Kahramanmaraş'ın Onikişubat ilçesinde yaşayan 76 yaşındaki Ahmet Avcı, çocukluk yıllarında öğrendiği kaşık yapımını aradan geçen 68 yıla rağmen ilk günkü heyecanıyla sürdürüyor. Dedesinden kalan kanca bıçağı elinden bırakmayan Avcı, dağlardan getirilen ağaç dallarını sabırla işleyerek kaşık, oklava ve ekmek tahtasına dönüştürüyor. Toros Dağları'nın eteklerinde bulunan Avcılar Mahallesi'nde yaşayan usta, ilerleyen yaşına rağmen geleneksel el sanatını devam ettirerek hem ailesinin geçimine katkı sağlıyor hem de kaybolmaya yüz tutan bir mesleğin son temsilcilerinden biri olmayı sürdürüyor.
8 yaşında başladı, ömrünü ahşaba adadı
Ahmet Avcı'nın kaşıkla başlayan hikayesi henüz 8 yaşındayken başladı. Küçük yaşlarda amcasıyla birlikte hayvan otlatan Avcı, aynı zamanda kaşık ustası olan amcasından ağaç dallarını işleyerek mutfak eşyalarına dönüştürmenin inceliklerini öğrendi. Çobanlık yaptığı dönemlerde boş zamanlarını değerlendirmek için ormanlardan topladığı dallarla çalışmaya başlayan Avcı, zaman içinde kendine özgü bir ustalık geliştirdi. En büyük yardımcısı ise yıllar önce dedesinin kendisine verdiği kanca bıçak oldu. Aradan geçen onlarca yıla rağmen bu özel bıçağı kullanmaya devam eden Avcı, geleneksel yöntemlerle üretim yapmayı sürdürüyor.
Deprem sonrası yeniden atölyesine kavuştu
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremleri, Ahmet Avcı'nın hayatını da etkiledi. Yaşanan felaketlerde evi ve küçük atölyesi yıkılan Avcı, bir süre üretim yapamadı. Yaklaşık bir yıllık aranın ardından TOKİ tarafından yapılan yeni konutunun yanında kendisine küçük bir çalışma alanı oluşturan Avcı, yeniden tezgahının başına geçti. Yürümekte zorlandığı için artık ağaç dallarını kendisi toplayamayan usta için mahalle sakinleri seferber oldu. Mahalle muhtarı Abdurrahman Kayaalp ve komşuları, Avcı'nın üretimine devam edebilmesi için gerekli dalları temin ediyor.
Kaşıkçılıkla 10 çocuk büyüttü
Yıllarca çobanlık ve çiftçilik de yapan Avcı, sağlık sorunları nedeniyle diğer işlerini bırakmak zorunda kaldı. Ancak kaşık yapımından hiç vazgeçmedi. Geleneksel yöntemlerle yaptığı ürünler sayesinde biri hakim, biri öğretmen olmak üzere 10 çocuğunu büyüttüğünü anlatan Avcı, mesleğinin kendisi için yalnızca bir geçim kaynağı değil, aynı zamanda hayatının önemli bir parçası olduğunu ifade ediyor. Günümüzde çevresinde bu işi yapan kimsenin kalmadığını belirten Avcı, gençlerin geleneksel mesleklere ilgi göstermemesinden yakınıyor.
Dedesinden kalan bıçakla dünyaya açılan kaşıklar
Ahmet Avcı, yıllardır kullandığı kanca bıçağın kendisi için ayrı bir anlam taşıdığını belirtiyor. Dedesinden miras kalan bu aletle her gün saatlerce çalışan usta, yaptığı ürünlerin yalnızca Kahramanmaraş'ta değil, Türkiye'nin farklı şehirlerinde ve yurt dışında da kullanıldığını söylüyor. Günde ortalama 2-3 kaşık yaptığını anlatan Avcı, yoğun olduğu dönemlerde bu sayının 4'e kadar çıktığını belirtiyor. Ürettiği kaşıkların Ankara, Konya gibi farklı şehirlere gönderildiğini dile getiren Avcı, bazı ürünlerinin Fransa'ya kadar ulaştığını ifade ediyor.
"Benden başka yapan kimse kalmadı"
Ahmet Avcı, yıllardır sürdürdüğü mesleğine ilişkin duygularını şu sözlerle anlatıyor: "Ben bu işi devam ettiriyorum. Kaşık yapıyorum, vakit geçiriyorum, eğleniyorum. Kimini hediye ederim, kimini satarım. İşim bu. Benden başka yapan kimse kalmadı. Malzemeyi veriyorum, yapın diyorum ama kimse yapmıyor." Dedesinden kalan kanca bıçakla üretime devam ettiğini söyleyen Avcı, bu geleneğin yaşaması için yeni ustaların yetişmesi gerektiğini vurguluyor.
Mahalle sakinleri yaşlı ustayı yalnız bırakmıyor
Avcı'nın yıllardır sürdürdüğü mesleğe mahalle sakinleri de destek veriyor. Yaz kış kendisini ziyaret eden komşuları, hem sohbet ederek hem de ihtiyaçlarını karşılayarak usta kaşıkçının yanında oluyor. Türküler eşliğinde ahşaba şekil veren Ahmet Avcı, ilerleyen yaşına rağmen üretmeye devam ederek geçmişten geleceğe uzanan bir kültür köprüsü kuruyor. Kahramanmaraş'ta bir ömrü ahşaba adayan Avcı'nın hikayesi, unutulmaya yüz tutan geleneksel el sanatlarının yaşatılması için önemli bir örnek oluşturuyor.
