksel tütsüleme işlemine benzer şekilde isli ve tütsülenmiş bir tat kazandırmak amacıyla kullanılıyor.
Söz konusu maddelerle ilgili Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından yapılan değerlendirmelerin ardından bazı tütsü aroma vericilerinin güvenliği konusunda endişeler gündeme geldi.
Değerlendirmelerde, bazı maddeler bakımından genetik materyale zarar verme ihtimaline ilişkin risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı sonucuna varılması üzerine kullanımın sona erdirilmesine yönelik adımlar atıldı.
Türkiye’de de ürün gruplarına göre farklı tarihler içeren kademeli bir geçiş takvimi uygulanacak.
Tüketiciler yeni dönemde etiketleri daha dikkatli okuyacak
Yeni düzenlemeyle birlikte market alışverişlerinde ürün etiketlerinin önemi de artacak. Özellikle tütsülenmiş veya isli tatla satışa sunulan ürünlerde kullanılan yöntemin ve içeriklerin birbirinden ayrılması gerekiyor.
Bu nedenle tüketicilerin yalnızca ürünün ön yüzündeki tanımlamalara değil, içindekiler bölümüne bakması önem taşıyor.
Cips, sos, salam, peynir ve işlenmiş balık gibi ürünlerde kademeli olarak başlayacak uygulamanın önümüzdeki dönemde market raflarındaki ürün çeşitliliğine de yansıması bekleniyor.
