Kahramanmaraş'ın Türkoğlu ilçesinde pul biber için kullanılan yöresel kelimelerden biri yaprakbiber olarak kayıt altına alındı. Göllühöyük Mahallesi'nden derlenen konuşma örneğinde yer alan sözcük, kırmızı renkli pul biberi ifade ediyor.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi akademisyenlerinden Esra Kirik'in 2025 yılında yayımlanan ağız araştırmasında yaprakbiber, Kahramanmaraş'a özgü kırmızı renkli bir pul biber türü olarak açıklanıyor.
Kelimenin geçtiği konuşmada, kömeç adı verilen yiyeceğin hazırlanmasının ardından yaprakbiberin yağla birlikte kullanıldığı anlatılıyor.
YAPRAKBİBER KIRMIZI PUL BİBERİ ANLATIYOR
Türkoğlu ağzındaki yaprakbiber kelimesi, kırmızı biberin yöresel adlandırmalarından biri olarak kaydedildi.
Araştırmada sözcüğün anlamı açık biçimde belirtiliyor.
Göllühöyük Mahallesi'nden derlenen konuşmada yaprakbiberin yemek üzerine eklenmesinden söz ediliyor.
Bu anlatım, kelimenin günlük mutfak dilinde kullanıldığını gösteriyor.
Ancak yaprakbiberin belirli bir ticari marka veya yalnızca tek bir üretici tarafından hazırlanan ürün anlamına geldiğine ilişkin bilgi bulunmuyor.
GÖLLÜHÖYÜK MAHALLESİNDE KÖMEÇLE BİRLİKTE ANILIYOR
Yaprakbiber kelimesinin tanık cümlesinde kömeç adı verilen yiyecekten de söz ediliyor.
Kaynak kişi, kömecin ıspanağa benzer biçimde pişirildiğini anlatıyor.
Ardından yaprakbiberin yağla birlikte hazırlanarak yemeğin üzerine eklendiği belirtiliyor.
Bu bilgi, Göllühöyük Mahallesi'nde kullanılan biber adının belirli bir yemek anlatımı içerisinde kaydedildiğini ortaya koyuyor.
Ancak akademik araştırma kömeç yemeğinin bütün malzemelerini, pişirme sürelerini veya tam tarifini açıklamıyor.
Dolayısıyla söz konusu anlatım, ayrıntılı yemek tarifi olarak değil, yöresel kelimenin kullanım örneği olarak değerlendirilmelidir.
MARAŞ BİBERİ 2003 YILINDA TESCİLLENDİ
Kahramanmaraş'ın önemli tarımsal ürünlerinden Maraş Biberi, Türk Patent ve Marka Kurumunun kayıtlarına göre 8 Ocak 2003 tarihinde coğrafi işaretle tescillendi.
43 tescil numarasına sahip ürün, menşe adı koruması altında bulunuyor.
Tescil sahibi Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası olarak kayıtlı.
Kültür ve Turizm Bakanlığının Maraş Biberi tanıtımında ise ürünün toz ve farklı pul biber biçimlerinde değerlendirildiği belirtiliyor.
Bakanlığın açıklamasında yaprak biçimindeki pul biber de ürünün işlenmiş biçimleri arasında yer alıyor.
Bu bilgiler, yaprakbiber kelimesinin ilişkili olduğu biber üretim kültürünü anlamaya yardımcı oluyor.
Bununla birlikte Türkoğlu ağzındaki yaprakbiber ifadesinin doğrudan coğrafi işaret sicilindeki bütün teknik şartları karşıladığını söylemek mümkün değil.
MARAŞ BİBERİNİN ÜRETİMİNDE KURUTMA ÖNEMLİ
Kültür ve Turizm Bakanlığının açıklamasına göre Maraş Biberi, kurutmaya elverişli yapısıyla tanınıyor.
Biberlerin olgunlaştıktan sonra farklı yöntemlerle kurutulabildiği belirtiliyor.
Doğal kurutma, doğrama sonrası kurutma ve fırınlama işlemleri bu yöntemler arasında bulunuyor.
Kurutulan biberler daha sonra kullanım amacına uygun biçimlerde işlenebiliyor.
Türkoğlu'nun Göllühöyük Mahallesi'nden derlenen yaprakbiber kelimesi ise bütün bu üretim süreçlerinden farklı olarak ürünün yerel konuşmadaki adını belgeliyor.
Kelimenin yazılı kaynaklara geçirilmesi, Kahramanmaraş mutfağında kullanılan malzemelerin yöresel isimlerinin korunmasına katkı sağlıyor.
Muhabir: Sefa Başer
