Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, yaklaşan Kurban Bayramı’na ilişkin yaptığı değerlendirmede, bu yıl ülkede yaklaşık 3 milyon 300 bin kurbanlık hayvanın kesilmesinin beklendiğini açıkladı.
Bayraktar’ın paylaştığı verilere göre kesimlerin 750 bini büyükbaş, 2 milyon 550 bini ise küçükbaş hayvanlardan oluşacak. Bu tablo, bayram döneminin yalnızca dini bir vecibe değil aynı zamanda büyük bir ekonomik döngü oluşturduğunu da ortaya koyuyor.
KURBANLIK PAZARLARINDA GENİŞ EKONOMİK HAREKETLİLİK
Bayraktar, kurbanlık alım-satım sürecinin yalnızca hayvan ticaretiyle sınırlı olmadığını vurgulayarak yem sanayi, veterinerlik hizmetleri, nakliye, pazar alanı kiraları, kesim hizmetleri ve deri sektörü gibi birçok alanı doğrudan etkilediğini belirtti.
Özellikle büyükşehirlerde kesim ücretlerinin satış fiyatlarına dahil edilmesi ve hisseli satış yöntemlerinin yaygınlaşması, piyasa dinamiklerini bölgeden bölgeye farklılaştırıyor.
FİYATLAR İLLERE GÖRE DEĞİŞİYOR
Ziraat odalarından elde edilen verilere göre:
- Büyükbaş kurbanlık fiyatları: 120 bin TL – 450 bin TL
- Küçükbaş kurbanlık fiyatları: 15 bin TL – 45 bin TL
- Hisse bedelleri: 25 bin TL – 60 bin TL ortalama
Fiyatların, hayvanın kilosu, cinsi ve bölgesel piyasa koşullarına göre değişiklik gösterdiği ifade ediliyor.
TOPLAM HARCAMA 192 MİLYAR LİRAYA YAKLAŞIYOR
Bayraktar’ın hesaplamalarına göre ekonomik büyüklük oldukça yüksek seviyede gerçekleşiyor.
- 750 bin büyükbaş için öngörülen toplam ödeme: 123 milyar TL
- 2 milyon 550 bin küçükbaş için öngörülen toplam ödeme: 68,5 milyar TL
Bu hesaplamalarla birlikte kurbanlık piyasasında toplam ekonomik hacmin 192 milyar liraya yaklaştığı tahmin ediliyor.
KESİM HİZMETLERİ 8,2 MİLYAR LİRALIK HACİM OLUŞTURUYOR
Kurban Bayramı döneminde kasaplık hizmetleri de önemli bir gelir kalemi oluşturuyor.
- Büyükbaş kesim ve parçalama: 10 bin – 20 bin TL
- Küçükbaş kesim: 1.500 – 2.500 TL
Bu kapsamda kasaplık hizmetlerinden oluşan toplam ekonomik büyüklüğün yaklaşık 8,2 milyar TL olduğu hesaplanıyor.
DERİ VE SAKATAT EKONOMİSİ DE GÜNDEMDE
Bayraktar, kurbanlık hayvanlardan elde edilen derilerin deri ve tekstil sanayisi için önemli bir hammadde olduğuna dikkat çekti.
Ancak son yıllarda:
- Toplama maliyetlerinin artması
- Deri toplayıcı sayısının azalması
- Piyasa durgunluğu
nedeniyle özellikle küçükbaş derilerinin önemli kısmının ekonomik değer oluşturamadan kaybolduğu ifade edildi.
Sakatat ürünlerinin de (kelle, işkembe, bağırsak) ciddi bir ekonomik değer taşıdığı vurgulandı.
ÜRETİCİ İÇİN DEVLET DESTEK VURGUSU
Bayraktar, kurbanlık satışlarının beklenen seviyede gerçekleşmemesi durumunda üreticinin mağdur edilmemesi gerektiğini belirtti.
Bu kapsamda, elde kalan hayvanların Et ve Süt Kurumu tarafından, üreticinin ek maliyetleri de dikkate alınarak uygun fiyatlarla satın alınmasının önemine dikkat çekildi.
Kaynak: AA
