Çalışanların maaşlarından yüzde 3 oranında katkı alınmasını öngören Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), hükümetin 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Programı'nda yer almadı. Böylece çalışanların ücretlerinden yapılması planlanan ilave kesinti için yeni bir takvim ortaya konulmadı.
Milyonlarca çalışanı ve işvereni ilgilendiren Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'nde (TES) dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Uzun süredir gündemde bulunan ve mevcut emeklilik sistemine ek bir gelir oluşturması hedeflenen TES, 2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program'da (OVP) yer almadı.
Söz konusu gelişmeyle birlikte çalışanların maaşlarından yapılması planlanan yüzde 3'lük ilave kesinti de şimdilik gündemden çıkmış oldu.
TES için yeni OVP'de takvim açıklanmadı
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'nin hayata geçirilmesine ilişkin çalışmalar bir süredir kamuoyunun gündeminde bulunuyordu. Sistemin, çalışanların mevcut emeklilik gelirlerine ilave bir birikim sağlaması amacıyla uygulanması planlanıyordu.
Ancak yeni OVP'de TES'e yönelik herhangi bir düzenlemeye veya uygulama takvimine yer verilmemesi, sistemin yakın dönemde hayata geçirilmesine ilişkin belirsizliği artırdı.
Türkiye Gazetesi yazarı ve SGK Uzmanı İsa Karakaş da yeni OVP'yi değerlendirerek TES'in mevcut haliyle ilerlemediğine dikkat çekti.
Çalışanlardan yüzde 3 katkı alınması planlanıyordu
Daha önce gündeme gelen modele göre TES kapsamında çalışanların brüt ücretlerinden yüzde 3 oranında katkı alınması öngörülüyordu. İşverenlerin de çalışan adına yüzde 3 oranında katkı sağlaması planlanıyordu.
Bu modelin hayata geçirilmesi durumunda çalışanların maaşlarından her ay belirli bir tutarın emeklilik amacıyla sisteme aktarılması söz konusu olacaktı.
Ancak TES'in yeni OVP'de yer almaması nedeniyle söz konusu kesintinin uygulanmasına ilişkin mevcut durumda yeni bir takvim bulunmuyor.
Asgari ücretli için aylık kesinti yaklaşık 991 lira olacaktı
TES tartışmalarının en çok merak edilen başlıklarından biri de çalışanların maaşlarından yapılacak kesintinin miktarıydı.
2026 yılında brüt asgari ücret 33 bin 30 lira, net asgari ücret ise 28 bin 75 lira 50 kuruş olarak uygulanıyor. Daha önce gündeme gelen yüzde 3'lük çalışan katkısı brüt ücret üzerinden hesaplandığında, asgari ücretli bir çalışanın aylık katkısı yaklaşık 991 lira olacaktı.
Bu nedenle düzenleme özellikle düşük ve orta gelir grubundaki çalışanlar açısından yakından takip ediliyordu.
TES'in uygulama tarihi daha önce de ertelenmişti
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'nin yürürlüğe girmesi için daha önce farklı tarihler gündeme gelmişti.
2023 yılında yayımlanan Orta Vadeli Program'da, Otomatik Katılım Sistemi'nin (OKS) işveren katkısını da içeren bir yapıyla TES'e dönüştürülmesi hedeflenmiş ve uygulamanın 2024'ün son çeyreğinde hayata geçirilmesi öngörülmüştü.
Ancak belirtilen takvim gerçekleşmedi. Ardından uygulamanın hayata geçirilmesine ilişkin beklentiler 2025 yılına taşındı. Daha sonra 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Programı'nda da TES'e yönelik takvimin ertelendiği görüldü.
Yeni 2027-2029 OVP'de ise sistemin adının yer almaması dikkat çekti.
İşverenler için de ek maliyet oluşturacaktı
TES yalnızca çalışanların maaşlarını değil, işverenlerin maliyetlerini de doğrudan ilgilendiriyordu.
Daha önce üzerinde durulan model kapsamında çalışanlardan yüzde 3 oranında katkı alınmasının yanı sıra işverenlerin de yüzde 3 oranında katkı sağlaması planlanıyordu.
SGK Uzmanı İsa Karakaş, mevcut prim ve işçilik maliyetlerinin üzerine TES katkısının eklenmesinin özellikle küçük işletmeler ve KOBİ'ler açısından ilave maliyet oluşturabileceğine dikkat çekti.
Uzman Karakaş: Süreç ilerlemedi
İsa Karakaş, TES konusunda uzun süredir net bir yasal çerçevenin ortaya konulmadığını belirterek, sistemin hayata geçirilmesine ilişkin sürecin çeşitli nedenlerle ilerlemediğini değerlendirdi.
Karakaş'ın değerlendirmesine göre TES'e ilişkin henüz kamuoyuna sunulmuş kesinleşmiş bir kanun teklifi veya uygulamanın ayrıntılarını ortaya koyan nihai bir metin bulunmuyor.
Yeni OVP'de de TES başlığının bulunmaması, sistemin kısa vadede uygulanmasına yönelik beklentileri zayıflattı.
Kesinti tamamen iptal edilmiş sayılmıyor
TES'in yeni OVP'de yer almaması, sistemin hukuken tamamen kaldırıldığı anlamına gelmiyor. Mevcut durumda çalışanların maaşlarından yüzde 3 oranında kesinti yapılmasına ilişkin yürürlüğe girmiş yeni bir uygulama bulunmuyor.
Dolayısıyla çalışanlar açısından gündeme gelen ilave kesinti şimdilik uygulanmayacak. Sistemin ilerleyen dönemde yeniden gündeme gelip gelmeyeceği ve farklı bir modelle hayata geçirilip geçirilmeyeceği ise yapılacak yeni düzenlemelere bağlı olacak.
